Bostana

Bostana
Bostana
Alternatif isim	Şanlıurfa bostanası
Ülke(ler)	Türkiye
Bölgesi	Şanlıurfa
Türü	Salata
Servis şekli	Soğuk
Ana malzemeler	Domates, taze Şanlıurfa biberi, salatalık, maydanoz, semizotu, kuru soğan, nar ekşisi, limon suyu ve tuz

Bostana, coğrafi işaret sicilindeki adıyla Şanlıurfa Bostanası / Bostana, Şanlıurfa mutfağına özgü sulu bir salatadır. Adını Farsça bû (koku) ve -stan (yer) kelimelerinin birleşmesinden oluşan sebze bahçesi için kullanılan bostân ( Farsça: بوستان Būstān) kelimesinden almıştır.

Domates, biber, salatalık, maydanoz, semizotu ve kuru soğanın çok ince doğranarak nar ekşisi ve limon suyuyla karıştırılmasıyla hazırlanır. Soğuk servis edilir ve geleneksel hazırlanışında sıvı yağ kullanılmaz.

Şanlıurfa'daki sıra gecelerinde bostana, çiğ köftenin yanında ikram edilen salatalardan biridir. Sıcak havalarda içine buz eklenerek kaşıkla, soğuk çorba benzeri bir biçimde tüketilen uygulamaları da bulunur.

Hazırlanışı

Tescil şartnamesine göre üretimde coğrafi işaretli Şanlıurfa biberinin taze hâli kullanılır. Domatesin bir bölümü rendelenir; kalan domatesler ile salatalık, kuru soğan, biber, maydanoz ve yörede “pirpirim” olarak da adlandırılan semizotu çok ince doğranır. Malzemeler rendelenmiş domates, tuz, limon suyu ve nar ekşisiyle karıştırılır.

Şartnamede kullanılan nar ekşisinin Suruç narı veya Karaköprü narından elde edilebileceği belirtilir. Salata tercihe göre nar taneleriyle süslenerek soğuk servis edilir.

Lütfiye Akalın'ın derlediği geleneksel tarifte salatalık ve kuru soğan yerine yeşil soğan ile nane kullanılır. Salataya ekşilik vermek için mevsimine göre koruk suyu, taze nar suyu veya nar pekmezi eklenir. Bu tarifte de malzemelerin mümkün olduğunca ince doğranması gerektiği belirtilir.

Coğrafi işaret

Şanlıurfa Bostanası / Bostana, Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesinin başvurusuyla 8 Eylül 2022 tarihinde 1216 tescil numarasıyla mahreç işareti olarak tescil edilmiştir. Coğrafi sınırı Şanlıurfa ilidir ve tescil şartnamesine göre bütün üretim aşamalarının bu sınır içinde gerçekleştirilmesi gerekir.

Kaynakça

^ "Bostana". Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesi. 23 Eylül 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi23 Eylül 2022.
^ ^a ^b ^c ^d "Şanlıurfa Bostanası / Bostana, Tescil No. 1216" (PDF). Coğrafi İşaretler Portalı. Türk Patent ve Marka Kurumu. 8 Eylül 2022. Erişim tarihi: 29 Ağustos 2026. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
^ ^a ^b Warren, Özlem (29 Temmuz 2024). "Bostana salatası – orchard salad with pomegranate molasses". The Guardian (İngilizce). Erişim tarihi: 29 Ağustos 2026. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
^ Kürkçüoğlu, S. Sabri (2002). "Geleneksel Urfa Sofraları". Özdem, Filiz (Ed.). Uygarlıklar Kapısı Urfa. İstanbul: Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık. ss. 295-309. ISBN 978-975-08-0497-7.
^ Akalın, Lütfiye (7 Şubat 2017). "Bostana". Tandırlıktan Gelen Lezzet. Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesi. 23 Eylül 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Ağustos 2026.

[1] "Bostana". Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesi. 23 Eylül 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi23 Eylül 2022.

[Tescil-2] "Şanlıurfa Bostanası / Bostana, Tescil No. 1216" (PDF). Coğrafi İşaretler Portalı. Türk Patent ve Marka Kurumu. 8 Eylül 2022. Erişim tarihi: 29 Ağustos 2026. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)

[Guardian-3] Warren, Özlem (29 Temmuz 2024). "Bostana salatası – orchard salad with pomegranate molasses". The Guardian (İngilizce). Erişim tarihi: 29 Ağustos 2026. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)

[Kurkcuoglu-4] Kürkçüoğlu, S. Sabri (2002). "Geleneksel Urfa Sofraları". Özdem, Filiz (Ed.). Uygarlıklar Kapısı Urfa. İstanbul: Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık. ss. 295-309. ISBN 978-975-08-0497-7.

[Akalin-5] Akalın, Lütfiye (7 Şubat 2017). "Bostana". Tandırlıktan Gelen Lezzet. Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesi. 23 Eylül 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Ağustos 2026.