Dede Korkut

Hayatı

Korkut Ata, Oğuz Türklerinin eski destanlarında yüceltilmiş, bozkır geleneklerini ve törelerini bilen yarı-efsanevi bir bilgedir. Adı tarihî kaynaklarda Korkut veya Korkut Ata olarak geçerken, Batı Türkçesinde Dede Korkut olarak anılır. Sirderya havzasındaki halk anlatıları onu bir baksı olarak tanıtırken, yazılı kaynaklarda hükümdarlara vezirlik ve müşavirlik yapmış bir Müslüman Türk velisi olarak sunulmuştur. İslam öncesi dönemlerde bir kâhin olduğu, İslamlaşma sürecinde ise kültürel değişime paralel olarak evliya kimliğine büründüğü düşünülmektedir.

En eski tarihî kaynak olan Reşidüddin'in Câmiü’t tevârih'ine göre Korkut, Bayat boyundan olup Kara Hoca'nın oğludur ve 295 yıl yaşamıştır. Bu esere göre Oğuz sülalesinin dokuzuncu hükümdarı İnal Sır Yavkuy zamanında ortaya çıkmış; Kayı İnal Han ve sonraki üç hükümdarın müşavirliğini yapmıştır. Ebü’l-Hayr-ı Rûmî’nin Saltukname adlı eserine göre Korkut Ata, Osmanoğulları ile aynı soydandır. Tebrizli Bayatî Hasan b. Mahmûd’un Câm-ı Cem-Âyin adlı silsilenamesine göre ise Korkut Ata, Medine’ye gönderilmiş ve İslam peygamberi ile tanıştıktan sonra Selman-ı Farisi ile birlikte dönmüştür. Ebu'l Gazi Bahadır Han'ın Şecere-i Terakime adlı eserinde ise Korkut Ata'nın Kayı boyundan olduğu ve Abbasiler devrinde yaşadığı belirtilir.