Efesli Artemidorus
Grekçe: Ἀρτεμίδωρος ὁ Ἐφέσιος
Latince: Artemidorus Ephesius
Artemidorus papyrus
Doğumfl. 100 BC
Efes
(günümüz Selçuk, İzmir,  Türkiye)
Kariyeri
DalıCoğrafya

Efesli Artemidorus (Grekçe: Ἀρτεμίδωρος ὁ Ἐφέσιος ; Latince: Artemidorus Ephesius) ya da Artemidorus Ephesius, MÖ 100 civarında yaşamış Yunan coğrafyacıdır. On bir kitaptan oluşan eserinden bir diğer Yunan coğrafyacı, filozof ve tarihçi Strabon (MÖ 64/63 – MS 24) sık sık alıntı yapar.

Biyografi

Efesli Artemidorus, muhtemelen on bir kitaptan oluşan, o zamana kadar konuyla ilgili en uzun eser olan coğrafi bir inceleme yazmıştır. Eser, şu anda çoğunlukla MS 1. yüzyılın başlarından Strabon ve Plinius'dan (MS 1. yüzyıl) yapılan alıntılarla ve MS 6. yüzyıldan Bizanslı Stephanus tarafından tamamlanarak bilinmektedir. Artemidorus, Yunan matematikçi ve coğrafyacı Eratosthenes'e karşı bir duruş sergiliyor gibi görünmektedir ve muhtemelen daha önceki bilim adamının eserini çok daha fazla ayrıntı sağlayarak güncellemeye çalışmıştır.

Artemidorus papirüsü

1998 yılında, Artemidorus'un Geography (Coğrafya) kitabının 2. kitabını içerdiği düşünülen bir papirüsün keşfi duyuruldu; editio princeps tarafında 2008 yılında yayımlandı. Artemidorus papirüsü olarak bilinir; aynı zamanda İber Yarımadası'nın ilk haritasını ve birçok çizimi de içerir.

Bu 10 fit (3,0 m) uzunluğundaki papirüs rulosunun, muhtemelen İskenderiye'de, MÖ birinci yüzyılda yazıldığı varsayılıyordu. Kopyacının, harita çizimlerinin yerleştirilmesi için bir ressam atölyesine gönderilmek üzere boşluklar bıraktığına inanılıyordu. Ancak ressam, yazarın güneybatı İber Yarımadası'nın şekli olduğuna inandığı şeyin kısmi bir haritasını tasarladı.

Harita tamamlanmamış ve isimsizdir; belki de papirüsteki boşluğa uygun olmayan bir haritadır. Bu durum, rulonun amacını zedeledi. Boş alanlar, harita çizimleri yerine taslaklar ve müşteriler için çizim kataloğu tutmak amacıyla kullanılmıştır. Çizimler arasında zürafalar, kaplanlar ve pelikanlar gibi gerçek hayvanların yanı sıra, grifon, deniz yılanı veya kanatlı bir köpek gibi mitolojik yaratıkların resimleri de bulunmaktadır. Ayrıca, boş alan kalmayana kadar baş, ayak ve el resimleri de çizilmiştir.

Papirüs daha sonra muhtemelen hurda kağıt olarak satıldı. 1900'lerin başlarında, bir tür boşluğu doldurmak için kartonaj (Konvolut) biçiminde bulundu. Kartonaj, elli yıl boyunca elinde kalan bir Mısırlı koleksiyoncuya satıldı. Daha sonra, bir Alman koleksiyoncu tarafından açılmadan ve papirüs rulosunun kalıntılarını keşfetmeden önce Avrupa'da dolaştı. İçinde delikler vardır, ancak bir noktada nemlendiği için, delikler olsa bile, papirüsün o kısımlarındaki çizimler, rulonun karşı tarafında yansıtılmıştır.

2004 yılında 2.750.000 avroya İtalyan bir özel vakıf tarafından satın alınan tarihi papirüs, halen Torino'daki Banco di San Paolo'nun mülkiyetindedir.

Luciano Canfora tarafından 2007 yılında yapılan bir çalışma, papirüs metninin, yalnızca Bizans Yunancasında bulunan kelimeleri içerdiği için Artemidorus tarafından yazılamayacağını ve papirüsün, belki de 19.yüzyılından en ünlü sahtecilerinden Yunan paleograf Constantine Simonides tarafından bir hazırlanmış sahte bir üretim olabileceğini ileri sürmektedir. Richard Janko, Classical Review 59.2 (2009) ss. 403–410'da, Simonides tarafından bir sahtecilik olduğu tezini destekleyen dilbilimsel, paleografik ve sanatsal gerekçeler sunmuştur. Diğer birçok yerleşik filolog, Canfora'nın hipotezine karşı ve genel olarak metnin antikliği lehine çok sayıda kanıt ve argüman sunmuştur: örneğin Giambattista D'Alessio, Jürgen Hammerstaedt, Peter Parsons.[4] Papirüs metni, 20. yüzyıldan önce bilinmeyen bilgiler içerdiğinden, "bu papirüsün Constantine Simonides tarafından bir sahtecilik olarak tanımlanması, tamamen fantastik ad hoc varsayımsal yapılar içermektedir ki bunlar, kanıtın daha ekonomik bir açıklamasını sağlamaktan çok, savunucularını giderek daha inanılmaz kurgulara zorlamaktadır." D'Alessio, "hipotetik sahtecilerin, bu hipotezi, metnin yazımının en açık şekilde papirüsün kendisiyle aynı döneme, yani kabaca geç MÖ 1. yüzyıl ile geç MS 1. yüzyıl arasına tarihlendirilmesinden çok daha az ekonomik hale getirecek kadar geniş bir yelpazede bilimsel, bilimsel yetkinlikler ve pratik becerilerle donatılmış olması gerektiği" sonucuna varır.[6]

20 Temmuz 2016'da, Canfora tarafından 28 Ekim 2013 tarihinde sunulan bir raporun ardından, Torino Cumhuriyet Savcılığı dolandırıcılık iddiasıyla ilgili ön soruşturma başlattı. 29 Kasım 2018'de, Torino Cumhuriyet Savcılığı, 2004 yılında papirüsü satan antika satıcısı Serop Simonian aleyhindeki ceza davasının düşürülmesini talep etti. Yalnızca dolaylı kanıtlara dayanarak - soruşturma raporunun 33. sayfası (İtalyanca "quanto meno sulla base di elementi indiziari gravi, precisi e concordanti"): "en azından ciddi, kesin ve uyumlu belirti unsurlarına dayanarak" - Savcı, papirüsün 19. yüzyılın bir sahteciliği olduğu ve Simonian'ın 2004 dolandırıcılığının zamanaşımı süresinin dolması nedeniyle kovuşturulamayacağı sonucuna vardı, ancak Savcının raporu, antika satıcısının iddia edilen sahteciliğin farkında olduğunu belirtmiyor. Soruşturma, papirüs üzerinde yeni bilimsel testler yapılmadan ve aynı soruşturma raporunda belirtildiği gibi, Canfora dışında antik tarih, arkeoloji ve filoloji uzmanlarından herhangi birinin tavsiyesi alınmadan yürütüldü: "Bu nedenle, özellikle bunun maliyetleri, zamanaşımı dikkate alındığında haklı gösterilemeyeceğinden, danışmanlık ayarlamak gereksizdir".

16 Haziran 2019'da daha yayınlanmamış spektroskopik analizlerin sonuçları İtalyan TV programı Report tarafından duyuruldu ve Artemidorus papirüsündeki mürekkebin içinde altıgen elmasın varlığı belirtildi. Gazeteci Giulia Presutti ve restoratör Cecilia Hausmann, "altıgen elmasın doğada yalnızca Sri Lanka veya Kanada'daki meteorik kayalarda bulunan bir element olduğunu ", "dolayısıyla Mısır'da bulunmadığını" ve "az çok 19. yüzyılda ortaya çıkan bir endüstriyel ürün olduğunu" iddia ettiler. Klasikçi Federico Condello tarafından papirüsün sahteliğinin en önemli kanıtı olarak sunulmasına rağmen, bu iddialar asılsızdır. Altıgen elmas, lonsdaleit için kullanılan bir diğer isim olup, ilk olarak 1967 yılında Meteor Krateri'nden (Arizona) alınan örneklerde tanımlanmıştır. O zamandan beri, Meteorların Dünya'ya çarptığı başka yerlerde de, özellikle Almanya'da, Rusya'da, Mısır'da bulundu. Sentetik elmaslardan daha zor üretilen lonsdaleit'i yapay olarak üretme teknolojisi 20. yüzyılın ikinci yarısında ve 21. yüzyılda test edilmiştir.

Gerçekliği konusundaki tartışmaların ardından papirüs radyokarbon yöntemiyle test edildi ve %68 güven oranıyla MS. 15 ile MS. 85 arasına, %95,4 güven oranıyla da MÖ. 40 ile MS. 130 arasına tarihlendi. Mürekkebin kimyasal bileşimi analiz edildi ve o dönemde üretilen mürekkep hakkında bilinenlerle tutarlı olduğu görüldü.

Kaynakça

  1. ^ Roller 2016.
  2. ^ D'Alessio, Giambattista. "On the 'Artemidorus' Papyrus". Zeitschrift für Papyrologie und Epigraphik 2009.
  3. ^ Cf. C. Gallazzi, B. Kramer, S. Settis, Il papiro di Artemidoro, con la collaborazione di G. Adornato, A.C. Cassio, A. Soldati. Milano, Led edizioni, 2008, 978-88-7916-380-4
  4. ^ "Il papiro di Artemidoro: molto più vero che falso - Il Giornale dell'Arte" (İtalyanca). 10 Nisan 2024. 10 Nisan 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Ağustos 2024. 
  5. ^ Luciano Canfora, The True History of the So-called Artemidorus Papyrus. Bari, Pagina, 2007.
  6. ^ D'Alessio, Giambattista (2009). "On the "Artemidorus" Papyrus". Zeitschrift für Papyrologie und Epigraphik. 171 (2009): 27-43. 25 Eylül 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi12 Şubat 2025. 
  7. ^ Hammerstaedt, Jürgen. "Come fa a essere un papiro falsato?" (PDF). Atti Acc. Rov. Agiati. 259 (2009), ser. VIII, vol. IX, A, fasc. II, 2. 18 Nisan 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF)12 Şubat 2025. 
  8. ^ Parsons, Peter, "P. Artemid.: A Papyrologist's View", in: Kai Brodersen and Jaś Elsner (Edd.), Images and Texts on the "Artemidorus Papyrus". Working Papers on P. Artemid. (St. John's College Oxford, 2008), Historia. Einzelschriften 214, Stuttgart 2009, ss. 27–33
  9. ^ D'Alessio, Giambattista (2009). "On the "Artemidorus" Papyrus". Zeitschrift für Papyrologie und Epigraphik. 171 (2009): 33. 25 Eylül 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi12 Şubat 2025. 
  10. ^ D'Alessio, Giambattista (2009). "On the "Artemidorus" Papyrus". Zeitschrift für Papyrologie und Epigraphik. 171 (2009): 34. 25 Eylül 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi12 Şubat 2025. 
  11. ^ a b "Il papiro di Artemidoro". Altalex (İtalyanca). 6 Aralık 2019. 7 Aralık 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Temmuz 2020. 
  12. ^ Giusteti, Ottavia (10 Aralık 2018). "Il Papiro di Artemidoro è un falso. Venne pagato quasi tre milioni di euro". La Repubblica (İtalyanca). Divisione Stampa Nazionale. GEDI Gruppo Editoriale S.p.A. 10 Aralık 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Aralık 2018. 
  13. ^ "Papiro di Artemidoro, dichiarato falso ignorando la comunità scientifica. Spataro ha sentito solo il parere di Canfora". Il Fatto Quotidiano (İtalyanca). 3 Nisan 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Temmuz 2020. 
  14. ^ s. 33: "È dunque inutile disporre una consulenza, tanto più che i costi di questa non potrebbero essere giustificati, considerata l'estinzione del reato per intervenuta prescrizione".
  15. ^ "Report – S2018/19 – L'Intesa sul papiro – 16/06/2019 – Video". RaiPlay (İtalyanca). 5 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Temmuz 2020. 
  16. ^ F. Condello (17 Haziran 2019). "Il test conferma: il papiro non è di Artemidoro". rep.repubblica.it. 10 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Temmuz 2020. 
  17. ^ Hanneman, R. E.; Strong, H. M.; Bundy, F. P. (24 Şubat 1967). "Hexagonal Diamonds in Meteorites: Implications". Science (İngilizce). 155 (3765): 995-997. doi:10.1126/science.155.3765.995. ISSN 0036-8075. PMID 17830485. 
  18. ^ Frondel, C.; U.B. Marvin (1967). "Lonsdaleite, a Hexagonal Polymorph of Diamond". Nature. 214 (5088): 587-589. doi:10.1038/214587a0. 
  19. ^ "Handbook of Mineralogy" (PDF). 1 Ağustos 2012 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. 
  20. ^ Baek, Woohyeon; Gromilov, Sergey A.; Kuklin, Artem V.; Kovaleva, Evgenia A.; Fedorov, Alexandr S.; Sukhikh, Alexander S.; Hanfland, Michael; Pomogaev, Vladimir A.; Melchakova, Iuliia A.; Avramov, Paul V.; Yusenko (13 Mart 2019). "Unique Nanomechanical Properties of Diamond–Lonsdaleite Biphases: Combined Experimental and Theoretical Consideration of Popigai Impact Diamonds". Nano Letters. 19 (3): 1570-1576. doi:10.1021/acs.nanolett.8b04421. ISSN 1530-6984. PMID 30735045. 
  21. ^ Avice, Guillaume; Meier, Matthias M. M.; Marty, Bernard; Wieler, Rainer; Kramers, Jan D.; Langenhorst, Falko; Cartigny, Pierre; Maden, Colin; Zimmermann, Laurent; Andreoli, Marco A. G. (15 Aralık 2015). "A comprehensive study of noble gases and nitrogen in "Hypatia", a diamond-rich pebble from SW Egypt". Earth and Planetary Science Letters (İngilizce). 432: 243-253. arXiv:1510.06594 Özgürce erişilebilir. doi:10.1016/j.epsl.2015.10.013. ISSN 0012-821X. 27 Ocak 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi12 Şubat 2025. 
  22. ^ Bundy, F. P.; Kasper, J. S. (1967). "Hexagonal Diamond—A New Form of Carbon". Journal of Chemical Physics (İngilizce). 46 (9): 3437-3446. doi:10.1063/1.1841236. ISSN 0021-9606. 
  23. ^ He, Hongliang; Sekine, T.; Kobayashi, T. (16 Temmuz 2002). "Direct transformation of cubic diamond to hexagonal diamond". Applied Physics Letters. 81 (4): 610-612. doi:10.1063/1.1495078. ISSN 0003-6951. 
  24. ^ Bhargava, Sanjay; Bist, H. D.; Sahli, S.; Aslam, M.; Tripathi, H. B. (18 Eylül 1995). "Diamond polytypes in the chemical vapor deposited diamond films". Applied Physics Letters. 67 (12): 1706-1708. doi:10.1063/1.115023. ISSN 0003-6951. 
  25. ^ Fedi, M. E.; Carraresi, L.; Grassi, N.; Migliori, A.; Taccetti, F.; Terrasi, F.; Mandò, P. A. (2010). "The Artemidorus Papyrus: Solving An Ancient Puzzle with Radiocarbon and Ion Beam Analysis Measurements" (PDF). Radiocarbon (İngilizce). 52 (2): 356-363. doi:10.1017/S0033822200045409. ISSN 0033-8222. 9 Ağustos 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF)12 Şubat 2025. 
  26. ^ D'Alessio, Giambattista (2009). "On the "Artemidorus" Papyrus". Zeitschrift für Papyrologie und Epigraphik. 171 (2009): 28. 25 Eylül 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi12 Şubat 2025. 

Bibliyografya

  • Roller, Duane W. (2016). "Geography". Irby, Georgia L. (Ed.). A Companion to Science, Technology, and Medicine in Ancient Greece and Rome. Wiley-Blackwell. doi:10.1002/9781118373057. ISBN 978-1-118-37267-8. 

Konuyla ilgili yayınlar

  • Il Papiro di Artemidoro (P. Artemid.) - Gallazzi C.-Kramer B.-Settis S. edd., LED Edizioni Üniversitesi, Milano, 2008,978-88-7916-380-4
  • Artemidorus Efes. P. Artemid. sive Artemidorus kişiliği – Canfora L. ed., Ekdosis, Edizioni di Pagina, Bari, 2009,978-88-7470-089-9

Dış bağlantılar