| Çukurca | |
|---|---|
 Türkiye'de bulunduğu yer | |
İlçe sınırları haritası | |
| Ülke | Türkiye |
| İl | Hakkâri |
| Coğrafi bölge | Doğu Anadolu Bölgesi |
| İdare | |
| • Kaymakam | Emre Cebeci |
| • Belediye başkanı | Nazmi Demir (AK Parti) |
| Yüzölçümü | |
| • Toplam | 725 km² |
| Rakım | 1.309 m |
| Nüfus (2018) | |
| • Toplam | 17.216 |
| • Kır | - |
| • Şehir | - |
| Zaman dilimi | UTC+03.00 (TSİ) |
| Posta kodu | 30700 |
| İl alan kodu | 438 |
| İl plaka kodu | 30 |
Çukurca (Kürtçe: Çelê), Hakkâri ilinin bir ilçesidir. Etrafı Yüksekova, Hakkâri merkez, Beytüşşebap, Uludere ve Irak ile çevrilidir. İlçenin yüzölçümü 725 km²dir. İl genelindeki nüfusu en az ilçedir.
Tarihçe
Çukurca, Urartu Uygarlığının ilk yerleşim yerlerinden biri olarak bilinmektedir. Abbasiler bu küçük yerleşim yerini "mir" adı verilen dini, siyasi askeri şeflikle yönetmişlerdir. Selçuklu Hanedanı döneminde ilçe İmadiye Beyliği'ne bağlanmıştır. Selçuklular'dan sonra Osmanlı Devleti döneminde Hakkâri Beyliği'ne tabi olmuştur. I. Dünya Savaşında Ruslar ve Nasturiler Çukurca'yı tahrip etmişlerdir. Musul sorunu ile önem kazanan Çukurca, 1926 yılında Ankara Antlaşması ile Türkiye toprakları içine alınmıştır. 6068 Sayılı Kanunla 1953 yılında ilçe yapılmıştır. Çukurca, Türkiye-Irak sınırına yakın mesafede olması sebebiyle sık sık saldırı ve çatışmalara sahne olmaktadır.
Coğrafya
Çukurca rakımı az olduğu için kışları görece ılıman geçer; kar örtüsü çok incedir ve genellikle mart ayı ile beraber tamamen erimektedir. Baharın erken geldiği ilçede sıcak hava meyvelerinden olan incir ve nar yetiştirilir. Yazları yağışsız geçer; kuru ve sıcak bir havası vardır.
İlçenin yüzölçümü 725 km²dir. Çukurca ilçe merkezinin deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 1.309 metredir.
Nüfus
| Yıl | Toplam | Şehir | Kır |
|---|---|---|---|
| 1955 | 6.597 | 690 | 5.907 |
| 1960 | 8.187 | 971 | 7.216 |
| 1965 | 9.697 | 1.210 | 8.487 |
| 1970 | 11.789 | 1.774 | 10.015 |
| 1975 | 15.105 | 3.019 | 12.086 |
| 1980 | 16.450 | 2.111 | 14.339 |
| 1985 | 20.479 | 4.322 | 16.157 |
| 1990 | 20.351 | 5.205 | 15.146 |
| 2000 | 11.080 | 7.471 | 3.609 |
| 2007 | 12.352 | 7.033 | 5.319 |
| 2008 | 14.506 | 8.957 | 5.549 |
| 2009 | 11.608 | 5.946 | 5.662 |
| 2010 | 11.021 | 5.283 | 5.738 |
| 2011 | 14.469 | 7.735 | 6.734 |
| 2012 | 15.294 | 8.247 | 7.047 |
| 2013 | 15.601 | 8.345 | 7.256 |
| 2014 | 16.251 | 8.698 | 7.553 |
| 2015 | 17.250 | 9.478 | 7.772 |
| 2016 | 15.477 | 8.007 | 7.470 |
| 2017 | 16.661 | 8.547 | 8.114 |
| 2018 | 17.216 | 9.597 | 7.619 |
| 2019 | 16.141 | 8.518 | 7.623 |
| 2020 | 16.137 | 8.864 | 7.273 |
Eğitim
Çukurca ilçe merkezinde üç ilköğretim okulu (biri yatılı), bir anaokulu, bir lise ve bir Halk Eğitim Merkezi vardır. Çevre köylerde de birisi yatılı olmak üzere toplam 10 ilköğretim okulu vardır.
Genel seçimler
| Yıl | Parti | Oy Oranı |
|---|---|---|
| 1961 | CHP | %76 |
| 1965 | YTP | %50 |
| 1969 | CHP | %45 |
| 1973 | AP | %39 |
| 1977 | MSP | %75 |
| 1983 | HP | %77 |
| 1987 | ANAP | %53 |
| 1991 | ANAP | %67 |
| 1995 | HADEP | %56 |
| 1999 | HADEP | %24 |
| 2002 | DEHAP | %38 |
| 2007 | Bağımsız (lar) | %58 |
| 2011 | Bağımsız (lar) | %85 |
| Haziran 2015 | HDP | %81 |
| Kasım 2015 | HDP | %81 |
| 2018 | HDP | %64 |
| 2023 | YSP | %55 |
Ayrıca bakınız
Kaynakça
- ^ "5/11" (PDF). 5 Nisan 2015 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Aralık 2012.
- ^ "Türkiye Mülki İdare Haritası (İl İlçe)". 6 Mart 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Mart 2022.
- ^ İl ve İlçe Yüz Ölçümleri. Harita Genel Müdürlüğü. 2014. 18 Aralık 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi Sonuçları, 2025 (Favori Raporlar). TÜİK. 9 Şubat 2026.
- ^ "Arşivlenmiş kopya". 14 Eylül 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Temmuz 2016.
- ^ "HGM | Harita Genel Müdürlüğü - Ulusal Haritacılık Kurumu". www.harita.gov.tr. 7 Ekim 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Aralık 2025.
- ^ "Çukurca Haritası Çukurca Nerede". www.haritatr.com. 15 Haziran 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Ocak 2026.
- ^ . "1955 Genel Nüfus Sayımı" (PDF). 23 Ekim 1955 Genel Nüfus Sayımı. DİE. 2 Haziran 2021 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Şubat 2021.
- ^ . "İl, İlçe, Bucak ve Köyler itibarıyla nüfus" (PDF). 23 Ekim 1960 Genel Nüfus Sayımı. DİE. 15 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Şubat 2021.
- ^ "1965 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "1970 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "1975 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "1980 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "1985 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "1990 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2000 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2007 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2008 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2009 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2010 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2011 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2012 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 20 Şubat 2013 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Mart 2013.
- ^ "2013 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 15 Şubat 2014 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Şubat 2014.
- ^ "2014 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 10 Şubat 2015 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Şubat 2015.
- ^ a b c d e f
- "Merkezi Dağıtım Sistemi" (html) (Doğrudan bir kaynak olmayıp ilgili veriye ulaşmak için sorgulama yapılmalıdır). Türkiye İstatistik Kurumu. Erişim tarihi: 13 Nisan 2016.
- "Çukurca Nüfusu - Hakkari". nufusu.com. Erişim tarihi: 5 Şubat 2021. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
- "Hakkari Çukurca Nüfusu". nufusune.com. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
- ^ "Çukurca Kaymakamlığı Resmi Web Sitesi". T.C.Çukurca Kaymakamlığı. 17 Şubat 2015. 4 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Şubat 2015.