| İmparator Gaozu | |
|---|---|
| Çin İmparatoru | |
| Hüküm süresi | 18 Haziran 618-4 Eylül 626 |
| Önce gelen | Gong |
| Sonra gelen | Taizong |
| Doğum | 8 Nisan 566 Çangan, Kuzey Zhou |
| Ölüm | 4 Eylül 626 Çangan, Kuzey Zhou |
| Hanedan | Tang Hanedanı |
İmparator Gaozu (Çince: 唐高祖; pinyin: Táng Gāozǔ) veya asıl adıyla Li Yuan (Çince: 李淵) (d. 8 Nisan 566-ö. 4 Eylül 626), Tang Hanedanı'nın kurucusu ve ilk imparatorudur. Hanlığı MS 618'den 626 yılına kadar sürmüştür. Sui Hanedanlığının altında şu anki Shanxi bölgesinin valisi olmuştur ve başkenti günümüzdeki Taiyuan kentidir. Kendisi tahmin edilebileceği üzerine Li ailesinin parçasıdır ve Yenisey Kırgızlarının ataları olarak kabul ettiği Çinli general Li Ling'in de akrabası olduğu iddia edilir.
615 yılında Li Yuan Longxi komutanlığına atandı. Bu bölgede Göktürklere karşı savaş deneyimi kazandı ve bir kısmını yenmeyi başardı. Li Yuan bu askeri yengilerinin sonucu olarak etrafındaki insanların siyasi desteğini toplamayı başardı. Sui Hanedanlığının çöküşüyle birlikte daha sonra İmparator Taizong olacak ikinci oğlu Li Shimin tarafından kendi ayaklanması yapmaya ikna edildi ve 617 yılında ayaklanmasını başlatıp tahta Yang You adlı aslında kendi buyruğu altında olan bir çocuk kral koydu. Ancak daha sonra onu tahttan indirip kendisini İmparator ilan etti ve böylece Tang Hanedanlığını kurmuş oldu.
İmparator Olduğu dönem
Gaozu kendisinin Hanlığı döneminde çoğunlukla devletini doğru düzgün kurup diğer rakip devletleri yok etmeye odaklanmıştır.
Emekliliği
Emekli olduktan sonra İmparator Gaozu çok siyasete katılmadı ve oğlu İmparator Taizong'u yönlendirmeye çalışmadı.
630 yılında, Gaozu(ki kendisi yönetirken Göktürklerin Tribüter devleti olarak yönetiyordu) oğlunun Göktürk kağanı İllig Han'ı(Aşina Duobi)'ı yenmek ve yakalamak için general Li Jing'i gönderdiğini duyunca şunu demiştir: "Han İmparatoru Gaozu Türkler tarafından millattan önce 200'de Baideng'de sıkıştırılmışken bu zamanlarda benim oğlum Türkleri yok edebiliyor, demek ki ben Hanlığı doğru kişiye devretmişim, endişe etmeye lazım yok."
Kaynakça
- Bennet Peterson, Barbara (2000). Notable Women of China: Shang Dynasty to the Early Twentieth Century. M.E. Sharpe, Inc.
- Tang Kitabı, vol. 1.
- Tang Yeni Kitabı, vol. 1.
- Zizhi Tongjian, vols. 175, 182, 183, 184, 185, 186, 187, 188, 189, 190, 191, 192, 193, 194.
| Bir Çinlinin biyografisi ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi'ye katkı sağlayabilirsiniz. |
Gaozu (Tang)
| ||
| Resmî unvanlar | ||
|---|---|---|
| Önce gelen: Gong |
Çin İmparatoru MS 618 – 626 |
Sonra gelen: Taizong |
- ^ "資治通鑑/卷193 - 维基文库,自由的图书馆". zh.wikisource.org (Çince). 10 Temmuz 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Haziran 2026.
