Beytü'l-mal, İslam devletlerinde devlet hazinesidir. Teşkilatlı bir mali kurum olarak ortaya çıkışı birçok araştırmacı tarafından Halife Ömer dönemine bağlanır; ancak kökeni Muhammed'in Medine dönemine kadar götürülebilir. Arap-İslam Devleti'nin kuruluşundan Osmanlı Devleti'nin yıkılışına dek bu ad kullanılmıştır.

İslami özellikteki devletlerde Beytü'l-mal'ın en önemli gelir kaynakları:

  1. Müslümanlar'dan alınan vergiler (Aşar, Ağnam vb.)
  2. Müslüman olmayanlardan (Zimmi) alınan vergiler (Haraç, Cizye vb.)
  3. Maden, orman, tuzla kiraları
  4. Gümrük (Baç) vergileri
  5. Savaş ganimetlerinden devlete ayrılan beşte birlik pay (humus)
  6. Bağlı devletler ile beyliklerin yıllık vergileri ve gönderilen armağanlar

Kaynakça

  1. ^ a b Mehmet Erkal (1992). "Beytülmâl". TDV İslâm Ansiklopedisi. TDV İslâm Araştırmaları Merkezi. 13 Eylül 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Eylül 2026.