Dibütoksimetan
Adlandırmalar
Tercih edilen IUPAC adı
1-(Butoxymethoxy)butane
Diğer adlar
Butylal, formaldehyde dibutyl acetal
Tanımlayıcılar
3D model (JSmol)
ChemSpider
ECHA InfoCard 100.018.100 Bunu Vikiveri'de düzenleyin
EC Numarası
  • 219-909-0
UNII
  • InChI=1S/C9H20O2/c1-3-5-7-10-9-11-8-6-4-2/h3-9H2,1-2H3
    Key: QLCJOAMJPCOIDI-UHFFFAOYSA-N
  • CCCCOCOCCCC
Özellikler
Kimyasal formül C9H20O2
Molekül kütlesi 160,25 g mol−1
Yoğunluk 0.838
Erime noktası -60 °C (-76 °F; 213 K)
Kaynama noktası 1.792 °C (3.258 °F; 2.065 K)
Çözünürlük (su içinde) çözünmez
Kırınım dizimi (nD) 1.406
Tehlikeler
GHS etiketleme sistemi:
Piktogramlar GHS02: AlevlenirGHS07: Zararlı
İşaret sözcüğü Warning
Tehlike ifadeleri H226, H315, H412
Önlem ifadeleri P210, P233, P240, P241, P242, P243, P264, P273, P280, P302+P352, P303+P361+P353, P321, P332+P313, P362, P370+P378, P403+P235, P501
Aksi belirtilmediği sürece madde verileri, Standart sıcaklık ve basınç koşullarında belirtilir (25 °C [77 °F], 100 kPa).
Bilgi kutusu kaynakları

Dibutoksimetan veya bütilal, iki bütil grubu ve bir metilen grubu içeren bir oligoeter ve asetal. Çözücü olarak kullanılır. Butilal, n-butanolün formaldehit veya 1,3,5-trioksan ve paraformaldehit gibi formaldehit türevleriyle reaksiyonu sonucu üretilir.

Kullanımları

Dibutoksimetan, çözücü olarak kullanılır. Kozmetikte, temizleyici madde veya çözücü olarak kullanılır. Dizel yakıta eklendiğinde kurum ve azot oksit oluşumunu azaltır. Ayrıca 2010 yılında Kreussler şirketi tarafından piyasaya sürülen SolvonK4 ticari adı altında kuru temizleme çözücüsü olarak da kullanılmıştır. Hem su bazlı hem de yağ bazlı lekeleri çözer.

Union marka, dibütoksimetan ile kullanım için tasarlanmış modern bir kuru temizleme makinesi.

Güvenlik

Dibütoksimetan nispeten yeni bir çözücü olduğu için toksikolojik ve ekolojik profili hakkında çok az şey bilinmektedir. Yanıcı bir sıvıdır. Hidrolize uğrayarak bütanol ve formaldehit üretir. Her iki bileşik de çözücüyü kullanan kuru temizleme tesislerinde çok düşük konsantrasyonlarda tespit edilmiştir.

Kaynakça

  1. ^ "Process for producing dibutoxymethane, diethoxymethane, dipropoxymethane or dipentoxymethane" (CN103965029B 3 Haziran 2026 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.), patented to Li Yunyong, Zhou Tao, Cheng Yehua in China
  2. ^ Delfort, B.; Durand, I.; Jaecker-Voirol, A.; Lacôme, T.; Paillé, F.; Montagne, X. (2002). "Oxygenated Compounds and Diesel Engine Pollutant Emissions Performances of New Generation of Products". SAE Transactions. Cilt 111. ss. 1871-1880. ISSN 0096-736X. JSTOR 44734655. 
  3. ^ a b "Acetal" in "Assessment of Alternatives to Perchloroethylene for the Dry Cleaning Industry" 19 Ocak 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Toxics Use Reduction Institute. UMass Lowell. June 2012. page 21-22.
  4. ^ Ceballos DM, Whittaker SG, Lee EG, Roberts J, Streicher R, Nourian F, Gong W, Broadwater K (October 2016). "Occupational exposures to new dry cleaning solvents: High-flashpoint hydrocarbons and butylal". J Occup Environ Hyg. 13 (10). ss. 759-69. doi:10.1080/15459624.2016.1177648. PMC 5511734 Özgürce erişilebilir. PMID 27105306.