Behruz Kengerli

Tarihî önemi ve başarıları

Behruz Kengerli, Azerbaycan'da ilk akademik resim üslubunda çalışarak gerçekçi çalışmalarıyla yeniliğe öncülük eden ressam olarak kabul edilir. Sanatçının çeşitli tema ve türlerde yaklaşık 2000 eserden oluşan bir sanat mirası bulunmaktadır. Bu eserler, art arda düzenlenen sergiler ve müze teşhirleriyle halkın ilgisine sunulmuştur. Nahçıvan'da ressam olarak tanınan Hüseyin Aliyev, Adil Gaziyev, Şamil Gaziyev, Eyyub Hüseynov ve Bağır Maratlı gibi gençler, Behruz Kengerli'yi ilk hocaları olarak görmüşlerdir. Sanatçı, gençlerin sanat eğitimi ve estetik kültürü kazanması için özel bir çaba gösterdi.

15 Şubat 1921'de Nahçıvan İhtilal Komitesi'nin girişimiyle Behruz Kengerli'nin yaklaşık 500 tablosundan oluşan bir sergi düzenlendi. Sergideki bazı eserlerin satışından elde edilen gelirin bir kısmı, sanatçının isteği üzerine bir yetimhaneye aktarıldı. 1920-1921 yıllarında sanatsal açıdan mükemmel bir dizi eser üreten sanatçı, Birinci Dünya Savaşı'na katılan Azerbaycan savaşçılarının sembolik imajı olan Altın Asker tablosunu da bu dönemde yarattı.

Eserleri ve mirası

Behruz Kengerli'nin yaratıcılığında portre çalışmaları öncü bir yer tutar. Sanatçı, 1911-1915 yılları arasında portre türüne özel bir önem vermiş ve yakın çevresindeki kişilerin portrelerini çizmiştir. Otoportresinde kendisini gözlemci ve düşünen bir kişilik olarak tasvir etmiştir. Yaşlı Bir Adamın Portresi, Oskar Şmerling'in profil portresi ve Lado Gudiaşvili'nin portresi, sanatçının portre alanındaki yetkinliğini gösteren önemli çalışmalardır. Küçük ölçekli portrelerinin çoğu suluboya, kurşun kalem ve karakalem ile yapılmıştır.

Sanatçı, realizm yöntemine ve empresyonizm tarzına meyletmiştir. Yılan Dağı manzaraları gibi peyzajlarında empresyonizm akımının yankıları hissedilmektedir. Ermenilerin Azerbaycan halkına karşı gerçekleştirdiği saldırı ve terör operasyonları dönemine denk gelen Mülteciler serisi, dönemin toplumsal çelişkilerini yansıtan keskin bir belgesel iddianame niteliğindedir. Mülteci oğlan, Mülteci hanım, Mülteci çocuklar ve Nahçıvan Harabeleri gibi eserler, sanatçının toplumsal adaletsizliklere karşı protestosunu simgeler. Nahçıvan hatırası adlı resim albümleri, yerel halka dağıtılmış ve Azerbaycan Ulusal Güzel Sanatlar Müzesi'nde korunmaktadır.

Dönemi ve bağlam

Behruz Kengerli, 1912 yılında Nahçıvan tiyatrosunda Üzeyir Hacıbeyov'un O olmasın, bu olsun müzikal komedisinin sanatsal düzenlemesini yaparak tiyatro sanatçısı olarak meslek hayatına başladı. 1912-1918 yılları arasında Necef Bey Vezirov'un Pahlavanani-zamane, Hacı Gambar, Müsübetti-Fahreddin ve Abdurrahim bey Hagverdiyev'in Aç Adamlar adlı eserlerinin 40'tan fazla temsili için sahne tasarımı ve kostüm eskizleri hazırladı. Ulusal halk kıyafetlerinin eşsiz bir uzmanı olan sanatçı, tarihsel bütünlüğü ve zengin renkleriyle izleyiciyi etkileyen kostüm eskizleri yarattı. 1917'de Hayriyya okuluna bağlı El aynası tiyatro topluluğunun sahnelediği Celil Memmedguluzade'nin Ölüler komedisinin sahne tasarımını yaptı. 1918'de Ölüler, Peri Cadu ve Hacı Kara gibi eserlerin sahne tasarımını tasarladı ve sahne arkası için büyük ölçekli bir dağ manzarası panosu çizdi.

Haritada ve ilgili kayıtlar

• Türk Dünyası Haritası’nda göster
• Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti (1918 – 1920)

Benzer / İlgili Türk büyükleri

Aynı alan, dönem, devlet ve bölgeye göre ilgili kayıtlar.