Alternatif akım

Elektromanyetizma
Elektrik Manyetizma Optik Tarihçe Hesaplamalı Ders kitapları Olgular
Elektrostatik Elektrik yükü Yük yoğunluğu Coulomb kanunu Elektrik alanı Elektrik akısı Gauss yasası Elektrik potansiyeli Potansiyel enerji İletken Elektret Elektrik dipol Elektrostatik boşalma Elektrostatik endüksiyon Yalıtkan Yalıtkanlık sabiti Polarizasyon Statik elektrik Triboelektrik
Manyetostatik Manyetik alan Ampère kanunu Ampère kuvvet yasası Biot-Savart yasası Manyetizma için Gauss yasası Manyetik dipol Manyetik akı Manyetik skaler potansiyel Manyetik vektörel potansiyel Mıknatıslanma Geçirgenlik Sağ el kuralı
Elektrodinamik Maxwell denklemleri Yer değiştirme akımı Elektromanyetik alan Lorentz kuvveti Helmholtz teoremi Yavaşlayan potansiyeller Liénard-Wiechert potansiyeli Jefimenko denklemleri Işınım Siklotron ışıması Faraday yasası Eddy akımı İndüksiyon Lenz yasası Elektromanyetik kütle Abraham-Lorentz kuvveti Larmor formülü Poynting teoremi Maxwell tensörü
Elektrik devresi Alternatif akım Kapasitans Akım yoğunluğu Doğru akım Elektrik akımı Elektrik gücü Elektroliz Elektromotor kuvvet Empedans İndüktans Ohmik ısıtma Kirchhoff kanunları Devre analizi Ohm kanunu Paralel devre Direnç Rezonans boşluğu Seri devre Voltaj Watt Dalga kılavuzu London denklemleri
Manyetik devre AC motor DC motor Elektrik makinesi Elektrik motoru Jiratör-kapasitör İndüksiyon motoru Lineer motor Manyetomotor kuvvet Manyetik iletkenlik Relüktans (karmaşık) Relüktans (reel) Rotor Stator Transformatör
Kovaryans formülasyon Elektromanyetik tensör Elektromanyetizma ve özel görelilik Dört akım Dört potansiyel Matematiksel tanımlar Eğri uzay-zamanda Maxwell denklemleri Göreli elektromanyetizma Gerilim–enerji tensörü Sinkrotron radyasyonu Bremsstrahlung
Bilim insanları Ampère Arago Biot Coulomb Davy Einstein Faraday FitzGerald Fizeau Franklin Galvani Gauss Gibbs Gilbert Green Heaviside Helmholtz Henry Hertz Hopkinson Joule Kelvin Kirchhoff Larmor Lenz Liénard Lorentz Maxwell Neumann Ohm Ørsted Poisson Poynting Ritchie Savart Singer Steinmetz Tesla Thomson Volta Weber Wiechert
g t d

Alternatif akım (AA veya AC) veya dalgalı akım, genliği ve yönü periyodik olarak değişen elektriksel akımdır. En çok kullanılan dalga ürü sinüs dalgasıdır. Farklı uygulamalarda üçgen ve kare gibi değişik dalga biçimleri de kullanılmaktadır. Bütün dalgalar birbirlerine elektronik devreler aracılığı ile çevrilebilir. Devrede kondansatör, diyotlar, röleler ile bu çevrim yapılabilir. Alternatif akım genellikle sanayi ve konutlarda kullanılır. Santrallerde üretilen enerjinin sevkinde de Alternatif akım kullanılmaktadır. Deniz altına yapılan enerji nakil hatlarında ve çok uzun mesafeli ithalat veya ihracat kara transfer hatlarında üretilen AC elektrik, dalga yapısında bozulmalara sebep verilmemesi için DC'ye dönüştürülerek taşınmaktadır. HVDC (Yüksek voltajlı doğru akım) ismi verilen uygulama ile okyanus ya da deniz altından nakil hatları ve çok uzun mesafede kayıpsız olarak transfer yapılabilmektedir. Bu kablolar elektrik akımını çıkış noktasından DC olarak taşır fakat elektrik akımı varış noktasına geldiğinde elektrik akımı türü tekrar Alternatif Akıma çevirilir.

İzolasyonlu kablolar arasındaki alternatif akım etkisini pratikte ilk dizayn eden William Stanley'dir. İndüksiyon bobini adını verdiği ve transformatörün atası olan sistemle alternatif akımla ilgili çalışmalarına başlamıştır. Bugün kullanılan haliyle alternatif akım ilk olarak Nikola Tesla tarafından 1886 yılında laboratuvar ortamında üretilmeye başlanmıştır. Tesla daha sonra patentini George Westinghouse'a satmıştır. O yıllarda Lucien Gaulard, John Dixon Gibbs, Carl Wilhelm Siemens ve diğer bazı bilim adamları da bu alanda çalışmalar yapmışlardır.

Endüstriyel amaçlı üç fazlı AC elektrik akımı üreten ilk santral ise, 1893 yılında Almirian Decker tarafından Kaliforniya'daki Mill Creek hidroelektrik santralinde kurulmuştur. Decker'ın tasarladığı sistem 10.000 volt ve 3 fazlı bir sistemdir. Bu gerilimi kullanan sistemler günümüzde hâlâ motorlarda ve bazı nakil hatlarında bulunmaktadır.

Alternatif akım 19. yüzyılın sonları ile 20. yüzyılın başlarında geliştirilerek kullanılmaya başlanılmıştır. Günümüzde sanayi elektriği ve konutlarda kullanılmaktadır.

19. yüzyılın sonlarında, elektrik enerjisinin üretimi ve dağıtımı konusunda Thomas Edison'un savunduğu Doğru Akım (DC) ile George Westinghouse ve Nikola Tesla'nın öncülük ettiği Alternatif Akım (AC) arasında "Akımlar Savaşı" (İngilizce: War of the Currents) olarak bilinen ticari ve teknolojik bir rekabet yaşanmıştır.

Edison'un şirketleri tarafından kurulan ilk elektrik şebekeleri doğru akım kullanıyordu. Ancak doğru akım, aynı gerilim seviyesinde uzak mesafelere iletilmek istendiğinde kablolarda büyük enerji kayıplarına yol açmaktaydı. Bu sorunu çözmek için santrallerin tüketicilere çok yakın inşa edilmesi ve kalın bakır kablolar kullanılması gerekiyordu. Buna karşılık, Nikola Tesla'nın geliştirdiği ve patentleri George Westinghouse tarafından satın alınan alternatif akım sistemi, transformatörler yardımıyla elektrik geriliminin (voltajın) yükseltilmesine ve düşürülmesine olanak tanıyordu. Elektriğin yüksek gerilim ve düşük akım ile iletilmesi, ince kablolarla yüzlerce kilometre uzağa çok az güç kaybıyla taşınmasını sağladı ve alternatif akımı ekonomik açıdan üstün kıldı.

AC sisteminin pazar payını hızla ele geçirmesi üzerine Thomas Edison, alternatif akımın insan hayatı için son derece tehlikeli olduğunu öne süren bir karalama kampanyası başlattı. Bu kampanya kapsamında, halka açık alanlarda kedi, köpek ve at gibi çeşitli hayvanlar alternatif akım verilerek itlaf edildi. Ayrıca, AC'nin ölümcül imajını pekiştirmek amacıyla tarihteki ilk elektrikli sandalye infazında alternatif akım jeneratörleri kullanıldı.

Edison'un tüm karalama çabalarına rağmen, alternatif akımın teknik ve ekonomik üstünlüğü galip geldi. 1893 yılında Chicago'da düzenlenen Kolomb Dünya Fuarı'nın (World's Columbian Exposition) aydınlatma ihalesini Westinghouse'un kazanması ve fuarın AC ile başarılı bir şekilde aydınlatılması dönüm noktası oldu. Kısa bir süre sonra, Niagara Şelalesi'nde kurulacak olan dünyanın ilk büyük ölçekli hidroelektrik santrali projesinin Westinghouse ve Tesla'nın AC sistemine verilmesiyle Akımlar Savaşı fiilen sona erdi. Bu zafer, alternatif akımın günümüzde dünya genelindeki elektrik iletim şebekelerinin temel standardı olmasının yolunu açtı.

Akımlar Savaşı ve alternatif akıma karşı yürütülen karalama kampanyaları, modern kurgu eserlerinde tarihsel bir tema olarak işlenmiştir:

• 2018 yapımı Red Dead Redemption 2 oyununun 1907 yılında geçen epilog bölümünde, oyuncular sinemalarda "Direct Current Damnation" (Doğru Akımın Laneti) adlı bir kısa filmi izleyebilirler. Gerçek tarihteki propagandaların aksine bu filmde Alternatif Akım (AC), "meleklerin akımı" ve "cennetin ışığı" olarak betimlenirken; Doğru Akım (DC), "tellerden akan ateş" ve "sıvı ölüm" (liquid death) olarak nitelendirilerek şeytanlaştırılır. Filmdeki sahnelerde, DC akımının kuşları cayır cayır yaktığı ve basit bir lamba anahtarını açan bir kadının elektrik çarpması sonucu feci şekilde can verdiği gösterilir. Bu sekans, Akımlar Savaşı sırasındaki manipülatif dili ve korku propagandasını oyun dünyasında rollerin tersine çevrildiği hicivli bir dille yansıtmaktadır.Direct Current Damnation Kısa Filmi

Bilindiği gibi içerisinden elektrik akımı geçen bir kablo etrafında manyetik alan meydana getirir. Tersine olarak, manyetik alana maruz kalan bir kabloda da elektrik akımı oluşur. Bu ilkeden yola çıkılarak sabit stator ve hareketli rotor dan oluşan bir sistem dizayn edilmiştir. Çeşitli güçlerle (hidroelektrik santraldeki yüksekten düşen su, termik santraldeki buhar gücü vb.) döndürülen rotor statorda sarılı haldeki kablolar üzerinde elektrik akımı oluşturur. Daire biçimindeki statorun 120°'lik açı ile 3 tarafından üretilen elektrik enerjisi alınır. Üç faz oluşmuş bulunmaktadır. AC'deki sinüs dalgasının sebebi ise her faza düşen manyetik alanın, döner haldeki rotor sebebiyle sürekli değişmesinden kaynaklanmaktadır.

Alternatif akımın gerilimi bilindiği gibi transformatörlerle arttırılabilir veya azaltılabilir. İletim sırasında nakil hatlarında oluşan gerilim düşümünü indirgemek için yüksek gerilimler kullanılır. Türkiye için iletim hatlarında 154 ve 380 kV (kilovolt) kullanılır. Burada iletim hattından kastedilen santral ile şehir şebeke girişleri arasıdır.

Bir iletim hattındaki kayıp güç iletkendeki akımın karesi ve direncinin çarpımı ile bulunur. P = I 2 ⋅ R {\displaystyle P=I^{2}\cdot R\,\!} olarak formülize edilir. Bunun anlamı; eğer iletkendeki akım 2 katına çıkarsa güç kaybı 4 kat artacaktır.

Ancak yüksek gerilimlerin de dezavantajları vardır. Bunlar;

• Taşıma tehlikeleri
• Hatta oluşan yüksek manyetik alandan dolayı etkileşim
• Hatta oluşan yüksek manyetik alandan dolayı kablolarda ters gerilimler oluşması ve gerilim saflığının bozulması (günümüzde hat başından hat sonuna 3 kere çaprazlama yapılarak giderilmektedir)

Günümüzde HVDC sistemler, yani yüksek gerilimli doğru akım iletim sistemleri bu etkileri ortadan kaldırmıştır. Ancak uygulanması ve işletme maliyetleri çok yüksektir. Bu sistemde santralde üretilen AC güç, doğrultucu devreler yardımıyla DA güce çevrilir ve DA olarak taşınır. Hat sonunda tekrar AA güce çevrilir.

Hatta 3 faz taşımak esastır. Çünkü dünyadaki elektrik santrallerinin tamamına yakını 3 faz elektrik üretir. Bunun sebebi jeneratörün statorundaki 120°'lik açıyla dizilmiş hat çıkışlarıdır.

Şehirlerarası nakil hatları sonlar ile şehir şebekesi başlangıçları arasında indirici merkezler bulunur. Bu merkezlerin görevi gelen yüksek gerilimi dağıtım planlarına göre orta gerilim veya düşük gerilime çevirmektir. Bu merkezlerdeki transformatörler bu görevi yüklenirler. Temel olarak bir indirici merkezde, transformatör, kesici, ayırıcı, gerilim trafosu, kumanda panoları bulunur.

Alternatif akım, alternatif gerilimle beraber incelenir. Alternatif akım genellikle sinüzoidaldir. AC gerilim (V) zamanın bir fonksiyonu olarak aşağıdaki formülle tanımlanır:

v ( t ) = V p i k ⋅ sin ⁡ ( ω t ) {\displaystyle v(t)=V_{\mathrm {pik} }\cdot \sin(\omega t)} ,

Burada,

• V p i k {\displaystyle \displaystyle V_{\rm {pik}}} pik yani maksimum gerilimi (birim: volt),
• ω {\displaystyle \displaystyle \omega } açısal frekansını (birim: saniye başına radyan)
  • Açısal frekans fiziksel frekansa bağlı olmak üzere f {\displaystyle \displaystyle f} , saniyedeki yenileme sayısı (birim= hertz), eşitlikle ω = 2 π f {\displaystyle \omega =2\,\pi \,f} .
• t {\displaystyle \displaystyle t} ise zamanı (birim: saniye) gösterir.

Pik-pik(tepeden tepeye) değeri AC gerilim için pozitif tepe değeri ve negatif tepe değeri arasındaki değerdir. sin ⁡ ( x ) {\displaystyle \displaystyle \sin(x)} için en büyük değer olan +1 ile ve en düşük değer -1 arasında AC gerilim pik değerleri + V p i k {\displaystyle \displaystyle +V_{\rm {pik}}} ve − V p i k {\displaystyle \displaystyle -V_{\rm {pik}}} arasında değişir. Pik-Pik değeri genellikle V p p {\displaystyle \displaystyle V_{\rm {pp}}} ya da V P − P {\displaystyle \displaystyle V_{\rm {P-P}}} şekillerinde yazılır. V p i k − ( − V p i k ) = 2 × V p i k {\displaystyle V_{\rm {pik}}-\left(-V_{\rm {pik}}\right)=2\times V_{\rm {pik}}} ile formülize edilir.

Gerilim ile güç arasındaki ilişki şöyledir:

P o r t a l a m a = V 2 e t k i n R . {\displaystyle P_{\rm {ortalama}}={\frac {{V^{2}}_{\rm {etkin}}}{R}}.}

ya da

P o r t a l a m a = V e t k i n I e t k i n c o s ϕ {\displaystyle P_{\rm {ortalama}}={{V}_{\rm {etkin}}{I}_{\rm {etkin}}{cos\phi }}}

Görüldüğü gibi ideal bir devrede üreteç tarafından sağlanan güç sadece dirençte ısı olarak dağılır. İndüktörde veya kondansatörde güç kaybı meydana gelmez.

Bir AC devresinde akım ve gerilimin büyüklüğü sürekli değiştiğinden güç hesapları yaparken ortalama bir değer yararlı olur. Bu ortalama, gerilimin karesinin ortalamasının karekökü olarak hesaplanır ve rms ya da etkin adını alır.

• Sinüs şeklindeki bir dalga için etkin değer

V r m s = V p i k 2 . {\displaystyle V_{\mathrm {rms} }={\frac {V_{\mathrm {pik} }}{\sqrt {2}}}.}

• Kare dalga için

V r m s = V p i k . {\displaystyle \displaystyle V_{\mathrm {rms} }=V_{\mathrm {pik} }.}

• Üçgen dalga için

V r m s = V p i k 3 . {\displaystyle V_{\mathrm {rms} }={\frac {V_{\mathrm {pik} }}{\sqrt {3}}}.}

• T {\displaystyle T} periyoduna sahip herhangi bir v ( t ) {\displaystyle v(t)} dalgası için periyot

V r m s = 1 T ∫ 0 T [ v ( t ) ] 2 d t . {\displaystyle V_{\mathrm {rms} }={\sqrt {{\frac {1}{T}}\int _{0}^{T}{[v(t)]^{2}dt}}}.}

ile hesaplanır.

Türkiye şehir şebekelerinde 220 V AC kullanılmaktadır. 220 V değeri alternatif gerilimin etkin değeridir. Yani sürekli değişim halinde iletilen gerilimin ortalaması DC olarak 220 Volt'a karşılık gelmektedir. Şehir geriliminin pik değeri 220 V × 2 {\displaystyle \scriptstyle 220V\times {\sqrt {2}}} yaklaşık 311 Volttur.

Elektriğin frekansı ülkelere göre değişiklik gösterebilir. En çok kullanılan frekanslar 50 ve 60 hertzdir. Askerî alanlarda, denizaltılarda, tekstil endüstrisinde, bazı merkez bilgisayarlarda, uçaklarda ve uzay araçlarında 400 hertz kullanılmaktadır. Aşağıdaki tabloda ülkelere göre frekans ve gerilim değerleri bulunmaktadır.

Alternatif akım tiplerinden çok kullanılanlar şunlardır;

1. Bir fazlı AC- burada bir faz, bir de dönüş iletkeni vardır. Bu, en sık rastlanan alternatif akım enerjisidir. Evlerde kullanılan şekliye frekans 50 Hz, gerilim ise 220 V tur. (ABD de sırasiyla 60 Hz ve 110 V)
2. 120/240 VAC- bu kod, bir üçüncü iletkeni ortak kullanan iki adet faz hattını göstermektedir. Her bir faz ile ortak iletken arasında 120 VAC (120 voltluk alternatif gerilim) ve fazlar arasında ise 240 volt alternatif gerilim vardır. Fazlar arasındaki fark ise 180° dir.
3. 120/280 VAC- bu, yukarıda sözedilen 120/240 VAC ile aynıdır; ancak burada iki faz arasındaki açı 120°. Dolayısıyla iki faz arasındaki bileşke gerilimi 280 volt olur.
4. 220 VAC veya 240 VAC- bu, yukarıda sözü edilen 120/240 VAC sistemin iki adet fazını gösterir. Yalnız başlarında kullanılan 220 ve 240 kodları ise, genel olarak ortak iletkenin hiç kullanılmadığını anlamına gelir.
5. 208 VAC- bu, 120/208 VAC sisteminin iki adet fazını gösterir. 208 kodunun yalnız başına kullanılması hali ise, genel olarak ortak iletkenin kullanılmadığı anlamına gelir.
6. İki fazlı- aslında, tam olarak doğru olmayan bu terim, üç fazlı bir sistemde bulunan fazların ikisini kullanan bir enerji şebekesini tanımlamak için kullanılır.
7. Üç fazlı- üç adet fazı bulunan bir enerji sistemi: burada her bir iletkenin arasındaki gerilim fazları farkı yüz yirmişer derece olarak eşit bölünmüştür.

Alternatif akım (AC) sistemlerinde meydana gelen elektrik arkları, doğası gereği doğru akım (DC) arklarına kıyasla daha kararsızdır ve sönümlenmesi çok daha kolaydır. Bunun temel nedeni, alternatif akımın dalga formunun periyodik olarak gerilim ve akımın sıfır olduğu noktadan (sıfır geçiş noktası veya ''zero-crossing'') geçmesidir.

AC arklarının dinamik yapısı, en net şekilde "Yakup'un Merdiveni" (Jacob's Ladder) deneyi ile gözlemlenir. Bu deneyde, alttan üste doğru açılan V şeklindeki iletkenler arasında oluşan ark; yüksek ısı sonucu havayı iyonize ederek plazma haline getirir. Atmosferdeki azot ve oksijen gazlarının uyarılmasıyla, bu ark karakteristik olarak mavi ve beyaz tonlarında parlak bir ışıma yapar.

Ark oluştuktan sonra, ısınan gazların hafifleyerek yükselmesi (termal konveksiyon) sonucu ark kanalı havaya doğru yükselir, bükülür ve yay çizer. Bu yükselme esnasında ark uzadıkça, akım dalgasının sıfır noktalarıyla birleşerek kopma eğilimine girer. Ark koptuğu anda, potansiyel fark tekrar en dar noktada (elektrotların alt kısmında) yoğunlaşır ve ark tekrardan başlar. Şebeke frekansına bağlı olarak saniyede onlarca kez tekrarlanan bu "sönüp-yeniden başlama" döngüsü, havanın hızla genleşip büzüşmesine ve bunun sonucunda da arkın o meşhur, cızırtılı/vızıltılı akustik gürültüye sahip olmasına yol açar.

Bu süreç, AC arklarının DC arklarına kıyasla neden daha hareketli, gürültülü ve karakteristik mavi-beyaz tonda olduğunu açıklayan en somut fiziksel örnektir.

• O Tipi: Üç yuvarlak pini vardır. Sadece Tayland'da kullanılır.
• A Tipi: ABD, Kanada, Meksika ve Japonya'da kullanılır. İki adet düz paralel pini vardır.
• B Tipi: A Tipi ile aynıdır, ancak ekstra yuvarlak bir topraklama pini bulunur.
• C Tipi (Europlug): İki yuvarlak pini bulunur. Türkiye ve Avrupa'nın genelinde standarttır. Topraklama özelliği yoktur.
• D Tipi: Hindistan, Nepal ve Namibya'da yaygındır. Üç büyük yuvarlak pini üçgen şeklinde konumlanmıştır.
• E Tipi: Fransa, Belçika ve Slovakya'da kullanılır. C Tipi ile uyumludur, ancak prizden dışarı doğru çıkan topraklama pini bulunur.

• F Tipi (Schuko): Türkiye'de ve Avrupa'nın büyük kısmında (İngiltere hariç) kullanılan en yaygın topraklı prizdir. Yanlarda topraklama klipsleri bulunur.
• G Tipi (İngiliz Tipi): İngiltere, İrlanda, Kıbrıs ve Hong Kong'da standarttır. Üç adet kalın ve dikdörtgen pini vardır.
• H Tipi: Sadece İsrail ve Filistin'de kullanılan, üç adet düz pini olan priz tipidir.
• I Tipi: Avustralya, Yeni Zelanda, Çin ve Arjantin'de yaygındır. İki düz V şeklinde ve bir topraklama pinine sahiptir.
• J Tipi: İsviçre ve Lihtenştayn'da kullanılır. Üç yuvarlak pini vardır (ortadaki topraklama).
• K Tipi: Danimarka ve Grönland'da kullanılır. Üçgen şeklinde iki yuvarlak ve bir yarım daire pine sahiptir.
• L Tipi: İtalya ve Şili'de yaygındır. Üç yuvarlak pini düz bir çizgi halinde sıralanmıştır.
• M Tipi: Güney Afrika'da kullanılır. D tipi ile benzer ama çok daha büyük pinlere sahip topraklı bir prizdir.
• N Tipi: Brezilya'da standarttır. Derin bir yuva içinde üç adet yuvarlak pini bulunur.

Ülke Fiş / Priz tipleri Gerilim Frekans Açıklamalar Afganistan C, D, F 160 - 280 V 50 Hz Gerilim 160 ile 280 V arasında değişkenlik gösterebilir. Arnavutluk C, F 220 V 50 Hz Cezayir C, F 230 V 50 Hz Amerika A, B, F, I 120 V 60 Hz Andorra C, F 220 V 50 Hz Angola C 220 V 50 Hz Anguilla A, B 110 V 60 Hz Antigua A, B 230 V 60 Hz Havalimanında gerilim 110 V kullanılır. Arjantin C, I 220 V 50 Hz Çoğu diğer ülkeye kıyasla Tip I prizlerde faz ve nötr uçları ters konumdadır. Ermenistan C, F 220 V 50 Hz Aruba A, B, F 127 V 60 Hz Lago Kolonisinde gerilim 115 Volt'tur Avustralya I 230 V 50 Hz 2000 yılı itibarıyla, AS 60038 standardında belirtilen şebeke besleme gerilimi, %+10 ile %-6 tolerans aralığında 230 V'tur. Bu düzenleme, gerilim uyumlaştırması amacıyla yapılmıştır; ancak 240 V da tolerans aralığı içinde yer almakta ve yaygın olarak kullanılmaktadır. Şebeke gerilimi, halk arasında hâlâ “iki yüz kırk volt” olarak anılmaktadır. Avusturya C, F 230 V 50 Hz Azerbaycan C 220 V 50 Hz Asor Adaları B, C, F 220 V 50 Hz Ponta Delgada 110 V; 220 V olacak. Bahamalar A, B 120 V 60 Hz Bazı bölgelerde frekans 50 Hz'dir. Bahreyn G 230 V 50 Hz Awali bölgesinde 110 V, 60 Hz. Balear Adaları C, F 220 V 50 Hz Bangladeş A, C, D, G, K 220 V 50 Hz Barbados A, B 115 V 50 Hz Belarus C 220 V 50 Hz Belçika C, E 230 V 50 Hz Belize A, B, G 110 V and 220 V 60 Hz Benin C, E 220 V 50 Hz Bermuda A, B 120 V 60 Hz Bhutan D, F, G, M 230 V 50 Hz Bolivya A, C 220 V 50 Hz La Paz & Viacha bölgesinde gerilim 115 V'tur. Bonaire B ve C tiplerinin birleşimi 127 V 50 Hz Priz, topraklama konektörü bulunmayan B ve C tiplerinin birleşimidir. Bosna-Hersek C, F 220 V 50 Hz Botsvana D, G, M 231 V 50 Hz Brezilya A, B, C, I 127 V - 220 V 60 Hz Tip I, 127 V'luk bölgelerde 220 V'luk prizler ve cihazlar için giderek yaygınlaşmaktadır. Çift voltajlı kablolama, 127 V'luk bölgelerde bile genellikle 220 V ile çalışan çamaşır kurutucuları ve elektrikli duşlar gibi yüksek güçlü cihazlar için oldukça yaygındır. Bölgeye bağlı olarak, tam voltaj 115 V, 127 V veya 220 V olabilir. A, B ve C tipleri bazen bir arada bulunur (düz, uçları daha yuvarlak ve topraklama pimli), böylece A, B veya C tiplerinden herhangi biri kullanılabilir. Brunei G 240 V 50 Hz Bulgaristan C, F 220 V 50 Hz Burkina Faso C, E 220 V 50 Hz Burundi C, E 220 V 50 Hz Kamboçya A, C, G 230 V 50 Hz Kamerun C, E 220 V 50 Hz Kanada A, B 120 V - 240 60 Hz Standart olarak 120 V'tur. 240 V ise çamaşır kurutucuları, klimalar, elektrikli ocaklar ve makineler gibi uygulamalarda kullanılır. Birden fazla dal devresi bulunan binalarda her iki voltajın da bulunması gerekir. A tipi prizler yalnızca onarım amaçlıdır; yeni inşaat ve yenileme çalışmalarında artık B tipi prizler zorunludur. Yeni inşaatlarda mutfaklarda 20 amperlik, ancak T yuvalı B tipi prizler kullanılır. Kanarya Adaları C, E, L 220 V 50 Hz Yeşil Burun Adaları C, F 220 V 50 Hz Cayman Adaları A, B 120 V 60 Hz Orta Afrika Cumhuriyeti C, E 220 V 50 Hz Çad D, E, F 220 V 50 Hz Channel Adaları C, G 230 V 50 Hz Şili C, L 220 V 50 Hz Çin A, C, I 220 V 50 Hz Çoğu duvar prizi, A, I ve C tiplerini aynı anda destekler. Bazı prizler hem A hem de C tipini destekler (bu prizlerdeki delikler ortada düz, kenarlarda yuvarlaktır), böylece A veya C tipi fişler kullanılabilir. I tipi priz, A ve C tipi prizlerin yanındadır. A tipi prizlere yalnızca aynı genişlikte pimli fişler takılabilir; kutuplu bir A tipi fiş için adaptör gerekir. NOT: Prizin hangi tip fişi kabul ettiği önemli değildir, Çin'de voltaj her zaman 220 volttur. Kolombiya A, B 120 V 60 Hz Yüksek güçlü klimalar, restoran ekipmanları, ocaklar ve fırınlar 240 voltluk güç kaynağı kullanır. Kablolama kuralları, uygulamaları ve standartları, esasen ABD Ulusal Elektrik Yönetmeliği’nin bir çevirisi olan Kolombiya Elektrik Yönetmeliği’ne (Codigo Electrico Colombiano) uygundur. Komorlar C, E 220 V 50 Hz Kongo Cumhuriyeti C, E 230 V 50 Hz Kongo Demokratik Cumhuriyeti C, D 220 V 50 Hz Cook Adaları I 240 V 50 Hz Kosta Rika A, B 120 V 60 Hz Fildişi Sahili C, E 230 V 50 Hz Hırvatistan C, F 230 V 50 Hz Küba A, B 110 V 60 Hz Kıbrıs G 240 V 50 Hz Çekya C, E 230 V 50 Hz Danimarka C, K 230 V 50 Hz Cibuti C, E 220 V 50 Hz Dominika D, G 230 V 50 Hz Dominik Cumhuriyeti A, B 110 V 60 Hz Doğu Timor C, E, F, I 220 V 50 Hz Ekvator A, B 120 V 60 Hz Mısır C 220 V 50 Hz El Salvador A, B 115 V 60 Hz Ekvator Ginesi C, E 220 V 50 Hz Endonezya C, F, G 127 V - 230 V 50 Hz G tipi priz/fiş daha az yaygındır. Eritre C 230 V 50 Hz Estonya C, F 230 V 50 Hz Etiyopya C, E, F, L 220 V 50 Hz Koyun Adaları C, K 220 V 50 Hz Falkland Adaları G 240 V 50 Hz Fiji I 240 V 50 Hz Finlandiya C, F 230 V 50 Hz Fransa C, E 230 V 50 Hz Fransız Guyanası C, D, E 220 V 50 Hz Gazze Şeridi C, H, M 230 V 50 Hz (bu listede İsrail'e bakınız) Gabon C 220 V 50 Hz Gambiya G 230 V 50 Hz Almanya C, F 230 V 50 Hz F tipi (“Schuko”, “Schutzkontakt”ın kısaltması) standarttır. C tipi prizler ise topraklamasızdır ve genelde plastik veya iletken olmayan malzemeden üretilmiş gövdeye sahip cihazlarda C ve F tipi priz/fiş kullanan bir çok Ülkede de olduğu gibi Fiş olarak kullanılır. C tipi fiş F tipi priz ile uyumludur. Gana D, G 230 V 50 Hz Cebelitarık G, K 240 V 50 Hz Danimarkalı inşaatçılar tarafından Europort projesinde K tipi kullanılmıştır. Bunun dışında Birleşik Krallık standartlarına uygun bağlantı parçaları kullanılmaktadır. Yunanistan C, F 230 V 50 Hz F tipi, yeni tesisatlardaki prizler için fiili standarttır. C tipi prizler yalnızca eski tesisatlarda bulunur. Hafif elektrikli aletler C tipi fiş kullanırken, daha fazla elektrik tüketen aletler E&F veya F tipi fişler kullanır. Grönland C, K 220 V 50 Hz Grenada G 230 V 50 Hz Guadeloupe C, D, E 230 V 50 Hz Guam A, B 110 V 60 Hz Guatemala A, B 120 V 60 Hz Gine C, F, K 220 V 50 Hz Gine-Bissau C 220 V 50 Hz Guyana A, B, D, G 240 V 60 Hz Haiti A, B 110 V 60 Hz Honduras A, B 110 V 60 Hz Hong Kong G, neredeyse tüm ürünlerde kullanılırken, M ise gerekli akım değeri 13~15 A arasında olduğunda (nadiren) kullanılır. 220 V 50 Hz Büyük ölçüde Birleşik Krallık sistemine dayanmaktadır. Bazen, bazı banyolarda diğer fiş türlerine düşük akım sağlayan bir “tıraş makinesi” prizi (Tip C'ye benzer) bulunur. Bunlar neredeyse her zaman aynı ünitede 110 V ve 220 V prizlere sahiptir veya voltajı seçmek için bir anahtara sahiptir. Bu ikili kurulum, Hong Kong'da Birleşik Krallık'taki kadar yaygın değildir. Macaristan C, F 230 V 50 Hz İzlanda C, F 230 V 50 Hz Hindistan C, D, M 230 V 50 Hz Hindistan'da kullanılan standart voltaj 230 V/50 Hz olup, tolerans aralığı 216 V ile 253 V arasındadır. Bazı oteller, yabancı elektrikli aletler için hem 120 V hem de 230 V sağlayan çift voltajlı prizler sunmaktadır. İran C, F 220 V 50 Hz C tipi duvar prizleri daha az yaygındır ve yalnızca eski tesisatlarda bulunur. Yeni tesisatlarda F tipi kullanılır. C tipi fişler, düşük güç tüketen cihazlarda yaygın olarak kullanılır. Irak C, D, G 230 V 50 Hz İzlanda G tipi tüm standart kurulumlarda bulunur - Eski sistemler (nadir/kullanılmayan): (D ve M (İngiltere'deki gibi); ve F tipi (Schuko)) 230 V 50 Hz NSAI I.S. 401 (Fiş) ve I.S. 411 (Priz) standartlarında tanımlanan G tipi prizler ve fişler ve Eski tesisatlarda zaman zaman görülen F tipi (“Yan Toprak”) fişler, muhtemelen İrlanda'nın ilk elektrik şebekesinin büyük bir kısmının Siemens'ten yoğun bir şekilde etkilenmiş olmasından kaynaklanmaktadır. Banyolarda bazen, diğer bazı fiş tiplerine düşük akım sağlayan bir “tıraş makinesi” prizi (C tipine benzer) bulunur. Bunlar neredeyse her zaman aynı ünitede 110 V'luk bir priz ve 230 V'luk bir priz içerir veya voltajı seçmek için bir anahtara sahiptir; bunlar bazen 115 V ve 230 V olarak etiketlenir. G tipi prizlerde genellikle priz üzerinde bir açma-kapama anahtarı bulunur. 110 V merkez noktası topraklı transformatörler genellikle endüstriyel taşınabilir aletler için kullanılır. Man Adası C, G 240 V 50 Hz İsrail C, H, M 230 V 50 Hz Çoğu modern priz, hem C tipi hem de H tipi fişleri kabul eder. M tipi prizler ise klimalarda kullanılır. Filistin Ulusal Yönetimi bölgelerinde de aynı fiş ve prizler kullanılmaktadır. İtalya C, F, L 230 V 50 Hz “Enel” şirketinin sözleşmelerinde 220 V ±%10'luk bir gerilim belirtilmiştir Jamaika A, B 110 V 50 Hz Japonya A, B 100 V 50 Hz - 60 Hz Doğu Japonya 50 Hz (Tokyo, Kawasaki, Sapporo, Yokohama ve Sendai); Batı Japonya 60 Hz (Okinawa, Osaka, Kyoto, Kobe, Nagoya, Hiroşima). Eski binalarda polarize olmayan prizler bulunur; bu durumda, Amerikan polarize fişler (bir ucu diğerinden daha geniş olan) bu prizlere uymaz. Birçok binada topraklama pimi bulunmaz. Prizler ve anahtarlar, Amerikan boyutundaki standart kutulara sığar. Ürdün B, C, D, F, G, J 230 V 50 Hz Kazakistan C, E, F 220 V 50 Hz Resmi bir standart yoktur. Gerilim toleransı 220 V ±%10'dur. Elektrik şebekesinin dengesizliği nedeniyle gerçek gerilim değişiklik gösterebilir (genellikle 150-200 V). Kenya G 240 V 50 Hz Kiribati I 240 V 50 Hz Kuzey Kore C 220 V 50 Hz Güney Kore A, B, C, F (A ve B tipleri 110 voltluk tesisatlarda kullanılır ve/veya çok eski binalarda bulunur. C ve F tipleri ise 220 voltluk tesisatlarda kullanılır.) 220 V 60 Hz F tipi genellikle ofislerde, havalimanlarında, otellerde ve bazı lüks konutlarda bulunurken; C tipi (CEE 7/17 tipi) çoğu evde yaygın olarak kullanılmaktadır. 220 voltluk elektrik, 110 voltluk bir sistemin her iki “faz” kutbu kullanılarak dağıtılır (nötr kablo kullanılmaz). Daha önce (Japon sömürge etkisiyle) A ve B fişli 110 V/60 Hz güç kullanılıyordu, ancak bu sistem artık kullanımdan kaldırılmıştır. Bazı sakinler, Japonya veya Kuzey Amerika'dan ithal edilen 110 V'luk cihazları kullanabilmek için kendi düşürme transformatörlerini ve özel devrelerini kurmaktadır. Çoğu otelde sadece 220 V prizler bulunur, ancak bazı otellerde hem 110 V (Tip A veya B) hem de 220 V (Tip C veya F) prizler mevcuttur. Anahtarlar ve prizler, Amerikan boyutundaki kutulara uygundur. Kuveyt C, G 240 V 50 Hz Kırgızistan C Laos A, B, C, E, F 230 V 50 Hz Letonya C, F 220 V 50 Hz Lübnan A, B, C, D, G 110 ve 200 V 50 Hz Lesotho M 220 V 50 Hz Liberya A, B, C, E, F 120/240 V 50 Hz A ve B prizleri 110 V için, C ve F prizleri ise 230/240 V için kullanılır. Libya D, L 127 V 50 Hz Barce, Bingazi, Derna, Sebha ve Tobruk'ta 230 V ve G tipi yaygın olarak kullanılmaktadır. Litvanya C, F 230 V 50 Hz Lihtenştayn C, J 230 V 50 Hz İsviçre standardı, C tipi sadece CEE 7/16 formunda. Lüksemburg C, F 230 V (formerly 220v) 50 Hz Makao D, M, G ve az sayıda F 220 V 50 Hz Bu konuda resmi bir standart bulunmamaktadır. Bununla birlikte, devir teslimden önce Portekiz hükümeti tarafından inşa edilen Makao-Hong Kong Feribot İskelesi’nde standart E ve F idi. Devir teslimden sonra Makao, hem kamu hem de özel binalarda G standardını benimsemiştir. Kuzey Makedonya C, F 220 V 50 Hz Madagaskar C, D, E, J, K 127 V ve 220 V 50 Hz Madeira C, F 220 V 50 Hz Malavi G 230 V 50 Hz Malezya G (ancak klimalar ve çamaşır kurutucular için M) 240 V 50 Hz Penang 230 V. C tipi fişler, ses ve görüntü ekipmanlarında çok yaygındır. Bu fişler, piyasada kolayca bulunabilen adaptörler kullanılarak G tipi prizlere takılabilir veya kapak aşağı bastırılarak zorla takılabilir. İkinci yöntem yaygın olarak uygulanmaktadır, ancak tehlikelidir. Maldivler A, D, G, J, K, L 230 V 50 Hz Mali C, E 220 V 50 Hz Malta G 230 V 50 Hz Martinik C, D, E 220 V 50 Hz Moritanya C 220 V 50 Hz Mauritius C, G 230 V 50 Hz Meksika A, B 120 V 60 Hz B tipi giderek daha yaygın hale geliyor. Gerilim, yerel transformatöre bağlı olarak 105 ile 145 arasında değişebilir. Aşamalı gerilim yaygın olarak mevcuttur ve yerel elektrikçiler, klima veya çamaşır makinesi/kurutma makinesi için 240 V sağlamak üzere her ikisini de A/B tipi bir prize bağlamaya eğilimlidir. Mikronezya A, B 120 V 60 Hz Moldova C, F 220-230 V 50 Hz Avrupa ve eski Sovyetler Birliği (GOST) standartlarıyla uyumludur. Monako C, D, E, F 127 V and 220 V 50 Hz Moğolistan C, E 230 V 50 Hz Karadağ C, F 220 V 50 Hz Montserrat A, B 230 V 60 Hz Fas C, E 127 V ve 220 V 50 Hz Mozambik C, F, M 220 V 50 Hz M tipi, özellikle Güney Afrika sınırına yakın bölgelerde, başkent Maputo da dahil olmak üzere görülmektedir. Myanmar C, D, F, G 230 V 50 Hz G tipi fişler genellikle daha kaliteli otellerde bulunur. Ayrıca, birçok büyük otel zincirinin G tipi fişleri ve muhtemelen diğer tipleri de kabul eden prizlere sahip olduğu söylenmektedir. Namibya D, M 220 V 50 Hz Nauru I 240 V 50 Hz Nepal C, D, M 230 V 50 Hz Hollanda C, F 230 V 50 Hz Hollanda Antilleri A, B, F 127 V and 220 V 50 Hz St. Martin 120 V, 60 Hz; Saba ve St. Eustatius 110 V, 60 Hz, Priz tipi A, bazen B Yeni Kaledonya F 220 V 50 Hz Yeni Zelanda I 230 V 50 Hz 1997 Elektrik Yönetmeliği'ne göre besleme gerilimi 230 V ±%6'dır Nikaragua A, B 120 V 60 Hz Nijer A, B, C, D, E, F 220 V 50 Hz Nijerya D, G 240 V 50 Hz Norveç C, F 230 V 50 Hz IT/BT topraklama sistemi Okinawa A, B 100 V 60 Hz Askeri tesisler 120 V. Umman C, G 240 V 50 Hz Gerilim dalgalanmaları sık görülür. Pakistan C, D, M, G 230 V 50 Hz Resmi standart 230 V / 50 Hz'dir. Gerilim toleransı 230 V ±%5 (218 V ile 242 V arası) olup, frekans toleransı ise 50 Hz ±%2 (49 Hz ile 51 Hz arası)dır. Ancak Karaçi Elektrik Tedarik Kurumu (KESC) 240 V / 50 Hz ile çalışmaktadır. C ve D tipi fişler / prizler, düşük güçlü cihazlarda yaygın olarak kullanılır. M tipi fişler / prizler, klimalar ve yüksek güçlü cihazlarda yaygın olarak kullanılır. G tipi fişler / prizler ise daha az yaygındır. Panama A, B 110 V 60 Hz Panama Şehri 120 V. Papua Yeni Gine I 240 V 50 Hz Paraguay C 220 V 50 Hz Peru A, B, C 220 V 60 Hz Talara 110/220 V; Arequipa 50 Hz Filipinler A, B 220 V 60 Hz Çoğu fiş ve priz A tipindedir, ancak bazıları B tipindedir. Prizler ve anahtarlar ABD ölçülerine göre üretilmiştir ve ABD boyutlarındaki duvar kutularına uyar. Baguio gibi bazı bölgelerde 110 V elektrik kullanılır. Polonya C, E 230 V 50 Hz Portekiz C, F 220 V 50 Hz Porto Riko A, B 120 V 60 Hz Katar D, G 240 V 50 Hz Réunion E 220 V 50 Hz Romanya C, F 230 V 50 Hz Alman standartlarıyla neredeyse aynıdır. Çoğu ev prizi, Doğu Avrupa standartlarıyla (4,0 mm pimli) hâlâ uyumludur. Rusya C, F 220 V 50 Hz Eski SSCB (Doğu Avrupa’nın büyük bir kısmı ile birlikte), Batı Avrupa (Schuko) fişlerinde kullanılan 4,8 mm’lik standart yerine 4,0 mm’lik pimli GOST tipi prizler kullanmaktadır. Bazı uzak köylerde artık kullanılmayan 127 V/50 Hz AC standardı hâlâ geçerlidir. Diğer yerlerde ise 1970'lerde 220 V standardıyla değiştirilmiştir. Ruanda C, J 230 V 50 Hz Saint Kitts ve Nevis D, G 230 V 60 Hz St. Lucia (Winward Is.) G 240 V 50 Hz St. Vincent (Winward Is.) A, C, E, G, I, K 230 V 50 Hz Suudi Arabistan A, B, F, G 127 V ve 220 V 60 Hz Senegal C, D, E, K 230 V 50 Hz Sırbistan C, F 220 V 50 Hz Seyşeller G 240 V 50 Hz Sierra Leone D, G 230 V 50 Hz Singapur G,M,A,C 230 V 50 Hz A ve C tipleri ses/görüntü ekipmanları için kullanılır ve bu tipler için fiş adaptörleri piyasada yaygın olarak bulunur. Klimalar gibi yüksek akım çeken cihazlarda ise M tipi tercih edilir Slovakya C, E 230 V 50 Hz Slovenya C, F 230 V 50 Hz Endüstriyel olarak 360V kullanılır. Somali C 220 V 50 Hz Güney Afrika M 220 V 50 Hz Grahamstown ve Port Elizabeth 250 V; King Williams Town'da da bulunur Sri Lanka D, M, G 230 V 50 Hz Yeni konutlarda ve tesislerde G tipi kullanımını artışta. Özellikle Kolombo’da ve lüks otellerde. Sudan C, D 230 V 50 Hz Surinam C, F 127 V 60 Hz Esvatini M 230 V 50 Hz İsveç C, F 230 V 50 Hz İsviçre C, J 230 V 50 Hz C sadece CEE 7/16 şeklinde. Suriye C, E, L 220 V 50 Hz Tahiti A, B, E 110 V ve 220 V 60 Hz Tayvan A, B 110/220 V 60 Hz Çoğu priz Tip A'dır. Tip B prizlerde ise topraklama delikleri genellikle hiçbir şeye bağlı değildir. Çoğu elektrikli cihazda Tip A fiş bulunur, ancak bazı cihazlarda Tip B fiş de vardır. Prizler ve anahtarlar ABD ölçülerine göre üretilmiştir ve ABD boyutlarındaki duvar kutularına uyar. Özel prizler, klima üniteleri için 220 V güç sağlar. Tacikistan C, I 220 V 50 Hz Tanzanya D, G 230 V 50 Hz Tayland A, B, C 220 V 50 Hz Otellerde ve yeni binalardaki prizler genellikle A, B ve C tipi fişleri kabul edebilen B ve C tiplerinin birleşiminden oluşur. Eski binalardaki prizler ise genellikle A tipindedir. Elektrikli aletlerin eşit bir kısmı A veya C tipi fişlere sahiptir; topraklama bağlantısı gerekiyorsa ise B tipi fiş kullanılır. F tipi de yaygın olarak kullanılmaktadır, ancak çoğunlukla klima, su ısıtıcısı ve pirinç pişirici gibi yüksek güçlü cihazlarda kullanılır. A, B ve B/C kombinasyonlu prizler, ABD/Japon standartlarında duvar kutularına uyacak şekilde tasarlanmıştır. Togo C 220-127 V 50 Hz Tonga I 240 V 50 Hz Trinidad ve Tobago A, B 115 V 60 Hz Tunus C, E 230 V 50 Hz Türkiye C, F 220 V 50 Hz Türkiye'de elektrik tesislerinde topraklama, 21 Ağustos 2001 tarih ve 24500 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Elektrik Tesislerinde Topraklamalar Yönetmeliği ile düzenlenmektedir. Bu tarihten önce inşa edilmiş birçok eski binada topraklama tesisatı bulunmadığından, topraksız (C tipi) prizler yaygın olarak kullanılmıştır; topraklama tesisatı bulunan tesislerde ise topraklamalı (F tipi) priz kullanımı yaygınlaşmıştır. Türkmenistan B, F 220 V 50 Hz Uganda G 240 V 50 Hz Ukrayna C, F 220 V 50 Hz Birleşik Arap Emirlikleri C, D, G 220 V 50 Hz Birleşik Krallık G,D,M 230-240V 50 Hz 230 V +%10/−%6 (216,2 V ile 253 V arası) gerilim toleransı; 2008 yılında 230 V ±%10 (207 V ile 253 V arası) olarak genişletilecektir. Banyolarda bazen, diğer bazı fiş türlerine düşük akım sağlayan bir “tıraş makinesi” prizi (Tip C'ye benzer) bulunur. Bunlar neredeyse her zaman aynı ünitede bir 110 V priz ve bir 230 V priz içerir veya voltajı seçmek için bir anahtara sahiptir; bunlar bazen 115 V ve 230 V olarak etiketlenir. G tipi prizlerde genellikle priz üzerinde bir açma-kapama anahtarı bulunur. 110 V merkez noktası topraklı transformatörler genellikle endüstriyel taşınabilir aletler için kullanılır. IEC 60309 fişleri ve konektörleri, endüstriyel ve inşaat alanlarının yanı sıra ev ve diğer iş yerlerinde dış mekan kullanımı için de kullanılır. Amerika Birleşik Devletleri A, B 120 V 60 Hz Standart değer 120 V'tur. Elektrik dağıtım şirketleri, çoğu müşteriye çoğu zaman 114 ile 126 V arasında elektrik sağlamayı hedefler. 240 V/60 Hz, klima, çamaşır kurutma makinesi, ocak, fırın ve su ısıtıcısı gibi ağır hizmet uygulamaları için kullanılır. İki adetten fazla dal devresine sahip binalarda hem 120 V hem de 240 V mevcuttur. Yeni inşaat ve yenileme çalışmalarında artık yönetmelik gereği B tipi prizler kullanılmalıdır. T-slotlu B tipi prizler, mutfaklarda veya büyük 120 V'luk cihazların kullanıldığı diğer alanlarda kullanılmak üzere 20 amperlik bir değerle derecelendirilmiştir. Uruguay C, F, I, L 230 V 50 Hz F tipi fişler giderek daha yaygın hale geliyor. Özbekistan C, I 220 V 50 Hz Vanuatu I 230 V 50 Hz Venezuela A, B 120 V 220 V 60 Hz G tipi, yalnızca klima ve bazı yüksek güçlü cihazlar için evlerdeki 220 V elektrik şebekesinde kullanılır. Vietnam A, C 220 V 50 Hz Güney Vietnam’da A tipi, Kuzey Vietnam’da ise C tipi standarttır (birleşme öncesi 17. kuzey enlemi sınırına göre). G tipi ise yalnızca bazı yeni lüks otellerde, özellikle de Singapurlu ve Hong Konglu müteahhitler tarafından inşa edilenlerde görülür. Ancak G tipi, konutlarda, dükkanlarda veya ofislerde asla bulunmaz. Virgin Adaları A, B 110 V 60 Hz Batı Samoa I 230 V 50 Hz Yemen A, D, G 230 V 50 Hz Zambiya C, D, G 230 V 50 Hz Zimbabve D, G 220 V 50 Hz Kaynakça ^ "High Voltage Direct Current Electricity Technical information" (PDF). 19 Aralık 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF)15 Mayıs 2026.  ^ "submarine power cables, AC, DC, HVDC, long-distance transmission, renewable energy". www.leadventgrp.com (İngilizce). Erişim tarihi: 15 Mayıs 2026. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link) ^ a b Jonnes, Jill (2003). Empires of light: Edison, Tesla, Westinghouse, and the race to electrify the world. New York, NY: Random House. ISBN 978-0-375-50739-7.  ^ Carlson, W. Bernard (2013). Tesla: Inventor of the Electrical Age. Princeton: Princeton University Press. ISBN 978-1-4008-4655-9.  ^ Klein, Maury. The Power Makers: Steam, Electricity, and the Men Who Invented Modern America. Bloomsbury Publishing. ISBN 978-1-59691-834-4. Bloomsbury Publishing USA, 2010.  ^ Moran, Richard (2007). Executioner's Current: Thomas Edison, George Westinghouse, and the Invention of the Electric Chair. Westminster: Knopf Doubleday Publishing Group. ISBN 978-0-375-72446-6.  ^ "Cinema". Red Dead Wiki (İngilizce). 21 Şubat 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Mayıs 2026.  ^ King, Andrew (28 Kasım 2018). "Every Show in Red Dead Redemption 2 Ranked". PlayStation LifeStyle (İngilizce). 12 Mayıs 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Temmuz 2026.  ^ Surya (3 Şubat 2025). "Zero Current Crossing Method in A Circuit Breaker" (İngilizce). 10 Mayıs 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Haziran 2026.  ^ a b "60.06 -- Jacob's ladder". web.physics.ucsb.edu. 3 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Haziran 2026.  ^ "1626: "Can You Hear Electricity?"". JC (İngilizce). Erişim tarihi: 15 Haziran 2026. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link) ^ Pegasus (23 Ekim 2019). "Fiş ve Priz Rehberi | Ülkelere Göre Fiş ve Priz Rehberi". Pegasus Blog. 17 Mayıs 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Mayıs 2026.  ^ "Priz ve Fiş Tipleri Nelerdir? Dünya Priz Fiş Haritası". Empa Elektronik. 17 Mayıs 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Mayıs 2026.  ^ "Ülkelerin fiş ve priz tipleri". Turkish Airlines Blog. 18 Mayıs 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Mayıs 2026.  ^ "Ministérios da Indústria e Energia e do Equipamento Social - Decreto Regulamentar n.º 90/84" (PDF). 31 Ekim 2007 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Temmuz 2008.  ^ "Mevzuat Bilgi Sistemi". www.mevzuat.gov.tr. 3 Nisan 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Ağustos 2026.  Dış bağlantılar Mill Creek hidroelektrik santrali 8 Mart 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Uluslararası Elektrik Elektronik Mühendisleri Enstitüsü sayfası