Astar (tanrı)

Astar
Astar
Sabah ve Akşam Yıldızı
	Güney Arabistan'a ait, uzanmış bir Nübye dağ keçisi ve üç Arap oriksi başını tasvir eden bir stela parçası; bu figürler Astar ile ilişkilendirilmiştir.
Gezegeni	Venüs
Hayvanları	Ceylan (Suriye'de); Nübye dağ keçisi (Güney Arabistan'da)
Karşılıkları
Mezopotamya karşılığı	Lugal-Marada, Zababa (Aštabi ile denklem yoluyla), Ninurta (Aštabi ile denklem yoluyla ve Lugal-Marada)
Hurriler karşılığı	Aštabi

Astar (Arapça: عثتر), eski Semitik dinlerde rolü, adı ve hatta cinsiyeti değişen bir tanrıdır. Her iki cinsiyette de Astar, sabah ve akşam yıldızı olan Venüs gezegeniyle özdeşleştirilir. Astar, Baal Döngüsü'nde öne çıkan bir karakterdir ve "Yıldızların Astar'ı" ve "Gökyüzünün (cennet) Astar'ı" unvanlarını alan astral bir savaşçı tanrı olarak kabul edilir. Astar'ın erkeksi bir Venüs tanrısı olarak tasvirinin, dişi Venüs tanrıçası İnanna'nın erkeksi sakallı tasvirine uyarlandığı öne sürülmüştür.

Astar, Güney Arabistan'da bereket ve yağmur tanrısıdır. İslam öncesi dönemden, tek tanrıcılığı benimsedikleri zamana kadar Güney Arabistan'ın tüm krallıkları tarafından tapılan en yüce tanrıdır. Arap panteonunun başında yer alırdı, çünkü dualarda tanrıların tüm isimlerinden önce onun adı gelir ve Nübye dağ keçisi, boğa ve ceylan ile sembolize edilirdi.

Görünüşe göre, Astar tanrısının tapınması, erken dönemlerden beri Arap Yarımadası toplumlarını birbirine bağlayan dini ve kültürel etkileşimler ve göçler çerçevesinde güney Arabistan'a yayılmıştır. Benzer şekilde Kuzey Arabistan'da bilinen ve daha sonra güneyde varlık bulan El ve Sin tanrıları gibi bir dizi Semitik tanrı gibi. Metinsel ve epigrafik kanıtlar, bu tanrının eski çağlara ait olduğunu ve eski Yakın Doğu'nun farklı bölgelerinde tapınmasının geniş kapsamını göstermektedir. Adının bilinen en eski biçimlerinden biri, Akkad dilindeki Gılgamış Destanı'nda "Aştar" olarak geçmektedir. Ugarit krallığında “Aśtar” olarak yazılmıştır. Fenike geleneğinde ise “Aštarut” olarak geçmektedir. Arami geleneğinde ise “Aś el-Şamaa” olarak geçmektedir. Arap Yarımadası kültürlerinde bu tanrının adının sözlü biçimlerinin bu çokluğu, örneğin yarımadanın güneyinde “Aśtar” ve MÖ dokuzuncu yüzyıldan beri kuzey Arabistan kabileleri ve krallıkları arasında “Aś el-Samaa”, ortak bir Semitik kökeni yansıtmaktadır. İsim, ibadetini benimseyen toplumların dilsel ve kültürel özelliklerinin dayattığı fonetik ve lehçesel gelişmelere uğramıştır. Bu isimsel farklılıklar, bu tanrının farklı Semitik ortamlara ne kadar yayıldığını vurgulamaktadır. Her toplum, adının telaffuzunda ve yazımında kendi yerel biçimini korumuştur.

Ayrıca

Kaynakça

^ George 1993, s. 6.
^ Ayali-Darshan 2014, s. 98.
^ Archi 2013, s. 10.
^ Archi 1997, s. 417.
^ Smith, Mark S. (6 Kasım 2003). The Origins of Biblical Monotheism: Israel's Polytheistic Background and the Ugaritic Texts (İngilizce). Oxford University Press, USA. ss. 62-65. ISBN 978-0-19-516768-9. Baal Döngüsü, Astar'ın Baal'ın aksine El ve Asirat ailesine ait olduğunu gösterir. Astar bir zamanlar "yıldızların Astar'ı" olarak adlandırılır ve dokuzuncu yüzyıldan itibaren Aramice metinler, tanrının astral karakterine atıfta bulunarak "gökyüzünün Astar'ı"ndan bahseder. [...] Bütün bunlar bir araya getirildiğinde, bu metinsel referanslar, Astar ve Asirat'ın sabah ve akşam "yıldızı" (Venüs) olduğu yönündeki eski görüşe destek vermektedir. Dolayısıyla, El ve Asirat ile olan ilişkilerinin temelinde bu aile biriminin astral karakteri yatıyor olabilir. [...] Eğer Astar astral bir figür ve El'in oğlu ise, Baal Döngüsü'ndeki Baal ile olan çatışması, Baal ve ilahi aile hakkında bazı bilgiler sağlayabilir. Ugarit metinleri ve Emar'dan elde edilen en yakın karşılaştırmalı kanıtlar, Astar'ın önemli bir savaşçı tanrı olarak kabul edilen astral bir tanrı olduğunu göstermektedir.
^ Smith, Homer W. (1952). Man and His Gods. New York: Grosset & Dunlap. s. 85.
^ Sugimoto, David (1 Ekim 2014). Transformation of a Goddess: Ishtar - Astarte - Aphrodite (PDF). Academic Press Fribourg. s. 3. 5 Temmuz 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 1 Ağustos 2026.

Din ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi'ye katkı sağlayabilirsiniz.

[FOOTNOTEGeorge19936-1] George 1993, s. 6.

[FOOTNOTEAyali-Darshan201498-2] Ayali-Darshan 2014, s. 98.

[FOOTNOTEArchi201310-3] Archi 2013, s. 10.

[FOOTNOTEArchi1997417-4] Archi 1997, s. 417.

[5] Smith, Mark S. (6 Kasım 2003). The Origins of Biblical Monotheism: Israel's Polytheistic Background and the Ugaritic Texts (İngilizce). Oxford University Press, USA. ss. 62-65. ISBN 978-0-19-516768-9. Baal Döngüsü, Astar'ın Baal'ın aksine El ve Asirat ailesine ait olduğunu gösterir. Astar bir zamanlar "yıldızların Astar'ı" olarak adlandırılır ve dokuzuncu yüzyıldan itibaren Aramice metinler, tanrının astral karakterine atıfta bulunarak "gökyüzünün Astar'ı"ndan bahseder. [...] Bütün bunlar bir araya getirildiğinde, bu metinsel referanslar, Astar ve Asirat'ın sabah ve akşam "yıldızı" (Venüs) olduğu yönündeki eski görüşe destek vermektedir. Dolayısıyla, El ve Asirat ile olan ilişkilerinin temelinde bu aile biriminin astral karakteri yatıyor olabilir. [...] Eğer Astar astral bir figür ve El'in oğlu ise, Baal Döngüsü'ndeki Baal ile olan çatışması, Baal ve ilahi aile hakkında bazı bilgiler sağlayabilir. Ugarit metinleri ve Emar'dan elde edilen en yakın karşılaştırmalı kanıtlar, Astar'ın önemli bir savaşçı tanrı olarak kabul edilen astral bir tanrı olduğunu göstermektedir.

[6] Smith, Homer W. (1952). Man and His Gods. New York: Grosset & Dunlap. s. 85.

[7] Sugimoto, David (1 Ekim 2014). Transformation of a Goddess: Ishtar - Astarte - Aphrodite (PDF). Academic Press Fribourg. s. 3. 5 Temmuz 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 1 Ağustos 2026.