Bilgi Merkezi / Rehber
Halil Rıza Ulutürk
Halil Rıza Ulutürk (Xəlil Rza Ulutürk, d. 21 Ekim 1932, Salyan - ö. 22 Haziran 1994, Bakü), Azeri şairdir.
Son gözden geçirme: 22.10.2026
- Doğum
- 21 Ekim 1932
- Vefat
- 22 Haziran 1994
- Alan
- Şairler, yazarlar ve âşıklar
- Dönem
- 20.–21. yüzyıl
- Kabri / türbesi
- Fahri Hiyabanı Mezarlığı
Hayatı

Halil Rıza Ulutürk, 21 Ekim 1932 tarihinde Azerbaycan'ın Salyan kentine bağlı Pirebbe köyünde dünyaya geldi. Eğitim hayatına Azerbaycan Devlet Üniversitesi Filoloji Fakültesi'nde devam eden şair, buradan mezun oldu. 1957 yılında Moskova'daki Maksim Gorki Edebiyat Enstitüsü'nde iki yıl süren edebiyat kurslarına katıldı. Kariyerinin önemli bir bölümünü 1969'dan itibaren Bakü Edebiyat Enstitüsü'nde çalışarak geçirdi.
Ulutürk, 22 Haziran 1994 tarihinde Bakü'de hayatını kaybetti. Ölümünün ardından, devlet büyüklerinin defnedildiği Fahri Hiyabanı Mezarlığı'na gömüldü.
Tarihî önemi ve başarıları
1990'da Azerbaycan'da 'Kara Yanvar' olarak bilinen olaylarda Ulusal Hareket'in lideri olduğu gerekçesiyle tutuklandı. Moskova'daki Lefortovo Hapishanesi'nde yirmi iki ay boyunca hapis yattı. Dağlık Karabağ Savaşı sonrasında oğlu Tebriz'de öldürüldü.
Muhtelif Sovyet baskılarına rağmen eserlerini yayımlatmayı başaran Ulutürk, Türkçülük, Turancılık ve özgürlük fikirlerini savundu. 1992 yılında Azerbaycan Halk Şairliği unvanını aldı. 1994'teki vefatından sonra İstiklal Nişanı ile ödüllendirildi.
Eserleri ve mirası
1957'de 'Bahar Gelir', 1959'da 'Seven Gözler' ve 1961'de 'Mehebbet Destanı' adlı eserleri okuyucuyla buluştu. 1963'te 'Menim Güneşim', 1965'te 'Gollarını Geniş Aç' ve 1967'de 'Krasnodon Kartalları' yayımlandı. 1971'de 'Yeni Zirvelere', 1977'de 'Doğmalık' ve 1980'de 'Taparam Seni' adlı kitapları çıktı.
1981 yılında 'Maksud Şeyhzâdenin Bediî Yaradıcılığı' ve 'Marallar da Duz Yeyermiş' adlı eserleri basıldı. 1982'de 'Ömürden Uzun Geceler', 1983'te 'Hara Gedir Bu Dünya' ve 1988'de 'Menden Başlanır Veten' yayımlandı. Şairin tanınmasına vesile olan 'Boz Qurd' adlı şiiri de önemli eserleri arasında yer alır.
Haritada ve ilgili kayıtlar
Benzer / İlgili Türk büyükleri
Aynı alan, dönem, devlet ve bölgeye göre ilgili kayıtlar.
Bu sayfa, Vikipedi'deki «Halil Rıza Ulutürk» maddesinden yararlanılarak yapay zekâ destekli editörlük ile özgün cümlelerle yeniden yazılmıştır; Vikipedi metinleri CC BY-SA 4.0 lisanslıdır. Kesin bilgi için resmî ve akademik kaynaklara başvurun; bir hata görürseniz bize bildirin.
Kaynaklar
- Vikipedi: Halil Rıza Ulutürk (sürüm 36830707, CC BY-SA 4.0; yapay zekâ editör desteğiyle özetlenmiş ve uyarlanmıştır, değişiklik yapılmıştır) ↗
- Madde yazarları ve sürüm geçmişi (Vikipedi) ↗
- Lisans: Creative Commons Atıf-AynıLisansla Paylaş 4.0 (CC BY-SA 4.0) ↗
- Vikiveri: Q2081173 (CC0) — tarihler ve konum ↗
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; resmî ve bağlayıcı metin için kaynaklara bakın. Hukuki, mali veya tıbbi tavsiye değildir.