Moğolistan’ın Ötüken bölgesi Hangai Jote’de yeni bulunan İlteriş Kutluk Kağan Yazıtında okunan ilk metinler paylaşıldı.
Türkoloji alanında bir ilk daha yaşandı ve yeni bir yazıt bulundu. Uluslararası Türk Akademisi, 23 Ağustos 2022 tarihinde Moğolistan’ın Ötüken bölgesi Hangai Jote’de yeni bulunan İlteriş Kutluk Kağan Yazıtı ile ilgili yayımladığı açıklamasında, “Türk Akademisi, Moğolistan Arkeoloji Enstitüsü işbirliğiyle Türk Kağanlığının kurucusu atamız Bars Beg Kağan’ın kayınpederi İlteriş Kağan adına dikilen anıtı bulduk.” ifadesine yer verdi.
Söz konusu ilke imza atan bilimsel keşif ekibinin üyeleri arasında D. Kıdırali, A. Enhtör, N. Bazılhan, N. Bögenbaev Ts. Buyanhişig, G. Batbold bulunuyor.
İLTERİŞ KUTLUK KAĞAN YAZITINDAKİ OKUNAN İLK METİNLER
Uluslararası Türk Akademisi Başkanı Darhan Kıdırali tarafından bugün ise İlteriş Kutluk Kağan’ın Yazıtı’nda okunan ilk metinler paylaşıldı. Konuya ilişkin yapılan açıklamanın tamamı şöyle:
Yazıtın boyutları: uzunluk ve yüksekliği 70х74,5 cm, genişliği 19 cm. Söz konusu yazıtın bütün yüzlerinde metinler yer almıştır. Ön çalışmalara göre ön yüzünde 19 satır yer alarak bunlardan 12 satırın durumu iyidir. Söz konusu satırların ön okuması aşağıdaki gibidir:
№
1
Ud yïl: toquzunč: ay: …[……….]
İnek yılı: dokuzuncu ay
2
……
….
3
…..Teŋri: oγlu: [……….]
..Tanrı oğlu
4
Qutluγ qaγan: Türük [……….]
Kutlug Kagan: Türk
5
Ur oγlum: M[k]ön…..yü…[……….]
Erkek çocuklarım, köz…
6
Biziŋ:öŋlig:..t.. [……….]
Bizim güzel….
7
es[?] : Ïtdïm: bizi: yat: er: [……….]
Etdim: Bizi yabancı: erler….
8
Yerde: …..tuz…..[……….]
Yerde..
9
Tümen: Tümen: [……….]
On bin: on bin
10
es[?] el[is]ig [?]:küčüg: biz[ber-?]
İşimi gücümü ver…
11
Atadïm: bi tidim [……….]
Tayin ettim (unvan verdim): bi..tidim..
12
es[?] : Qop ešti [……….]
Tamamı eşitti