| Anadolu Hareketi | |
|---|---|
 Sivas Kongresi'nde önemli milliyetçiler. Soldan sağa: Ahmet Muzaffer (Kılıç), Rauf Bey (Orbay), Bekir Sami (Kunduh), Mustafa Kemal (Atatürk), Ruşen Eşref (Ünaydın), Cemil Cahit (Toydemir), Cevat Abbas (Gürer). | |
| Diğer ad(lar) | Türk Ulusal Hareketi |
| Tarih(ler) | 22 Haziran 1919 (1919-06-22)–29 Ekim 1923 (1923-10-29) |
| Bağlılık |  Ankara Hükûmeti |
| Lider(ler) | Mustafa Kemal Paşa |
| Amaç | Osmanlı İmparatorluğu'nun parçalanmasına muhalefet |
| Merkez(ler) | Ankara |
| Etkin bölgeler | Anadolu, Trakya |
| İdeoloji | Mîsâk-ı Millî Türk milliyetçiliği Halk egemenliği Anayasacılık Ön-cumhuriyetçilik Anti-emperyalizm Halkçılık Hareket içi düşünceler: İnkılapçılık Islahatçılık Muhafazakârlık İttihatçılık Monarşizm Sosyalizm Liberalizm Merkezileşme Adem-i merkeziyetçilik |
| Siyasi yelpaze | Sağ ve sol |
| Rakip(ler) |  İtilaf Devletleri
Osmanlı İmparatorluğu Gürcistan |
| Çatışma(lar) | Türk Kurtuluş Savaşı |
Türk Ulusal Hareketi, Türk Kurtuluş Hareketi, Millî Hareket, Milliyetçi Hareket ve Kemalist Hareket adlarıyla da anılan Anadolu Hareketi, Kuvâ-yi Milliye'nin direnişiyle Ankara Hükûmeti'nin diplomatik ve askerî eylemlerini kapsayan siyasî harekettir. I. Dünya Savaşı'nın kötü sonuçlarından sonra Osmanlı İmparatorluğu'nun bölünmesi ve Türkiye Cumhuriyeti'nin kurulmasına kadar geçen süreyi kapsar. Ulusal hareketin ilk adımı Mustafa Kemal'in Samsun'a çıkışı kabul edilmektedir. Türkler aşamalı olarak, Mustafa Kemal Paşa'nın liderliği çevresinde birleşti.
Bu hareket, Sevr Antlaşması'nı tanımadı ve Mîsâk-ı Millî ile belirlenen sınırların çok büyük bölümünü kapsayan Lozan Antlaşması ile güvence edildi.
Bu diplomatik zafer, Anadolu Hareketi’ni yalnızca askeri bir direniş örgütü olmaktan çıkarmış; uluslararası hukukta yeni Türk devletinin meşru ve tek temsilcisi konumuna yükseltmiştir. Ankara Hükûmeti, antlaşmanın hemen ardından iç politikada otoritesini pekiştirmek ve rejim krizini çözmek amacıyla radikal adımlar atmıştır. Bu doğrultuda, İstanbul’un işgal günlerinden kalan çok başlı yönetim yapısına son verilmiş ve 1 Kasım 1922'de fiilen işlevsizleşen saltanat hukuken de kaldırılmıştır. Hareketin siyasi kanadı, kazandığı bu mutlak meşruiyetle birlikte rotasını toplumsal ve hukuki modernleşmeye çevirmiştir. 29 Ekim 1923’te cumhuriyetin ilan edilmesi ve Mustafa Kemal Paşa’nın ilk cumhurbaşkanı seçilmesiyle, Anadolu Hareketi nihai hedefine ulaşmış ve askeri bir ihtilal sürecinden çağdaş bir ulus-devletin kurumsal inşasına geçiş yapılmıştır.
-
The Sphere gazetesinin 1-5 Mart 1921'de yayımladığı harita:
Ankara Hükûmeti ve Talepleri
Kemalistler ya da milliyetçiler, gölgeli alanı etkin biçimde kontrol ediyorlar. Onlar, Yunanlar tarafından Ege'den sürüldüler fakat Trakya'yı, İzmir'i, Ermenistan'ı ve Basra Körfezi'ne kadar bütün Mezopotamya'yı talep ediyorlar
Ayrıca bakınız
Dipnotlar
- ^ İstanbul'daki rejim ve rejimin taraftarları, Mustafa Kemal'in önderlik ettiği hareketi destekleyen herkesi, küçümser bir yaklaşımla, "Kemalistler", "Kemalîler" ve "Kemalciler" olarak adlandırdı. "Kemalîler" adlandırması Celalîler'e bir atıftı. Dış basın "Kemalistler" adlandırmasını Ankara merkezli hareketi ve o hareketin silahlı gücünü belirtmek için "milliyetçiler" adlandırması ile eş anlamlı olarak kullandı.
Kaynakça
- ^ Olson, Robert W.; İnce, Nuhan (1977). "Turkish Foreign Policy From 1923-1960: Kemalism and its Legacy, a Review and a Critique"
. Oriente Moderno. 57 (6): 227-241. JSTOR 2581646810 Eylül 2026. In the Turkish national liberation movement...
- ^ Atay, Mehmet. "TÜRK ULUSAL KURTULUŞ HAREKETİNİN BAŞLANGICI". meb.gov.tr. 13 Kasım 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Ağustos 2011.
- ^ Turan, Şerafettin (1991). Türk Devrim Tarihi: 3. Kitap (Birinci Bölüm) - Yeni Devlete Doğru, Ankara: Bilgi Yayınevi. ISBN 9754942829.
- ^ Ahmad, Feroz (1993). The Making of Modern Turkey, Londra: Routledge. ISBN 0415078369.
- ^ Akşin, Sina (2007). Kısa Türkiye Tarihi, İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları. ISBN 9789944881722.
 | Türk tarihi ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi'ye katkı sağlayabilirsiniz. |
 |
ve antlaşmalar