Mondros'tan Lozan'a, Samsun'dan İzmir'e uzanan dört yıllık zorlu mücadele. Türk milletinin işgale karşı verdiği varoluş savaşı ve modern Türkiye'nin kuruluş destanı.
I. Dünya Savaşı'ndan yenik ayrılan Osmanlı İmparatorluğu, 30 Ekim 1918'de Mondros Mütarekesi'ni imzaladı. İtilaf devletleri Anadolu'yu paylaşmaya başladı: İngilizler İstanbul ve çevresini, Fransızlar Güneydoğu Anadolu'yu, İtalyanlar Antalya bölgesini işgal etti. 15 Mayıs 1919'da Yunan kuvvetleri İzmir'e çıktı.
Sevr Antlaşması (1920), Anadolu'nun büyük bölümünü Yunanistan'a, Ermenistan'a ve Kürdistan özerk bölgesine bırakıyordu. Osmanlı padişahı bu antlaşmayı kabul etti. Ancak Türk milleti kabul etmedi.
19 Mayıs 1919'da Samsun'a çıkan Mustafa Kemal, ulusal direniş hareketini örgütledi. Ankara'da kurulan TBMM, egemenliği devraldı. Dört yıllık zorlu mücadelenin sonunda Türk ordusu tüm işgalcileri yurtttan çıkardı ve Lozan'da tam bağımsızlık kazandı.
Osmanlı İmparatorluğu I. Dünya Savaşı'ndan yenik ayrıldı. İtilaf devletleri Anadolu'yu işgale başladı.
Yunan kuvvetleri İzmir'e çıktı. Bu olay, Türk milletinin direniş ruhunu alevlendirdi.
Mustafa Kemal, Samsun'a çıkarak Millî Mücadele'yi resmen başlattı. Erzurum ve Sivas kongrelerini topladı.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Ankara'da açıldı. Egemenlik millete devredildi. Mustafa Kemal Meclis Başkanı seçildi.
Osmanlı hükümeti Sevr'i imzaladı; TBMM reddetti. Bu antlaşma fiilen hiç yürürlüğe girmedi.
İsmet Paşa komutasındaki Türk kuvvetleri, Yunan taarruzlarını iki kez durdurdu. Bu zaferler Millî Mücadele'ye inanç tazeledi.
22 günlük kıyasıya çarpışmada Mustafa Kemal, Başkomutan sıfatıyla savaşı bizzat yönetti. Türk kuvvetleri Yunan taarruzunu kırdı.
Afyonkarahisar-Dumlupınar ekseni boyunca gerçekleştirilen Büyük Taarruz, Yunan ordusunu imha etti. 30 Ağustos Başkomutan Meydan Muharebesi ile zafer kesinleşti.
Türk süvari birlikleri İzmir'e girdi. Millî Mücadele'nin son büyük hedefi gerçekleşti.
Modern Türkiye'nin sınırları uluslararası alanda tanındı. Kapitülasyonlar kaldırıldı. Tam bağımsızlık kazanıldı.
Millî Mücadele sürecinde işgal edilen ve kurtuluşa kavuşan il ve ilçelerden seçmeler. Her ilin kurtuluş günü o ilde törenlerle kutlanmaktadır.
| İl | İlçe | İşgal Başlangıcı | Kurtuluş Tarihi | İşgal Gücü |
|---|---|---|---|---|
| İZMİR | Merkez | 15 Mayıs 1919 | 9 Eylül 1922 | Yunan |
| İZMİR | Bergama | 12 Haziran 1919 | 14 Eylül 1922 | Yunan |
| İZMİR | Tire | 30 Mayıs 1919 | 4 Eylül 1922 | Yunan |
| AYDIN | Merkez | 27 Mayıs 1919 | 7 Eylül 1922 | Yunan |
| AYDIN | Nazilli | 3 Haziran 1919 | 5 Eylül 1922 | Yunan |
| MANİSA | Merkez | 25 Mayıs 1919 | 8 Eylül 1922 | Yunan |
| MANİSA | Akhisar | 22 Haziran 1920 | 6 Eylül 1922 | Yunan |
| MANİSA | Turgutlu | 29 Mayıs 1919 | 7 Eylül 1922 | Yunan |
| BURSA | Merkez | 8 Temmuz 1920 | 11 Eylül 1922 | Yunan |
| BURSA | İnegöl | 10 Temmuz 1921 | 6 Eylül 1922 | Yunan |
| KÜTAHYA | Merkez | 17 Temmuz 1921 | 30 Ağustos 1922 | Yunan |
| ESKİŞEHİR | Merkez | 20 Temmuz 1921 | 2 Eylül 1922 | Yunan |
| UŞAK | Merkez | 28 Ağustos 1920 | 1 Eylül 1922 | Yunan |
| AFYON | Merkez | 28 Mart 1920 | 27 Ağustos 1922 | Yunan |
| GAZİANTEP | Merkez | 15 Ocak 1919 | 25 Aralık 1921 | İngiliz-Fransız |
| ADANA | Merkez | 1918 | 5 Ocak 1922 | Fransız |
| İSTANBUL | Merkez | 16 Mart 1920 | 6 Ekim 1923 | İng.-Fr.-İt. |
| EDİRNE | Merkez | 1920 | 25 Kasım 1922 | Yunan |
| ÇANAKKALE | Merkez | 1918 | 22 Eylül 1922 | İng.-Fr.-İt. |
| BALIKESİR | Merkez | 30 Haziran 1920 | 6 Eylül 1922 | Yunan |
* Tüm kurtuluş günleri listesi için Milli Günler sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Millî Mücadele, aynı anda birden fazla cephede yürütüldü.
İzmir'den başlayarak Ege ve Marmara bölgelerine yayılan en büyük cephe. İnönü, Sakarya ve Büyük Taarruz'la kazanıldı.
Adana, Gaziantep, Kahramanmaraş, Hatay'da Fransız ve Ermeni kuvvetlerine karşı yürütülen mücadele. Ankara Antlaşması ile sona erdi.
Erzurum, Kars, Ardahan bölgelerinde Ermeni ve Gürcü kuvvetlerine karşı yürütülen harekât. Kars Antlaşması ile kazanıldı.
Istanbul 1920-1923 yillari arasinda isgal altinda kaldi. Lozan ve ardindan 6 Ekim 1923'te kurtarildi.
Şehitlerimize rahmet, gazilerimize sonsuz saygı ve minnettarlık.
