Bilgi Merkezi / Rehber
Feridun Bey Köçerli
Firidun bey Ehmedbeyoğlu Köçerli (26 Ocak 1863, Şuşa – 1920, Gence), Azerbaycanlı yazar, filolog ve edebiyat eleştirmenidir.
Son gözden geçirme: 22.10.2026
- Doğum
- 26 Ocak 1863
- Vefat
- 1920
- Alan
- Bilim ve kültür insanları
- Dönem
- 20.–21. yüzyıl
- Doğum yeri
- Şuşa
- İlgili Türk devletleri
- Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti
Hayatı

Firidun bey Ehmedbeyoğlu Köçerli, 26 Ocak 1863 tarihinde Şuşa'da dünyaya geldi. Ahmed Bey Köçerli'nin tek çocuğu olan yazar, eğitim hayatına yerel Rus-Müslüman okulunda başladı. Daha sonra Gori'deki Transkafkasya Öğretmenler Okulu'na kabul edildi ve 1885 yılında diplomasını alarak mezun oldu. Eğitimini tamamladıktan sonra Erivan'daki bir Rus-Müslüman okulunda Azerice ve din dersleri vermeye başladı. 1895 yılında ise mezun olduğu Gori'deki okula öğretmen olarak geri döndü.
1917 ile 1918 yılları arasında Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti Millî Şurası üyeliği görevini yürüttü. Bu görevin ardından 1918 ile 1920 yılları arasında Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti Parlamentosu'na seçildi. 1920 baharında Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti'nin Sovyet işgali sırasında Ermeni taşnaklar tarafından tutuklandı. Suçu bulunmamasına rağmen Gence'ye götürülen Köçerli, mahkemeye çıkarılmadan öldürüldü. Öldürüldüğü sırada 1918 yılında kendi isteğiyle kurulan Gazakh Öğretmenler Semineri'nin müdürlüğünü yapıyordu. Serbest bırakılması için Bakü'den gönderilen elçiler iki gün sonra ulaştığında olay çoktan gerçekleşmişti.
Eserleri ve mirası
Köçerli, yazılı Azerbaycan dilinin standartları üzerine sorular soran ilk edebiyatçılardan biri olarak tanınır. 1895 yılında ilk makalesi olan Tatar Komedileri'ni kaleme aldı. 1904 yılında Edebiyatımız Üzerine Denemeler adlı çalışmasını yayımladı. 1903 yılında 130 Azerbaycanlı yazar ve şair hakkında eleştiriler içeren Azerbaycan Tatarlarının Edebiyatı adlı akademik eserini bastırdı. Mirza Fatali Akhundov ve Gift to Children gibi küçük eserler de yayımlayan yazar, Rus yazarların eserlerini Azericeye çevirdi. Başlıca akademik çalışması olan Azerbaycan Edebiyatı Tarihi Üzerine Konular, ölümünden beş yıl sonra 1925'te yayımlandı. Bu eser, Azerbaycan edebiyatının tarihi ve gelişimi hakkında bilimsel verileri derlemeye yönelik ilk başarılı girişimlerden biri sayılır. Yusif Vazir Çamanzaminli'nin büyük hayranlık duyduğu bu kitabın bir kopyası, Bakü'deki Azerbaycan Cumhuriyeti Devlet Tarih Arşivlerinde saklanmaktadır.
Sovyet döneminde Köçerli'nin eserleri, Müsavat Partisi ile olan siyasi ilişkileri nedeniyle büyük ölçüde bilinmezden gelindi. Bu durum 1957 yılına kadar devam etti. Azerbaycan Devlet Üniversitesi'nde yüksek lisans öğrencisi olan Bakir Nabiyev, arşivlere erişerek ve hayatta kalan meslektaşlarıyla röportaj yaparak Köçerli'nin mirasını araştırmaya başladı.
Haritada ve ilgili kayıtlar
Benzer / İlgili Türk büyükleri
Aynı alan, dönem, devlet ve bölgeye göre ilgili kayıtlar.
Bu sayfa, Vikipedi'deki «Feridun Bey Köçerli» maddesinden yararlanılarak yapay zekâ destekli editörlük ile özgün cümlelerle yeniden yazılmıştır; Vikipedi metinleri CC BY-SA 4.0 lisanslıdır. Kesin bilgi için resmî ve akademik kaynaklara başvurun; bir hata görürseniz bize bildirin.
Kaynaklar
- Vikipedi: Feridun Bey Köçerli (sürüm 35495499, CC BY-SA 4.0; yapay zekâ editör desteğiyle özetlenmiş ve uyarlanmıştır, değişiklik yapılmıştır) ↗
- Madde yazarları ve sürüm geçmişi (Vikipedi) ↗
- Lisans: Creative Commons Atıf-AynıLisansla Paylaş 4.0 (CC BY-SA 4.0) ↗
- Vikiveri: Q2028212 (CC0) — tarihler ve konum ↗
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; resmî ve bağlayıcı metin için kaynaklara bakın. Hukuki, mali veya tıbbi tavsiye değildir.