Bilgi Merkezi / Rehber
Abduraim Reşidov
Abduraim İsmailoviç Reşidov, SSCB'de Büyük Vatanseverlik Savaşı olarak bilinen II.Dünya Savaşı sırasında Sovyet Hava Kuvvetlerinin 162. Muhafız Bombardıman H…
Son gözden geçirme: 22.10.2026
- Doğum
- 8 Mart 1912
- Vefat
- 24 Ekim 1984
- Alan
- Türk Dünyası Kahramanları
- Dönem
- 20.–21. yüzyıl
- Doğum yeri
- Orlivka
Hayatı

Abduraim İsmailoviç Reşidov, 8 Mart 1912 tarihinde Kırım'ın Mamaşay köyünde Kırım Tatarı bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi.
Eğitim hayatına sınırlı bir süre devam eden Reşidov, yalnızca beşinci sınıfı tamamladıktan sonra Kaçin Askeri Havacılık Okulu atölyelerinde çalışmaya başladı.
1932 yılında Simferopol Osoaviahim uçuş okulundan mezun olan Reşidov, 1933 yılında Kızıl Ordu'ya katıldı.
Askeri havacılık eğitimine Lugansk Askeri Havacılık Okulu'nda devam eden Reşidov, Aralık 1934'te Odessa Askeri Havacılık Okulu'ndan mezun oldu.
Uçuş okulunu bitirmesinin ardından Harkov Askeri Bölgesi 10. Keşif Filosuna pilot olarak atandı.
Mayıs 1938'den Nisan 1940'a kadar Sivastopol'da pilot olarak görev yapan Reşidov, Nazi Almanyası'nın Barbarossa Harekâtı'nı başlattığı dönemde Odessa'daki 5. Yüksek Hızlı Bombardıman Alayı'na geçti.
Tarihî önemi ve başarıları
Almanya'nın Sovyetler Birliği'ni işgalinin başlamasının hemen ardından Reşidov, Güney Cephesinde savunma amaçlı saldırı görevleri üstlendi.
Mart 1942'de alayı elit bir Muhafız birimine dahil edilerek 8. Muhafız Bombacı Havacılık Alayı olarak yeniden adlandırıldı.
Reşidov, Güney, Kuzey Kafkasya ve Transkafkasya cephelerinde aktif olarak savaştı.
Mart 1942 ile Haziran 1943 tarihleri arasında Kızıl Ordu Hava Kuvvetleri Akademisi'nde havacılık alay komutanları ve genelkurmay başkanları için eğitim gördü.
Eğitiminin ardından kısa bir süre 15. Ayrı Keşif Havacılık Yedek Alayında görev yapan Reşidov, Ekim ayında 854. Bombardıman Havacılık Alayında filo komutanı olarak cepheye döndü.
2. Ukrayna Cephesi bünyesinde Dinyeper Taarruzu'nda yer alan alay, Şubat 1944'te Muhafızlar unvanını alarak 162. Muhafız Bombacı Havacılık Alayı oldu.
Ekim 1944'te alayın komutan yardımcısı ve uçuş eğitmeni olarak atanan Reşidov, Şubat 1945'te 166 sorti tamamladı.
Savaş sırasında Pe-2 uçağıyla gerçekleştirdiği ilk 166 görev nedeniyle Sovyetler Birliği Kahramanı ilan edildi.
27 Haziran 1945'te Binbaşı rütbesini korurken bu yüksek onuru kazanan Reşidov, savaşın sonunda toplam 191 sorti tamamladı ve sekiz ortak düşman savaşçısını düşürdü.
Dönemi ve bağlam
Savaşın sona ermesiyle birlikte Çekoslovakya'da konuşlanan Reşidov, 1958 yılında Yarbay rütbesiyle emekli olana kadar çeşitli askeri görevlerde bulundu.
Ordudaki uzun hizmetine rağmen anavatanı Kırım'a dönmesine izin verilmeyen Reşidov, uzun yıllar sürgünde yaşamak zorunda kaldı.
1967 yılında Simferopol'e taşınmak için resmi başvuru yapan Reşidov'a, talebinin ancak 1968'de değerlendirileceği bildirildi.
Bekleme sürecini kabul etmeyen Reşidov, Ekim 1967'de eşi ve kızıyla birlikte yetkililerden izin almadan Nalçik'ten Kırım'a taşındı.
4 Kasım 1967'de Baş Hava Mareşali Konstantin Vershinin'e bir telgraf gönderen Reşidov, Kırım'da yaşamasına izin verilmezse Lenin Meydanı'nda kendini ateşe vereceğine dair yemin etti.
Bu girişimin ardından Simferopol'de bir apartman dairesinde yaşama izni alan Reşidov, KGB'nin sürekli gözetimi altında yaşamını sürdürdü.
İlgili olaylar
Bu baskılar, Reşidov'un Kırım Tatarlarının dönüş hakkını desteklemekten vazgeçmesine engel olamadı.
1972 yılında KGB, Reşidov'un evinde diğer Kırım Tatarlarıyla toplantılar düzenlediği ve tüm Kırım Tatar dostlarının geri dönüş hakkını desteklediği gerekçesiyle ona 'kışkırtıcı' ve 'ajite edici' iftiralarını yöneltti.
KGB'nin yoğun tacizlerine rağmen Reşidov, Simferopol'da yaşamaya devam etti.
24 Ekim 1984'te hayatını kaybeden Reşidov, 1989 yılında Kırım Tatar halkına tam dönüş hakkının tanındığını göremedi.
Eserleri ve mirası
Reşidov, askeri kariyeri boyunca birçok önemli nişan ve madalya ile ödüllendirildi.
27 Haziran 1945 tarihinde Sovyetler Birliği Kahramanı unvanını kazandı.
23 Şubat 1942 ve 27 Haziran 1945 tarihlerinde iki kez Lenin Nişanı ile taltif edildi.
23 Şubat 1942, 15 Mayıs 1945 ve 3 Kasım 1953 tarihlerinde üç kez Kızıl Bayrak Nişanı aldı.
21 Eylül 1944'te Aleksandr Nevsky Nişanı, 20 Haziran 1949'da ise Kızıl Yıldız Nişanı ile onurlandırıldı.
3 Kasım 1944'te Savaş Hizmeti Madalyası ve 1945 yılında Çekoslovak Savaş Haçı'nı aldı.
Kampanya ve jübile madalyaları da dahil olmak üzere çeşitli dönemlere ait madalyalarla ödüllendirildi.
Haritada ve ilgili kayıtlar
Benzer / İlgili Türk büyükleri
Aynı alan, dönem, devlet ve bölgeye göre ilgili kayıtlar.
Bu sayfa, Vikipedi'deki «Abduraim Reşidov» maddesinden yararlanılarak yapay zekâ destekli editörlük ile özgün cümlelerle yeniden yazılmıştır; Vikipedi metinleri CC BY-SA 4.0 lisanslıdır. Kesin bilgi için resmî ve akademik kaynaklara başvurun; bir hata görürseniz bize bildirin.
Kaynaklar
- Vikipedi: Abduraim Reşidov (sürüm 38099553, CC BY-SA 4.0; yapay zekâ editör desteğiyle özetlenmiş ve uyarlanmıştır, değişiklik yapılmıştır) ↗
- Madde yazarları ve sürüm geçmişi (Vikipedi) ↗
- Lisans: Creative Commons Atıf-AynıLisansla Paylaş 4.0 (CC BY-SA 4.0) ↗
- Vikiveri: Q4394120 (CC0) — tarihler ve konum ↗
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; resmî ve bağlayıcı metin için kaynaklara bakın. Hukuki, mali veya tıbbi tavsiye değildir.