İçeriğe geç
24 Ekim 2026, CumartesiTarihe vefa, kültüre emanet.

Bilgi Merkezi / Rehber

Kara Karayev

Kara Karayev (d. 5 Şubat 1918, Bakü - ö. 13 Mayıs 1982, Moskova), Azerbaycan müzik kültürünün önde gelen bestecisi, pedagog ve eğitimcidir.

Son gözden geçirme: 22.10.2026

Doğum
5 Şubat 1918
Vefat
13 Mayıs 1982
Alan
Müzisyenler ve besteciler
Dönem
20.–21. yüzyıl
Kabri / türbesi
Fahri Hiyabanı Mezarlığı

Hayatı

Kara Karayev
Görsel: Unknown author · Wikimedia Commons · Public domain

Kara Karayev, 5 Şubat 1918 tarihinde Bakü'de dünyaya geldi. Babası ünlü bir çocuk doktoru olan Abulfez Karayev, annesi ise şair Sona Hanım idi. Müzik yeteneği küçük yaşta ortaya çıkan sanatçı, sekiz yaşında Azerbaycan Devlet Konservatuvarı'na girdi. Konservatuvarda üstün yeteneği nedeniyle piyano ve bestecilik fakültelerine aynı anda kayıt yaptırdı. 1938 yılında konservatuvarı bitiren Karayev, Moskova Konservatuvarı'nda Dimitri Şostakoviç'in öğrencisi oldu. II. Dünya Savaşı nedeniyle öğrenimine iki yıl ara vermek zorunda kalan besteci, 1945 yılında 1. Senfoni ile mezun oldu.

1946 yılından itibaren Azerbaycan Devlet Konservatuvarı'nda bestecilik eğitimi vermeye başladı. 1948 yılında Üzeyir Hacıbeyov'un vefatı üzerine Azerbaycan Besteciler Birliği Başkanlığı ve Konservatuvar Rektörlüğü görevlerini üstlendi. Rektörlük görevini 1953 yılına kadar sürdürdü ve bu dönemde caz gibi çağdaş türleri Azerbaycan müziğine dahil etti. 1959 yılında profesör unvanını alan sanatçı, Niyazi Tağızade, Arif Melikov, İsmail Hacıbeyov ve oğlu Ferec Karayev gibi birçok önemli müzisyeni yetiştirdi. 1961 yılında Soğuk Savaş döneminde Los Angeles Müzik Festivali'ne katılarak Arnold Schoenberg'in 12'li nota sisteminden etkilendi. Bu etkiyle Üçüncü Senfoni ve Keman Konçertosu gibi daha modern eserler besteledi.

1978 yılında Moskova'da düzenlenecek 60. yıl jübilesine kalp hastalığı nedeniyle katılamadı. Son beş yılını Bakü'den uzakta Moskova'da geçiren Kara Karayev, 13 Mayıs 1982 tarihinde 64 yaşında vefat etti. Cenazesi Bakü'de Ulusal Şeref Mezarlığı'na defnedildi.

Tarihî önemi ve başarıları

Kara Karayev, uluslararası ün kazanan ilk Azeri besteci olarak kabul edilir. Müzik otoriteleri tarafından Üzeyir Hacıbeyov'dan sonra Azeri müziğinin ikinci önemli bestecisi sayılır. Azerbaycan ulusal bestecilik okulunun kurucusu olarak tanınır. Rus besteci Dimitri Şostakoviç ile yakın dostluk kurmuş ve Sovyet müziğinin önemli temsilcilerinden biri olmuştur.

Cövdet Hacıyev ile birlikte besteledikleri Vatan operası ile Stalin Ödülü'nü kazandı. Leyla ile Mecnun senfonik eseri ile ikinci Stalin Ödülü'nü aldı. 1959 yılında Halk Sanatçısı unvanını aldı. Azerbaycan'da çeşitli orkestralar, müzik okulları ve mekânlar onun adını taşımakta ve adına müzik festivali düzenlenmektedir.

Eserleri ve mirası

İlk eseri, şair Resul Rıza'nın şiiri üzerine bestelediği Gönlümün Teranesi adlı kantatadır. En bilinen eserleri arasında Vatan Operası, Leyla ile Mecnun, 24 Piyano Prelüdü, Yedi Güzeller Balesi, Yıldırımlı Yollar Balesi, Don Kişot Balesi, Üçüncü Senfoni, Keman Konçertosu ve Zariflik Operası yer alır. Yedi Güzeller balesi, Nizami'nin şiirine dayanan ve 1952'de sahnelenen önemli bir çalışmadır. Yıldırımlı Yollar balesi, Güney Afrika'daki ırksal çatışmalara adanmıştır. Anısına pek çok bestecinin eseri adanmıştır.

Haritada ve ilgili kayıtlar

Benzer / İlgili Türk büyükleri

Aynı alan, dönem, devlet ve bölgeye göre ilgili kayıtlar.

Bu sayfa, Vikipedi'deki «Kara Karayev» maddesinden yararlanılarak yapay zekâ destekli editörlük ile özgün cümlelerle yeniden yazılmıştır; Vikipedi metinleri CC BY-SA 4.0 lisanslıdır. Kesin bilgi için resmî ve akademik kaynaklara başvurun; bir hata görürseniz bize bildirin.

Kaynaklar

Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; resmî ve bağlayıcı metin için kaynaklara bakın. Hukuki, mali veya tıbbi tavsiye değildir.

Bağışlarınız İçin

Hesap sahibi: Türk Kültürünü Araştırma ve Tanıtma Vakfı

T.C. Ziraat Bankası

TR49 0001 0012 6298 0865 4750 01