| Belisarius | |
|---|---|
 Ravenna'daki San Vitale Bazilikası mozaiklerinin ayrıntısı | |
| Doğum | 505 Belirsiz Antik kaynaklar kesin bir doğum yeri vermez; modern tarih yazımında farklı olasılıklar ileri sürülmektedir. Olası yer: Germanicia Caesarea Alternatif yorum: Germen / Germaneia Bir diğer hipotez: Germanicia Caesarea |
| Ölüm | Mart 565 (64 yaşında) Ruphinianus, Kalkedon, Bitinya |
| Defin yeri | Saint Peter ve Saint Paul Kilisesi |
| Bağlılığı |  Bizans İmparatorluğu |
| Rütbesi | Magister militum |
| Çatışma/savaşları |
|
Flavius Belisarius (Yunanca: Φλάβιος Βελισάριος; 505 – Mart 565), İmparator I. Justinianus döneminde Doğu Roma İmparatorluğu'nun başkomutanı (Magister Militum) olan Bizans generaliydi. Döneminin en önemli askeri liderlerinden biri olarak kabul edilir. İmparatorluk adına yürütülen büyük seferlerde görev almış; Kuzey Afrika’daki Vandallar Savaşı, İtalya'daki Gotlar Savaşı (535-554) ve doğu sınırındaki Sasani savaşlarında önemli rol oynamıştır.
Askerî kariyeri
Bilinen ilk büyük komutanlık başarısı, 530 yılında Sasani İmparatorluğu'na karşı kazanılan Dara Muharebesi olmuştur. Ertesi yıl Callinicum Muharebesi'nde yenilgi alsa da askeri kariyeri devam etmiştir.
532 yılında çıkan Nika Ayaklanması sırasında isyanın bastırılmasında kritik rol oynamıştır. Hipodrom çevresinde gerçekleştirilen müdahalede isyan ağır şekilde bastırılmış ve büyük can kayıpları yaşanmıştır.
533 yılında Kuzey Afrika'ya gönderilerek Vandal Krallığı'na karşı sefer düzenlemiş ve kısa sürede krallığı yıkarak bölgeyi Bizans kontrolüne almıştır.
535 yılında İtalya'daki Ostrogotlar Krallığı'na karşı Gotlar Savaşı (535-554) başlatılmış ve Belisarius, Sicilya'dan ilerleyerek Roma'yı ele geçirmiştir. 537-538 yıllarında Roma kuşatmasını başarıyla savunmuştur. Daha sonra Ravenna'nın düşmesiyle Ostrogot Krallığı büyük ölçüde çöküş sürecine girmiştir. Ancak İmparator I. Justinianus'un desteğinin azalması nedeniyle siyasi olarak geri planda kalmıştır.
Daha sonraki yıllarda sınırlı kaynaklarla yeniden görevlendirilmiş ve Bizans sınırlarını tehdit eden Hun ve diğer akıncı gruplara karşı savunma görevlerinde bulunmuştur.
Bazı geç dönem kaynaklarında, son yıllarını siyasi gözden düşmüş ve kısmen yoksulluk içinde geçirdiği aktarılır; ancak bu bilgiler özellikle Procopius'un tartışmalı anlatılarına dayanmaktadır.
Belisarius, askeri dehası, küçük kuvvetlerle büyük başarılar elde etmesi ve savunma odaklı taktikleriyle Bizans askeri tarihinin en önemli komutanlarından biri olarak kabul edilir.
Popüler kültürdeki yeri
- Mardi, Herman Melville romanı (1849)
- Count Belisarius, Robert Graves romanı (1938)
- Konstantiniyye Oteli, Zülfü Livaneli romanı (2015)
- Total War: Attila adlı bilgisayar oyununun "The Last Roman" adlı ek paketi (2015)
- İranlı müzisyen Farya Faraji'nin "Belisarius" adlı eseri (2023)
Ayrıca bakınız
Kaynakça
Kaynakça
- Prokopius (Çev.: Orhan Duru) (2009, yeni baskı 2011), Bizans'ın Gizli Tarihi, İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları. ISBN 9944884549
- Prokopius, De Bellis (Savaşlar Tarihi) (özgün metin), 6. yüzyıl Bizans birincil kaynağı
- J. B. Bury (1923) History of the Later Roman Empire [1] 2 Haziran 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., (İngilizce)
- Boss, R.; Chapman, P.; Garriock (1993) Justinian's War: Belisarius, Narses and the Reconquest of the West, Montvert Publications, ISBN 1-874101-01-9
- Downey, Glanville (1960) Belisarius: Young General of Byzantium, Dutton
- Grant, Percy Stickney (1907) The Search of Belisarius: A Byzantine Legend, Brentano's
- Gibbon, Edward (1776–1789) The History of the Decline and Fall of the Roman Empire Chapter 41
- Stanhope, Philip Henry (Lord Mahon) (1848; rev. ed. 2006) The Life of Belisarius, Evolution Publishing, ISBN 1-889758-67-1
- Brunius, Teddy (1971) The Letter of Belisarius, Ekdosis Ellēnikēs Etaireias Aisthētikēs