Vışıvanka

Vışıvanka (Ukraynaca: вишива́нка, виши́ванка, Belarusça: вышыванка), Ukrayna'da ve Belarus'da ulusal kostümleride kullanılan işlemeli gömlek. Ukrayna vışıvankalarında ukrayna nakşı kullanılır.

Vışıvanka üretiminde genellikle, bir dokuma tezgâhına dokunan ev yapımı bir kumaştan işlemeli bir gömlek yapılır ve gömleğin süslemesinde yerel özellikler yansıtılır.

Tarihçe

Ukrayna ulusal giysisi ve giysi yapım teknikleri, Kazak döneminde —kabaca 16. ve 17. yüzyıllarda— şekillenmiş; 19. yüzyılın ikinci yarısında ise Rus ve Avusturya-Macaristan imparatorlukları bünyesinde korunup aktif bir şekilde geliştirilmiştir.

Ukrayna kültüründeki en büyük yükseliş 1917 Devrimi sırasında görülmüştür; Ukrayna'ya özgü ulusal motifler, UPR ordusunun hem sıradan askerlerinin hem de subaylarının üniformalarına dahi yansımıştır. Bu yükseliş, Sovyet iktidarının ilk yıllarında, NEP döneminde ve Stalinist baskıların öncesinde de devam etmiştir .

Stalin döneminde ve özellikle Holodomor sırasında Ukrayna SSC'deki Ukraynalıların yaşamları köklü bir değişime uğradı. Geleneksel kıyafetler, kolyeler ve takılar gündelik yaşamdan neredeyse tamamen silindi; bunların sahipleri "milliyetçi" olarak damgalandı ve 1930'lar ile 1950'ler arasında tüm mal varlıkları OGPU ve NKVD tarafından ya müsadere edildi ya da imha edildi. Böylece, yüzyıllardır süregelen giysi yapımı ve miras aktarımı sistemleri yok edildi —ki bu giysiler 1930'lardan itibaren resmi topluluklar için yalnızca birer sahne aksesuarı konumuna indirgenmişti— ve bu süreçte bölgesel çeşitlilik ile sembolizm fiilen silinip gitti .

1932-1933 kıtlığından sağ kurtulan ve Gulag'a sürülmekten kaçtıktan sonra kendilerini kolhoz sisteminin esiri olarak bulan Ukraynalılar, SSCB'nin diğer bölgelerindeki sakinlerle aynı standart iş ve gündelik kıyafetleri giymeye mecbur bırakılmışlardı. Stalin'in ölümünün ardından Ukrayna kültüründe belirli bir canlanma ve yaygınlaşma yaşandı; ancak Bolşevik politikaları ve İkinci Dünya Savaşı sonucunda Ukrayna nüfusunun uğradığı ağır demografik kayıplar nedeniyle, geleneksel Ukrayna kıyafetleri hiçbir zaman kitlesel ölçekte yeniden canlandırılamadı .

Modern Ukrayna'da yaşanan komünizmden arınma süreciyle birlikte, giyim tarzı da dahil olmak üzere geleneksel Ukrayna yaşam tarzının giderek yaygınlaştığı gözlemlenmektedir .

Sembolizm ve anlam

Tarihsel ve kültürel gelişme boyunca, en uygun, pratik ve estetik gereksinimler açısından, giyim şekilleri, kesimi, çeşitli dekoratif tasarım yöntemleri ve yöntemleri geliştirilmiştir. Bunlar arasında, önde gelen yer işlemeli kısımdır. Halk kostümlerinde ve günlük yaşamda yaygın olarak kullanıldı. Slav kostümü nakışları zengin ve çeşitlidir. Kadın ve erkek gömlekleri, dış giyim, şapkalarla süslendi. Süsleme motifleri, kompozisyonlar, renkler nesilden nesile aktarılarak geleneksel hale geldi.

Günümüz Ukrayna terminolojisinde, işlemeli gömleklere sadece geleneksel halk işlemeli gömlekler değil, aynı zamanda Ukrayna halk kıyafetlerinin diğer stilleri de denir. Bunlar nakış, işlemeli elbiseler, işlemeli kemerler vb. ile bluzları içerir. Bu kıyafetin modern bir giyim versiyonu olarak en büyük dağılımı ve popülerliği Ukrayna tarzındadır. Belarus'ta ise resmî olmayan ulusal semboller arasında sayılır. Belarus Dışişleri Bakanı Vladimir Makei, Vışıvanka'nın Beyaz Ruslar için ulusal bir sembol olduğunu söyledi.

Ayrıca bakınız

Vışıvanka Günü

Galeri

Ruten göçmenler 1911 yılında Kanada'ya geleneksel kıyafetle göç ediyorlar.
1916 yılında vışıvanka ve geleneksel çelenk içinde Ukraynalı bir köylü kadını içeren kartpostal .
Geçit töreninde vışıvanka giyilmesi günümüzde Ukrayna'da popüler bir olaydır.
Bukovina tarzı vışıvanka.
Vışıvanka giyen Beyaz Rusları betimleyen Sovyet posta pulu.
Beyaz Rus nakşı