| Türk Yıldızları | |
|---|---|
 Türk Yıldızları Amblemi | |
| Kuruluş | 7 Kasım 1992 |
| Ülke |  Türkiye |
| Bağlılık |  Türk Hava Kuvvetleri |
| Büyüklük | 7 pilot, 6 filo yer ekibi ve 38 bakım personeli |
| Karargâh | 3. Ana Jet Üs Komutanlığı |
| Renkleri | |
| Yıl dönümleri | 7 Kasım 1992 |
| Website | https://www.turkyildizlari.tsk.tr/ |
| Komutanlar | |
| Komutan | Komutan: Hv. Plt. Yb. Kürşat KÖMÜR Lider: Hv. Plt. Yb. Hasan KOCABAŞ |
| Hava Araçları | |
| Avcı | 7 NF-5A Freedom Fighter 6 NF-5B Freedom Fighter |
| Nakliye | 1 C-130 1 CASA/IPTN CN-235 |
134. Akrotim Filo Komutanlığı veya bilinen adıyla Türk Yıldızları, Türk Hava Kuvvetleri bünyesinde kurulan yedinci ve son akrotim ekibidir. Tim, 7 Kasım 1992’de kurulmuştur. Türk Yıldızları, 3. Ana Jet Üs Komutanlığı'nda konuşludur. Filonun resmî adı 134. Akrotim Filo Komutanlığı olarak geçmektedir. Türk Yıldızları NF-5A/B uçakları ile görev yapmaktadırlar. Timin mottosu "Beceri, hız ve disiplinin mükemmel uyumu" olarak geçmektedir. Türk Yıldızları ilk kurulduğunda 4 uçak, 1994 yılında 6 uçak, 1995 yılında 7 uçak ve 2004 yılında da 8 uçağa geçmişlerdir. Böylelikle 8 süpersonik uçak ile gösteri yapan ilk timdir. Türk Yıldızları'nın gelecekteki uçağı TUSAŞ Hürjet olarak planlanmaktadır.
Türk Yıldızları 24 Ağustos 2001 tarihinde gerçekleştirdikleri Bakü, Azerbaycan gösterisinde 1 milyondan fazla seyirci ile dünya rekoru kırmışlardır.
Tarihçe
7 Kasım 1992 tarihinde kurulması için emir yayınlanmış ve 25 Aralık 1992 tarihinde dört NF-5 uçağı ile eğitimlere başlamıştır. Ayrıca Türk Yıldızları, süpersonik özellikte olan bu uçaklarla akrobasi gösterisi düzenleyen dünyada birkaç ekipten birisidir.
"Türk Yıldızları" adı verilen akrotim, ilk gösterisini dört NF-5A/B Freedom Fighter Uçağı ile 18 Haziran 1993 tarihinde Ankara‘nın Akıncı bölgesinde bulunan 4’üncü Ana Jet Üs Komutanlığı‘nda gerçekleştirmiştir. Türk Yıldızları Akrotimi’nin, Türk halkına tanıtımı 5 Ekim 1994 tarihinde Diyarbakır'da 8’inci Ana Jet Üs Komutanlığı'nda 29 Ekim 1994 Cumhuriyet Bayramı törenlerinde gerçekleşmiştir. Türk Yıldızları’nın 100’üncü gösterisi ise 29 Ekim 2000 tarihinde Cumhuriyet Bayramı kutlamaları kapsamında Ankara Atatürk Kültür Merkezi’nde sergilenmiştir.
Türk Yıldızları, 24 Ağustos 2001’de Azerbaycan’ın başkenti Bakü’de, 1 milyonu aşkın kişiye düzenlediği hava gösterisiyle birlikte dünya rekoru kırmıştır.
Uçaklar
NF-5A/B 2000 Freedom Fighter Dönemi
Türk Yıldızları'nda kullanılan NF-5 uçakları ilk olarak 1987 yılında Türk Hava Kuvvetleri envanterine girmiştir. Bu uçaklar dönemin uçakları arasında uçuş sistemleri ve performansları ile akrobasi için gerçekten mükemmel bir seçim olmuştur. Hatta dünya havacılık literatürüne baktığınızda, F-5 ailesinin tasarımının süpersonik jet uçuşları için en ideal tasarımlardan biri olduğu belirtilmektedir.
Türk Yıldızları uçakları için 1993’te Eskişehir’de bulunan 1’inci Hava İkmal Bakım Merkez Komutanlığı’nda bir dönüşüm projesi başlatılmıştır ve NF-5’lerde birkaç önemli değişiklik yapılmıştır. Bu değişiklikler sayesinde uçakların gösteri amaçlı kullanımını daha da kolaylaşmıştır:
- İlk olarak uçaklarda muharip amaçla kullanılan chaff, flare üniteleri ve uçak burnunda bulunan top namluları sökülüp iptal edilmiştir. Ardından bu bölgelerde yapısal iyileştirmeler yapılmıştır.
- Akrobasi uçuşunda görüş kolaylığı ve daha kolay kullanım sağlamak için bordo paneli, yeniden tasarlanmış.
- Kokpitteki bulunan aynalar yenileriyle yenilenmiştir ve sayısı arttırılmıştır. Bu değişiklik ile gösteri esnasında kolda bulunan uçaklar ile daha kolay görsel temas sağlanmıştır.
- Uçakların gösterilerde duman salabilmesi için kanat uçlarında bulunan tip tank adı verilen yakıt depolarının diğer yakıt depoları ile bağlantısı kesilmiştir ve bu tanklara hidrolik bir pompa eklenmiştir. Bu pompa sayesinde uçakların tip tanklarına koyulan renkte boya, uçakların egzoz kısımlarına sıvı bir şekilde pompalanarak, egzoz sıcağıyla duman efektleri oluşturulmuş. Pilotlar bu sistemi lövye üzerinde bulunan top tetiği ile aktif etmektedirler.
- Türk Yıldızları uçakları 2012 senesine kadar eski boyamaları ile uçarken, 2012 senesinden beri yeni boyamaları ile uçmaktadırlar. Bu değişiklik Türk Yıldızları'nın 20.yılında yapılmıştır.
Bu modernizasyon değişiklikleri 1994 yılında bitmiştir ve uçaklar Türk Yıldızları filosuna teslim edilmiştir. Gösteri ve antrenman uçuşlarının daha verimli geçebilmesi ve uçuş eğerlendirmelerinin daha kolay yapılabilmesi için, 2000 yılında Türk Yıldızları uçaklarına üç eksenli VTR (kamera kayıt sistemi) sistemi de eklenmiştir. Şu anda Türk Yıldızları filosunda 7 adet NF-5A 2000 (tek kişilik) ve 6 adet NF-5B 2000 (çift kişilik) ile görev yapılmaktadır.
HÜRJET Dönemi
HÜRJET, Türk Havacılık ve Uzay Sanayii (TUSAŞ) tarafından tasarlanıp geliştirilen, Türkiye'nin ilk yerli ve milli insanlı jet motorlu akrobasi, eğitim ve hafif taarruz uçağıdır.
Türk Yıldızları'nın HÜRJET uçağına geçiş ve uyum sürecinin bir parçası olarak, HÜRJET ve Türk Yıldızları uçaklarını gökyüzünde bir araya getiren test ve formasyon uçuşları icra edilmektedir. İlk olarak 3 Eylül 2023 tarihinde bir adet HÜRJET, Türk Yıldızları ile ilk kez kol uçuşu gerçekleştirmiştir.
Sürecin ileri aşamalarında ise, 12 Haziran 2026 tarihinde gökyüzüyle buluşan iki adet HÜRJET, Mürted Hava Meydan Komutanlığı'ndan havalanarak mevcut NF-5 uçaklarına katılmış ve toplam 10 uçaktan oluşan tarihi bir formasyon uçuşuna imza atmıştır. Türk Yıldızları'nın gelecekteki envanter yapısını sergilemesi ve akrobasi yeteneklerinin kanıtlanması açısından önemli bir dönüm noktası olmuştur.
Türk Yıldızları 2026 Yılı Ekibi
Pilotlar:
- 1 Numara (Tim Lideri) - Yarbay Hasan Kocabaş
- 2 Numara (Sağ İç Kanat) - Binbaşı Mehmet Kılıç
- 3 Numara (Sol İç Kanat) - Üsteğmen Mehmet Cihad Karadutlu
- 4 Numara (Takip Solo) - Yarbay Mehmet Balta
- 5 Numara (Solo Lider & Filo Komutanı) - Yarbay Kürşat Kömür
- 5 Numara (Solo Lider) - Binbaşı Sami Yalçın
- 6 Numara (Solo Numara) - Binbaşı Alim Kocaman
Destek ekibi:
- Basın ve Halkla İlişkiler Subayı - Üsteğmen Fatih Sağlam
Uçuş Limitleri
Türk Yıldızları gösterileri, yüksek paket, alçak paket ve flat paket olmak üzere üç ana gösteri paketinden oluşmaktadır. Bu paketler hava gösterileri için kullanılan farklı uçuş seviyeleri ve hareket türlerini tanımlar.
- Yüksek Gösteri Paketi: Bulut alt tavanının yer seviyesinden +9.000 feet (yaklaşık 3.000 metre) yükseklikte olduğunda gerçekleştirilir.
- Alçak Gösteri Paketi: Bulut alt tavanının yer seviyesinden +4.000 feet (yaklaşık 1.300 metre) yükseklikte olduğunda gerçekleştirilir.
- Flat Gösteri Paketi: Bulut alt tavanının yer seviyesinden sadece +1.000 feet (yaklaşık 300 metre) yükseklikte olduğunda gerçekleştirilir.
Yüksek ve alçak gösteri paketlerinde, ana kol ve solo numaraların performanslardan oluşan dinamik manevraları sergilenirken, flat gösteri paketinde çeşitli kol düzenlerinde geçişler yapılmaktadır. Gösterilerde iki uçak arasındaki mesafe çoğu zaman 1 metreye kadar inebilmektedir. Bu tür gösterilerde pilotlar, toplu hareketlerde 5,5 - 6G civarında, solo uçuşlarda ise uçağın limitleri olan -3G ile +7.3G arasında kuvvetlere maruz kalmaktadırlar.
Türk Yıldızları gösterilerinde, 200 knot (yaklaşık 370 km/saat) ile 520 knot (yaklaşık 960 km/saat) arasında değişen hızlarda uçuş gerçekleştirilir. Bu hareketler tamamen manuel olarak, pilotların psikomotor becerileri yani el, ayak ve göz kontrolü ile yapılır.
Kazalar
13 Mart 2012 tarihinde NF-5 savaş uçaklarıyla eğitim uçuşu sırasında uçağın düşmesi sonucunda Pilot Yüzbaşı Ümit Özer şehit olmuştur.
7 Nisan 2021 tarihinde eğitim uçuşu sırasında bir NF-5 uçağı Konya'nın Karatay ilçesinde Fevzi Çakmak Mahallesi mevkinde bilinmeyen bir nedenle düşmüştür. Uçağın pilotu Hava Pilot Yüzbaşı Burak Gençcelep şehit olmuştur.
14 Mart 2024 tarihinde NF-5 savaş uçağı Konya'da iniş sırasında bilinmeyen bir nedenden dolayı düşmüştür.
Galeri
-
-
İniş sırasında NF-5A -
Takımın NF-5B'si kalkışta -
Ekibin destek uçaklarından Türk Hava Kuvvetleri Transall C-160D -
2011 Kuzey Kıbrıs Barış ve Özgürlük Günü'nde gösteri -
Follow me arabasının arkasında, İngiltere'nin RAF Fairford kentinde fotoğraflanan takımın C-160 destek uçaklarından biri.
Ayrıca bakınız
Kaynakça
- ^ "Arşivlenmiş kopya". 8 Ağustos 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Ağustos 2026.
- ^ a b "TurkYildizlari - YEDİNCİ AKROTİM - TÜRK YILDIZLARI AKROBASİ TİMİ". www.turkyildizlari.tsk.tr. 18 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Eylül 2020.
- ^ a b ""Niçin Çok Özel?" - Türk Yıldızları". www.turkyildizlari.tsk.tr. Türk Hava Kuvvetleri. 21 Haziran 2012. 21 Haziran 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Haziran 2012.
- ^ "TurkYildizlari - NF-5 UÇAKLARI HAKKINDA". www.turkyildizlari.tsk.tr. 14 Kasım 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Şubat 2025.
- ^ "HÜRJET - TUSAS". www.tusas.com (İngilizce). 18 Mayıs 2001 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Ağustos 2026.
- ^ "GELECEĞİN YILDIZI HÜRJET TÜRK YILDIZLARI İLE BİRLİKTE UÇTU - TUSAS". www.tusas.com (İngilizce). 18 Mayıs 2001 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Ağustos 2026.
- ^ "HÜRJET'ten Türk Yıldızları ile tarihi 10'lu kol uçuşu". Anadolu Ajansı. 12 Haziran 2026. 10 Ağustos 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Ağustos 2026.
- ^ "TurkYildizlari - YEDİNCİ AKROTİM - TÜRK YILDIZLARI AKROBASİ TİMİ". www.turkyildizlari.tsk.tr. 18 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Şubat 2025.
- ^ "TurkYildizlari - ŞEHİDİMİZ". www.turkyildizlari.tsk.tr. 18 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Eylül 2020.
- ^ "Konya'da 'Türk Yıldızları' uçağı düştü: 1 şehit". Anadolu Ajansı. 7 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Nisan 2021.
- ^ "Milli Savunma Bakanlığı". MSB. Erişim tarihi: 14 Mart 2024. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
Dış bağlantılar
- Türk Yıldızları web sitesi21 Şubat 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.