Biyoçeşitlilik

Biyoçeşitlilik

Temel konular Global 200 Önemli Biyoçeşitlilik Bölgeleri Milenyum Ekosistem Değerlendirmesi

Süreçler ve sonuçlar Adaptasyon BioWeb Ormansızlaşma Soy tükenmesi Genetik erozyon Genetik kirlilik Küresel ısınma Habitat parçalanması Holosen yok oluşu Mutasyon Sürdürülebilirlik

Biyoçeşitlilik Biyoçeşitlilik sıcak noktası Biyorisk Çeşitlilik endeksi Etnik çeşitlilik Orta düzey bozulma hipotezi Çevre sorunları listesi Çevre makaleleri dizini Biyoçeşitlilik veri tabanları listesi Biyolojik çeşitliliği son derece zengin ülkeler Tek baskınlık Doğal peyzaj Biyoçeşitliliğin birleşik nötr teorisi

Bilimsel konular Uygulamalı ekoloji Biyokompleksite Biyolojik çeşitlilik Biyocoğrafya Biyoinformatik Koruma biyolojisi Ekoloji Ekosistem çeşitliliği Ewens örnekleme formülü Gen havuzu Doğal çevre Doğa

Alanlar ve uygulamalar Tarımsal biyoçeşitlilik Agroekolojik restorasyon Biyoçeşitlilik enformatiği Ekolojik ekonomi Ekolojik restorasyon Habitat koruma Böcek biyoçeşitliliği Uzlaşma ekolojisi Sürdürülebilir orman yönetimi

Uygulamalar Biyoçeşitlilik bankacılığı Conservation Commons Tarımsal ormancılık Yeşil Devrim Monokültür Doğa koruma Satoyama Sürdürülebilir gelişme Yaban hayatı koruma alanı

Kuruluşlar 2010 Biodiversity Indicators Partnership BIOPAT – Patrons for Biodiversity Centres of Plant Diversity Global Biodiversity Information Facility International Institute of Tropical Agriculture International Union for Conservation of Nature National Biodiversity Network NatureServe rECOrd (Local Biological Records Centre) World Conservation Monitoring Centre World Forestry Congress

Girişimler Convention on Biological Diversity International Treaty on Plant Genetic Resources... Millennium Seed Bank Project Seed bank World Network of Biosphere Reserves 30 by 30

Farkındalık 2010 International Year of Biodiversity 2011-2020 UN Decade on Biodiversity International Day for Biological Diversity Living Planet Index Wild Solutions

Kategori İlgili konular

g t d

Biyoçeşitlilik, bir ekosistem, biyom veya tüm Dünya'da bulunan yaşam formlarının çeşitliliğidir. İnsanların yaşamlarını sürdürebilmesi için yaşadıkları çevrede, temiz su ve havanın, verimli toprakların, besinlerin ve diğer gereksinimlerinin karşılandığı, kullanacağı çeşitli maddelerin bulunması gerekir. Yaşam için gerekli madde ve koşullar, çevrenin abiyotik etkenleri ile bakteri, Protista, mantar, bitki ve hayvanlar tarafından sağlanır. Bu canlıların tamamına biyoçeşitlilik denir. Bu çevredeki biyoçeşitlilik arttıkça o çevrenin ekolojik hizmetleri de o oranda artar. Yalnız bu artış biyolojik çeşitliliği oluşturan türler arasında dengeli etkileşimin gerçekleşmesi durumunda geçerlidir. Bu nedenle biyolojik çeşitlilik arttıkça, ekosistemlerdeki madde dolaşımı ve enerji akışları daha etkin halde gerçekleşir. Bunun aksine, ekosistemdeki biyolojik çeşitlilik azaldığında, ekosistem hizmetlerinde azalma olur. Örneğin, yılan bulunduğu ekosistemdeki fare ve kurbağa gibi türleri besin olarak kullanır. Böylece fare ve kurbağa popülasyonlarının aşırı artışı engellenir. Bunun sonucunda, fare ve kurbağalarla aynı besini paylaşan diğer hayvanların besinlerden yararlanmalarına olanak verilmiş olur.

Her türün ekosistem hizmetlerinin oluşumunda etkisi vardır. Örneğin, ekosistemlerin kilit taşı türlerinin ekolojik işlevi diğer türlere oranla daha fazladır. Bu nedenle bu ekosisteme ait kilit taşı türleri yok olduğunda, ekosistem hızlı şekilde değişmekte, bunun etkisiyle, ekosistem hizmetleri büyük oranda aksar ya da tamamen bozulur. Azot bağlayan bakteriler, mikoriza mantarlar (Bitkilerle mutealizm ilişkisinde olan mantarlar) açık denizlerde yaşayan büyük kütleli Algler, tropik bölgelerdeki palmiye ve incir türleri bulundukları ekosistemin kilit taşı türleridir.

Biyolojik evrim işleyişinde belirtildiği gibi, evrimleşme sürecinde, yeni türlerin oluşmasının yanı sıra, bazı türlerinde yok olduğu belirtilmektedir. İnsan türünün orataya çıkmasından sonra, türlerin yok olma hızı, insanların etkinliği oranında artmıştır. Günümüzde yapılan bilimsel araştırma sonuçları, tropik bölgelerdeki kuş türlerinin yaklaşık dörtte birinin yok olduğunu göstermektedir. Yine bu araştırma sonuçlarında, canlı türlerinin yok olma hızının, yeni türlerin evrimleşip ortaya çıkış hızından 10000 kat daha hızlı olduğunu doğrulamaktadır. İnsan nüfusundaki artış hızının türlerin yok oluş hızıyla orantılı olarak artması, bu görüşü desteklemektedir. Nüfus arttıkça doğal yaşam alanları, yeni yerleşim alanları, tarım alanları, ulaşım yolları, fabrikalar, konutlar vb. insan etkinliklerinde kullanılmaları sonucunda parçalanıp bozulmaktadır.

Biyoçeşitliliğin azalmasında, bu ve benzeri nedenlere bağlı olarak, habitatların yıkıma uğramasının yanı sıra, ortama yabancı türlerin girmesi aşırı kullanma ve besin zincirlerindeki bozulmalar da etkili olur.

Küresel ısınma karasal ve tatlı su ekosistemleri ile bu alanlarda yaşayan insanların yararlandıkları biyolojik çeşitlilik ve ekosistem hizmetlerinin yok olması.Küresel ısınma, karasal ve tatlı su ekosistemleri ile bu alanlarda yaşayan insanların yararlandıkları biyolojik çeşitlilik ve ekosistem hizmetlerinin yok olmasına neden olmaktadır Bu tehditlere karşı sürdürülebilir bir önlem olarak; yem bitkileri üretiminin artırılması, doğal çayır ve meralar üzerindeki aşırı otlatma baskısını azaltarak yerel bitki türlerinin korunmasına ve biyoçeşitlilik kaybının önlenmesine katkıda bulunur

Biyoçeşitlilikte bir tür sayısını hesaplamak için matematiksel denklemlere ihtiyaç duyulur. Örneğin, Shannon İndeksi, biyoçeşitlilikte kullanılan matematiksel denklemlerden biridir.

H ′ = − ∑ i = 1 S p i ln ⁡ p i {\displaystyle H'=-\sum _{i=1}^{S}p_{i}\ln p_{i}}

Bu formülde S {\displaystyle S} tür sayısını, p i {\displaystyle p_{i}} ise toplam birey sayısı içindeki oranı ifade eder. Türler arası oran dengeliyse Shannon İndeksi genellikle daha yüksek çıkar.

Biyoçeşitlilikte kullanılan başka bir denklem de Simpson İndeksi'dir.

D = ∑ i = 1 S p i 2 {\displaystyle D=\sum _{i=1}^{S}p_{i}^{2}}

S {\displaystyle S} tür sayısını, p i 2 {\displaystyle p_{i}^{2}} ise türün toplam birey sayısı içindeki oranın karesini ifade eder. Hesaplanan D {\displaystyle D} değeri 0 ile 1 arasında değişir, ancak hiçbir zaman tam olarak bu değerleri almaz:

0'a yaklaşması: Dengeli bir ekosistemi,

1'e yaklaşması ise: Bir veya birkaç türün ekosistemi tamamen domine ettiğini (düşük çeşitliliği) gösterir.

• Biodiversity Heritage Library11 Eylül 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. - Open access digital library of taxonomic literature
• National Biodiversity Network 24 Ekim 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. - NBN Gateway