Ermitaj Müzesi

Ermitaj Müzesi
Государственный Эрмитаж
Soldan sağa Ermitaj Tiyatrosu, Eski Ermitaj ve Küçük Ermitaj
Açılış	1764 1852 (halka açılış)
Konum	Saray Rıhtımı 34, Sankt-Peterburg, Rusya
Koordinatlar	59°56′26″K 30°18′49″D / 59.94056°K 30.31361°D / 59.94056; 30.31361
Tür	Sanat ve kültür müzesi
Koleksiyon(lar)	Arkeoloji, resim, heykel, dekoratif sanatlar ve nümismatik
Koleksiyon boyutu	Yaklaşık 3 milyon eser
Ziyaretçi	3.846.375 (2025)
Müdür	Mihail Piotrovski
Kurucu	II. Katerina
Toplu ulaşım	Admiralteyskaya
Resmî site	hermitagemuseum.org

Devlet Ermitaj Müzesi veya yaygın adıyla Ermitaj Müzesi (Rusça: Государственный Эрмитаж, Gosudarstvennıy Ermitaj), Rusya'nın Sankt-Peterburg kentinde bulunan bir sanat ve kültür müzesidir. Yaklaşık üç milyon eserden oluşan koleksiyonuyla dünyanın en büyük müze kuruluşlarından biridir. Koleksiyonun yalnızca küçük bir bölümü sürekli olarak sergilenmektedir.

Müzenin kuruluş tarihi, II. Katerina'nın Berlinli tüccar Johann Ernst Gotzkowsky'nin Batı Avrupa resimlerinden oluşan koleksiyonunu satın aldığı 1764 yılına dayandırılır. Başlangıçta imparatorluk ailesinin özel koleksiyonu olan müze, I. Nikolay döneminde inşa edilen Yeni Ermitaj binasının 1852'de açılmasıyla halkın ziyaretine açıldı.

Ana müze kompleksi, Neva Nehri kıyısındaki Saray Rıhtımı boyunca uzanan Kışlık Saray, Küçük Ermitaj, Eski Ermitaj, Yeni Ermitaj ve Ermitaj Tiyatrosu gibi birbirine bağlı tarihî yapılardan meydana gelir. Saray Meydanı'ndaki Genelkurmay Binası'nın doğu kanadı, Menşikov Sarayı, İmparatorluk Porselen Fabrikası Müzesi ve Staraya Derevnya Restorasyon ve Depolama Merkezi de müzeye bağlıdır.

Müzenin adı, Fransızca ermitage sözcüğünden gelir ve “inziva yeri” ya da “münzevi barınağı” anlamındadır. Bu ad başlangıçta Kışlık Saray'da hükümdarın saray yaşamından uzaklaşarak yakın çevresiyle vakit geçirdiği özel daireler için kullanılıyordu. II. Katerina'nın sanat koleksiyonunun bu dairelerde sergilenmesiyle “Ermitaj” adı zamanla bütün koleksiyonun ve müze kompleksinin adı hâline geldi.

Ermitaj koleksiyonunun başlangıcı, II. Katerina'nın 1764'te Johann Ernst Gotzkowsky'den çoğunluğu Hollanda ve Flaman ekollerine ait resimleri satın almasına dayanır. Kaynaklarda koleksiyondaki tablo sayısı 225 veya 317 olarak verilmektedir. Bu koleksiyonda Rembrandt, Peter Paul Rubens, Jacob Jordaens, Anthony van Dyck, Frans Hals, Paolo Veronese ve Jan Steen gibi ressamların eserleri bulunuyordu.

Katerina, koleksiyonunu Avrupa'daki önemli özel koleksiyonları satın alarak genişletti. Heinrich von Brühl'ün yaklaşık 600 tablodan oluşan koleksiyonu 1769'da, Pierre Crozat'nın koleksiyonu 1772'de ve eski Birleşik Krallık başbakanı Robert Walpole'un koleksiyonundan 198 tablo 1779'da satın alındı. Katerina'nın ölümüne kadar koleksiyon yaklaşık 4.000 tabloya ulaşmıştı.

Koleksiyon için Kışlık Saray'ın doğusunda yeni yapılar inşa edildi. Küçük Ermitaj'ın güney bölümü Yuri Felten, Neva'ya bakan kuzey pavyonu ise Jean-Baptiste Vallin de la Mothe tarafından tasarlandı. Koleksiyonun büyümesi üzerine Felten'in tasarladığı Büyük Ermitaj 1771-1787 yılları arasında, Giacomo Quarenghi tarafından tasarlanan Ermitaj Tiyatrosu ise 1783-1787 yılları arasında inşa edildi.

I. Aleksandr, 1815'te Joséphine de Beauharnais'nin mirasçılarından 38 tablo satın aldı. Koleksiyon, 19. yüzyıl boyunca antik eserler, Batı Avrupa resimleri, silahlar, zırhlar ve dekoratif sanat eserleriyle genişletildi.

I. Nikolay, koleksiyonun halka açık bir müzede sergilenmesi amacıyla Alman mimar Leo von Klenze'yi görevlendirdi. Klenze'nin tasarladığı Yeni Ermitaj, Rus mimarlar Vasili Stasov ve Nikolay Yefimov'un gözetiminde 1842-1851 yılları arasında inşa edildi. Müze 1852'de halka açıldı.

19. yüzyılın ikinci yarısında Giampietro Campana'nın antik eser koleksiyonunun bir bölümü satın alındı. Madonna Litta 1865'te, Rafael'in Conestabile Madonna adlı eseri 1870'te, Aleksandr Basilevski'nin Orta Çağ ve Rönesans sanatı koleksiyonu ise 1884'te müzeye katıldı. Leonardo da Vinci'nin Madonna Benois adlı eseri 1914'te koleksiyona eklendi.

1917 Ekim Devrimi'nin ardından İmparatorluk Ermitajı ve Kışlık Saray devlet müzesi ilan edildi. Rus imparatorluk ailesine ve özel koleksiyonculara ait saray ve konaklardaki eserlerin devletleştirilmesiyle müzenin koleksiyonu genişledi.

Sovyet hükûmeti 1928'den itibaren müzedeki bazı değerli eserlerin yurt dışında satılmasını emretti. 1930-1934 yılları arasında iki binden fazla eser elden çıkarıldı. Andrew Mellon tarafından satın alınan 21 eser daha sonra Washington'daki Ulusal Sanat Galerisinin ilk koleksiyonunun önemli bir bölümünü oluşturdu.

II. Dünya Savaşı sırasında Leningrad Kuşatması başlamadan önce koleksiyonun önemli bir bölümü iki trenle Sverdlovsk'a taşındı. Kuşatma sırasında müze binaları bomba ve top mermileriyle hasar gördü. Tahliye edilen eserler Ekim 1945'te geri getirildi ve müze Kasım 1945'te yeniden açıldı.

1948'de Moskova'daki Yeni Batı Sanatı Müzesi'nin kapatılmasının ardından Sergey Şçukin ve İvan Morozov koleksiyonlarından gelen 316 empresyonist, post-empresyonist ve modern sanat eseri Ermitaj'a devredildi. Bu eserler arasında Henri Matisse ve Pablo Picasso'nun çalışmaları da bulunuyordu.

15 Haziran 1985'te Rembrandt'ın Danae adlı tablosunun üzerine sülfürik asit döküldü ve tuval iki kez bıçakla kesildi. On iki yıl süren restorasyonun ardından eser Ekim 1997'de yeniden sergilenmeye başlandı.

Rusya hükûmeti 1993'te Saray Meydanı'nın karşı tarafındaki Genelkurmay Binası'nın doğu kanadını Ermitaj'a devretti. Binadaki bazı salonlar 1999'dan itibaren kalıcı ve geçici sergiler için kullanılmaya başlandı. Doğu kanadı 2008-2013 yılları arasında kapsamlı biçimde restore edildi ve yenilenen müze bölümü 2014'te bütünüyle ziyarete açıldı. Ermitaj'ın 19. ve 20. yüzyıl Avrupa sanatı ile modern ve çağdaş sanat koleksiyonlarının önemli bir bölümü bu binaya taşındı.

Müzenin 1995'te düzenlediği Gizli Hazineler Ortaya Çıkarıldı sergisinde, II. Dünya Savaşı'nın ardından Almanya'dan Sovyetler Birliği'ne götürülen özel koleksiyonlara ait empresyonist ve post-empresyonist eserler ilk kez topluca sergilendi.

1992'den beri müzenin müdürlüğünü şarkiyatçı ve arkeolog Mihail Piotrovski yürütmektedir.

Müzenin koleksiyonu, Paleolitik Çağ'dan 20. yüzyılın sonlarına kadar uzanan yaklaşık üç milyon sanat eseri ve kültürel nesneden oluşur. Resim, heykel, grafik sanatları, dekoratif ve uygulamalı sanatlar, arkeolojik buluntular, silahlar, zırhlar, madalyalar ve sikkeler koleksiyonda yer alır. Yaklaşık bir milyon parçadan oluşan nümismatik koleksiyon, bütün koleksiyonun yaklaşık üçte birini oluşturur.

Tarih öncesi koleksiyonu Paleolitik Çağ'dan Demir Çağı'na kadar uzanır. Rusya, Kafkasya, Orta Asya ve eski Sovyetler Birliği topraklarında gerçekleştirilen kazılardan çıkarılan eserleri içerir. Pazırık ve Başadar kurganlarından çıkarılan eserler arasında dünyanın günümüze ulaşan en eski düğümlü halılarından biri olan Pazırık halısı ile ahşap bir savaş arabası bulunur.

Koleksiyonda İskit ve Sarmat altın işçiliği, Urartu eserleri ve Kuzey Karadeniz'deki Antik Yunan kolonilerinden buluntular da yer alır.

Antik Mısır koleksiyonu 1852'de oluşturuldu ve 1940'tan itibaren Kışlık Saray'ın zemin katındaki büyük bir salonda sergilenmeye başlandı. Koleksiyonda heykeller, kabartmalar, lahitler, papirüsler ve gündelik yaşam nesneleri bulunur.

Klasik antik çağ koleksiyonu, MÖ 3. binyıldan MS 4. yüzyıla kadar uzanan Antik Yunan, Helenistik, Etrüsk ve Roma eserlerini kapsar. Gonzaga Kameosu, Tauride Venüsü ve yaklaşık 19 ton ağırlığındaki Büyük Kolyvan Vazosu koleksiyonun tanınmış parçaları arasındadır.

Batı Avrupa sanatı koleksiyonu, 13. yüzyıldan 20. yüzyıla kadar uzanan resim, heykel ve uygulamalı sanat eserlerini içerir. İtalyan Rönesansı bölümünde Leonardo da Vinci'ye veya atölyesine atfedilen Madonna Benois ve Madonna Litta, Rafael'in Conestabile Madonnası, Giorgione'nin Judithi ve Titian'ın eserleri sergilenir.

İtalyan ve İspanyol sanat koleksiyonunda Caravaggio, Paolo Veronese, Tintoretto, Diego Velázquez ve Bartolomé Esteban Murillo; Flaman ve Hollanda koleksiyonunda ise Peter Paul Rubens, Anthony van Dyck, Rembrandt, Frans Hals ve Jacob Jordaens gibi sanatçıların eserleri bulunur.

Fransız sanat koleksiyonunda Nicolas Poussin, Claude Lorrain, Antoine Watteau, Jean-Honoré Fragonard, Claude Monet, Pierre-Auguste Renoir, Edgar Degas, Paul Cézanne, Paul Gauguin ve Vincent van Gogh'un çalışmaları yer alır. Empresyonist, post-empresyonist ve modern sanat koleksiyonunun önemli bir bölümü Genelkurmay Binası'nın doğu kanadında sergilenmektedir.

Rus kültürü koleksiyonu, 11. yüzyıldan 19. yüzyıla kadar uzanan ikonalar, resimler, heykeller, el yazmaları, mobilyalar, giysiler ve saray eşyalarını kapsar. Menşikov Sarayı'ndaki sergi, 18. yüzyılın ilk üçte birlik bölümündeki Rus kültürüne ve Büyük Petro dönemine ayrılmıştır.

Doğu sanatı koleksiyonu Mezopotamya, İran, Bizans, Orta Asya, Kafkasya, Hindistan, Çin, Japonya ve İslam dünyasına ait arkeolojik ve sanatsal eserlerden oluşur.

Müzenin hazine galerilerinde MÖ 4. binyıldan 20. yüzyılın başlarına kadar uzanan mücevherler, oyma taşlar ve değerli madenlerden yapılmış eserler sergilenir. Küçük Ermitaj'ın Pavyon Salonu'nda İngiliz saat ustası James Cox tarafından 18. yüzyılda yapılan Tavus Kuşu Saati bulunur.

Yeni Ermitaj'daki Şövalyeler Salonu, 15-17. yüzyıllara ait Batı Avrupa silah ve zırh koleksiyonuna ayrılmıştır.

Ana müze kompleksinin başlıca yapıları şunlardır:

• Kışlık Saray: 1754-1762 yılları arasında Francesco Bartolomeo Rastrelli tarafından Rus imparatorlarının ikametgâhı olarak inşa edildi.
• Küçük Ermitaj: 1764-1775 yılları arasında Jean-Baptiste Vallin de la Mothe ve Yuri Felten'in tasarımlarına göre inşa edildi. Kuzey ve Güney pavyonları ile Asma Bahçe'den oluşur.
• Büyük Ermitaj: Eski Ermitaj olarak da bilinen yapı, Yuri Felten'in tasarımıyla 1771-1787 yılları arasında inşa edildi.
• Yeni Ermitaj: Leo von Klenze'nin tasarımıyla 1842-1851 yılları arasında inşa edildi ve 1852'de halka açıldı.
• Ermitaj Tiyatrosu: Giacomo Quarenghi tarafından 1783-1787 yılları arasında, I. Petro'nun kısmen korunmuş eski Kışlık Sarayı'nın temelleri üzerine inşa edildi.
• Kışlık Saray'ın Yedek Binası: 18. ve 19. yüzyıllarda birkaç aşamada inşa edilen yapı, ana kompleksin hizmet bölümlerini barındırır.

Müzeye bağlı diğer yapılar arasında Genelkurmay Binası'nın doğu kanadı, Menşikov Sarayı, İmparatorluk Porselen Fabrikası Müzesi ve Staraya Derevnya Restorasyon ve Depolama Merkezi bulunur.

• 
  Ermitaj yapı topluluğunun Neva Nehri'nden görünümü
• 
  Kışlık Saray'ın Saray Meydanı'na bakan girişi
• 
  Yeni Ermitaj'ın girişindeki atlas heykelleri
• 
  Rafael Locaları
• 
  Pavyon Salonu
• 
  Küçük İtalyan Tavan Pencereli Salonu
• 
  Rubens Salonu
• 
  Antik Mısır Salonu

• 
  Madonna Benois, Leonardo da Vinci
• 
  Madonna Litta, Leonardo da Vinci veya atölyesi
• 
  Judith, Giorgione
• 
  Tövbekâr Mecdelli Meryem, Titian
• 
  Lavtacı, Caravaggio
• 
  Danae, Rembrandt
• 
  Savurgan Oğul'un Dönüşü, Rembrandt
• 
  Mavili Kadın, Thomas Gainsborough
• 
  Çalınan Öpücük, Jean-Honoré Fragonard
• 
  Bahçedeki Kadın, Claude Monet
• 
  Geceleyin Beyaz Ev, Vincent van Gogh
• 
  Tannhäuser Uvertürü, Paul Cézanne
• 
  Antonia Zárate'nin Portresi, Francisco Goya
• 
  Üç Güzeller, Antonio Canova

• Kışlık Saray
• Saray Meydanı
• Rusya'daki müzeler listesi

• Norman, Geraldine (1997). The Hermitage: The Biography of a Great Museum (İngilizce). New York: Fromm International. ISBN 978-0-88064-190-6. 
• The Hermitage Museum (2014). The Hermitage: 250 Masterworks (İngilizce). New York: Skira Rizzoli. ISBN 978-0-84784-209-4. 
• Kostenevich, Albert (1995). Hidden Treasures Revealed: Impressionist Masterpieces and Other Important French Paintings Preserved by the State Hermitage Museum, St. Petersburg (İngilizce). New York: Harry N. Abrams. ISBN 0-81093-432-9. 

Wikimedia Commons'ta Ermitaj Müzesi ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

• Devlet Ermitaj Müzesi resmî sitesi
• Ermitaj Müzesi sanal turu