Masahiko Kimura ile Hélio Gracie arasında 1951'de yapılan karşılaşma

Grappling, rakibi tutma ve kontrol altına almaya dayanan; yere alma, fırlatma, çelme, süpürme, ayakta tutuş, yerde mücadele, tuş, boğma ve eklem kilidi gibi teknikleri kapsayan genel bir boğuşma ve mücadele teknikleri grubudur. Grappling teknikleri güreş, judo, Brezilya Jiujitsusu, sambo, submission güreşi ve çeşitli geleneksel güreş stillerinde temel unsur olarak kullanılır. Bununla birlikte grappling terimi yalnızca tek bir spor dalını değil, farklı dövüş sanatlarında kullanılan geniş bir teknik alanı da ifade eder.

Grappling müsabakalarında temel amaç kullanılan kurallara göre rakibi yere almak, kontrol etmek, üstün pozisyona geçmek, tuş etmek veya boğma ve eklem kilitleri gibi tekniklerle pes ettirmektir. Grappling temelli sporların kuralları birbirinden farklıdır; bazı sistemlerde tuş doğrudan galibiyet getirirken, bazılarında yere alma ve kontrol pozisyonları puanlandırılır veya karşılaşma rakibin pes ettirilmesiyle sona erer.

Dünya Güreş Birliği (UWW), Grappling adıyla ayrıca bağımsız bir uluslararası müsabaka disiplini düzenlemektedir. UWW'ye göre bu spor serbest güreş, Brezilya Jiujitsusu, luta livre, Yakalama güreşi, judo ve sambo gibi farklı boğuşma sistemlerinden gelen teknikleri bir araya getirir; amaç rakibi yere alarak kontrol etmek ve boğma veya kilit teknikleriyle pes ettirmektir. UWW Grappling kuralları günümüzde federasyon tarafından ayrı biçimde yayımlanmakta ve uluslararası şampiyonalarda uygulanmaktadır.

UWW sisteminde Grappling, No-Gi ve Gi olmak üzere iki biçime ayrılır. No-Gi müsabakalarında sporcular şort ve vücuda oturan rashguard giyerken Gi biçiminde geleneksel mücadele ceketi kullanılır. Gi kullanılan sistemlerde kıyafetten tutuş teknikleri önemli bir rol oynayabilirken No-Gi grapplingde kontrol büyük ölçüde rakibin gövdesi, başı ve uzuvları üzerinde doğrudan tutuşlarla sağlanır.

Grapplingin kendisi genel olarak vuruş kullanımını zorunlu kılan bir mücadele biçimi değildir. Güreş, judo ve UWW Grappling gibi disiplinlerde yumruk ve tekme kullanılmaz. Buna karşılık grappling teknikleri karma dövüş sanatları, combat sambo ve bazı diğer hibrit sistemlerde vuruş teknikleriyle birlikte uygulanabilir. Bu nedenle bir dövüş sanatının grappling teknikleri içermesi, o sistemin bütünüyle grappling sporu olduğu anlamına gelmez.

Tarihçe

Antik Mısır'da güreşi gösteren bir tasvir

İnsanların birbirini tutarak yere düşürmeye veya kontrol altına almaya çalıştığı mücadele biçimleri, bilinen en eski spor gelenekleri arasındadır. Güreşin kökenleri yazılı tarihten önceye uzanır ve dünyanın farklı bölgelerinde birbirinden bağımsız çok sayıda boğuşma geleneği gelişmiştir. Dünya Güreş Birliği, Sümer dönemine ait yaklaşık 5.000 yıllık buluntular ile Antik Mısır'daki mezar resimlerini güreşin en eski belgelenmiş örnekleri arasında göstermektedir.

Antik Mısır'daki Beni Hasan mezarlarında bulunan yüzlerce güreş tasviri; tutuş, yere alma, denge bozma ve yerde kontrol gibi günümüz grappling sistemlerinde de görülen çeşitli tekniklerin kullanıldığını göstermektedir. Benzer biçimde Mezopotamya'dan kalan kabartmalar ve yazılı kaynaklar, güreş ve yakın mücadele biçimlerinin erken dönem toplumlarında hem fiziksel eğitim hem de rekabet amacıyla uygulandığını ortaya koymaktadır.

Antik Yunanistan'da güreş, pále adıyla sistemleştirildi ve MÖ 708'de Antik Olimpiyat Oyunları programına alındı. Yunanlar ayrıca güreş ve pes ettirme tekniklerini yumruk ve tekmelerle birleştiren pankrationu geliştirdi. Bu iki mücadele biçimi, fırlatma, yere alma, kontrol ve eklem kilitleri gibi çok sayıda grappling tekniğinin antik dünyadaki kullanımına örnek oluşturur.

Asya'da da farklı boğuşma gelenekleri birbirinden bağımsız biçimde gelişti. Hindistan'daki malla-yuddha ve daha sonraki pehlwani, Çin'deki shuai jiao, Japonya'daki jujutsu ve 19. yüzyılın sonlarında Jigoro Kano tarafından geliştirilen judo, fırlatma ve yerde kontrol tekniklerini farklı kural ve eğitim sistemleri içinde kullandı. Benzer biçimde Orta Asya, Kafkasya, İran ve Türk halkları arasında çeşitli halk güreşi biçimleri yüzyıllar boyunca varlığını sürdürdü.

Avrupa'da güreş yalnızca spor olarak değil, savaş eğitiminin bir parçası olarak da uygulandı. 14. ve 15. yüzyıllardan itibaren hazırlanan savaş elkitaplarında silahsız güreş, fırlatma ve eklem kontrolü tekniklerine yer verildi. Alman dövüş ustası Hans Talhoffer'a atfedilen 15. yüzyıl savaş elkitabının daha sonraki bir nüshasında zırhsız güreşten zırhlı dövüşe kadar farklı mücadele biçimleri ayrıntılı çizimlerle gösterilmektedir.

19. ve 20. yüzyıllarda geleneksel güreş ve boğuşma sistemlerinin bir bölümü modern spor kurallarına göre standartlaştırıldı. Grekoromen güreş ve serbest güreş uluslararası amatör sporlar hâline gelirken, judo, sambo, Brezilya Jiujitsusu, Yakalama güreşi, luta livre ve daha sonra submission güreşi gibi sistemler grappling tekniklerinin farklı yönlerini geliştirdi. Modern dönemde bu teknikler karma dövüş sanatlarının da temel bileşenlerinden biri hâline geldi.

Dünya Güreş Birliği, 21. yüzyılda Grappling'i yönettiği olimpik olmayan ilişkili güreş stillerinden biri olarak kurumsallaştırdı. UWW bünyesinde Grappling için ayrı dünya komitesi, uluslararası kurallar ve dünya ile kıta şampiyonaları oluşturuldu. Günümüzde UWW'nin yanı sıra Brezilya jiu-jitsusu, submission grappling ve diğer boğuşma sistemlerini yöneten veya turnuvalar düzenleyen farklı uluslararası kuruluşlar da bulunmaktadır.

Teknik türleri

2004 Hawaii Eyalet Grappling Şampiyonası
MÖ 2. yüzyıla tarihlenen bir pankration heykelinde kol kilidi uygulaması

Grappling teknikleri genel olarak ayakta tutuş ve kontrol, yere alma, fırlatma, savunma, yerde pozisyon kazanma, rakibi çevirme, süpürme, tuş veya kontrol ve pes ettirme teknikleri şeklinde sınıflandırılabilir. Kullanılan tekniklerin önemi ve puan değeri spor dalına göre değişir. Dünya Güreş Birliğinin Grappling kurallarında yere alma, pozisyon kontrolü ve pes ettirme teknikleri müsabakanın temel unsurlarını oluşturur.

  • Ayakta tutuş ve kontrol: İki sporcunun ayakta olduğu sırada rakibin üst gövdesi, kolları, başı veya başka uygun bölgeleri üzerinde tutuş kurarak kontrol sağlamaya çalışmasıdır. Bu mücadele biçimi genellikle rakibi dengesizleştirmek, fırlatma veya yere alma hareketi hazırlamak ya da rakibin aynı girişimlerini engellemek amacıyla kullanılır. Judo, güreş, sambo ve farklı grappling stillerinde uygulanan ayakta tutuşların biçimi ilgili sporun kurallarına göre değişir.
  • Yere alma: Ayakta bulunan rakibi kontrollü biçimde mindere götüren tekniklerin genel adıdır. Bacaklara saldırılar, bel veya gövde kontrolleri ve çeşitli süpürmeler bu amaçla kullanılabilir. Yere alma sonrasında üst pozisyonu korumak birçok grappling sisteminde ayrıca önem taşır. NAGA'nın no-gi kurallarında örneğin bir yere alma sonrasında üst pozisyonun belirli süre korunması puanlamanın koşullarından biridir.
  • Fırlatma: Rakibin dengesinin bozularak veya vücudunun kaldırılmasıyla kontrollü biçimde yere düşürülmesidir. Judo, Grekoromen güreş, sambo ve çeşitli halk güreşi stillerinde fırlatmalar önemli teknik gruplarından biridir. Fırlatmanın doğrudan galibiyet, puan veya yalnızca avantaj sağlaması kullanılan kurallara göre değişebilir.
  • Sprawl: Rakibin özellikle bacaklara yönelik yere alma girişimini engellemek amacıyla kalçanın geriye ve aşağıya doğru taşınarak bacakların hızla arkaya uzatıldığı savunma tekniğidir. Amaç rakibin bacaklara hâkim olmasını önlemek ve mümkünse üst pozisyonu ele geçirmektir. Sprawl özellikle serbest güreş, submission güreşi ve no-gi grapplingde yaygın olarak kullanılır.
  • Pes ettirme teknikleri: Rakibi boğma veya eklem kilidi gibi tekniklerle mücadeleyi bırakmaya zorlayan uygulamalardır. Eklem kilitleri kol, omuz, el bileği, diz, ayak bileği veya başka eklemlere kontrollü baskı uygularken boğma teknikleri boyun çevresindeki belirli kontrol biçimlerine dayanır. Sporcu genellikle eli veya ayağıyla rakibine ya da mindere vurarak veya sözlü olarak pes ettiğini bildirir. Kullanılmasına izin verilen pes ettirme teknikleri sporun kurallarına, yaş grubuna ve deneyim düzeyine göre değişebilir.
  • Tuş ve kontrol teknikleri: Rakibin hareketini sınırlandırarak yerde üstün pozisyon elde etmeyi amaçlayan tekniklerdir. Güreş gibi bazı sporlarda rakibin iki omzunun mindere sabitlenmesi doğrudan galibiyet getirirken, Brezilya jiu-jitsusu ve submission grappling gibi sistemlerde mount, sırt kontrolü veya yan kontrol gibi pozisyonlar puan ya da stratejik üstünlük sağlayabilir. NAGA no-gi kurallarında yan kontrol, mount, diz karında ve sırt kontrolü gibi baskın pozisyonlar puanlandırılmaktadır.
  • Kaçış: Sporcunun dezavantajlı veya tehlikeli bir pozisyondan çıkarak daha güvenli ya da nötr bir konuma geçmesidir. Yan kontrolden guard pozisyonuna dönmek, mount pozisyonundan çıkmak veya bir pes ettirme girişiminden kurtulmak bu gruba girer. Kaçışlar her kural sisteminde doğrudan puan kazandırmasa da savunmanın ve pozisyon mücadelesinin temel unsurlarındandır.
  • Çevirme: Yüzüstü veya dört ayak konumundaki rakibi sırtüstü çevirmek ya da kontrol pozisyonunu değiştirmek amacıyla yapılan harekettir. Özellikle tuşun galibiyet veya puan getirdiği güreş stillerinde rakibi sırtına çevirmek temel taktiklerden biridir.
  • Süpürme ve tersleme: Altta bulunan sporcunun rakibinin dengesini bozarak üst pozisyona geçmesini ifade eder. Brezilya jiu-jitsusu ve birçok submission grappling sisteminde guard pozisyonundan gerçekleştirilen süpürmeler ayrıca puanlandırılır. NAGA kurallarında guarddan alt pozisyondaki sporcunun üst pozisyona geçmesi süpürme olarak değerlendirilirken, yalnızca bazı pozisyon değişiklikleri doğrudan puan getirmeyebilir.

Kullanım

Grapplingin bir dövüş sanatı veya dövüş sporu içindeki yeri, ilgili disiplinin kurallarına göre önemli ölçüde değişir. Serbest güreş, Grekoromen güreş, judo, Brezilya Jiujitsusu, sambo, Yakalama güreşi ve UWW Grappling gibi bazı sistemlerde mücadele esas olarak rakibi tutma, yere alma, fırlatma, kontrol etme veya pes ettirmeye dayanır. UWW, kendi Grappling disiplinini vuruş içermeyen ve güreş, judo, sambo, Brezilya jiu-jitsusu ile çeşitli submission sistemlerinden teknikler alan hibrit bir spor olarak tanımlar.

Judoda grappling hem ayakta hem de yerde uygulanır. Ayaktaki bölümde rakibin dengesini bozarak fırlatma teknikleri kullanılırken, ne-waza olarak adlandırılan yerde mücadelede rakibi sabitleme, eklem kilidi veya boğma yoluyla kontrol etme ve müsabakayı bitirme imkânı bulunur. Uluslararası Judo Federasyonunun kuralları ayakta mücadele ile ne-waza arasındaki geçişleri ve yerde uygulanabilecek osaekomi-waza, kansetsu-waza ve shime-waza tekniklerini ayrı biçimde düzenlemektedir.

Bazı dövüş sporlarında ise grappling, vuruş teknikleriyle birlikte kullanılır. Karma dövüş sanatlarında yumruk ve tekmelerin yanı sıra ayakta tutuş, yere alma, yerde kontrol ve pes ettirme girişimleri mücadelenin temel parçalarıdır. UFC tarafından kullanılan Birleşik MMA Kurallarında da karşılaşmaların değerlendirilmesinde etkili vuruşların yanında etkili grappling dikkate alınır; organizasyonun resmî istatistiklerinde yere alma ve pes ettirme girişimleri ayrı grappling göstergeleri olarak kaydedilir.

Bu nedenle grappling ile grappling sporu ifadeleri her zaman aynı şeyi anlatmaz. İlk kullanım; güreş, tutuş, fırlatma, yerde kontrol ve pes ettirme tekniklerini kapsayan geniş bir mücadele alanını ifade edebilir. UWW tarafından düzenlenen Grappling ise belirli müsabaka kurallarına, puanlama sistemine, sıkletlere ve yasak tekniklere sahip ayrı bir spor disiplinidir.

Grappling teknikleri doğrudan grappling sporu sayılmayan dövüş sistemlerinde de kullanılabilir. Örneğin karma dövüş sanatlarında rakibi kafese sıkıştırmak, yere almak, üst pozisyonda kontrol etmek veya pes ettirme girişimine geçmek için grappling kullanılırken aynı karşılaşmanın başka bölümlerinde vuruş tekniklerinden yararlanılır. Dolayısıyla bir sistemin grappling tekniklerini kullanması, onun bütünüyle bir grappling disiplini olduğu anlamına gelmez.

Ayakta grappling

Ayakta mücadele eden iki güreşçi

Ayakta grappling, her iki sporcunun da ayakta bulunduğu sırada rakip üzerinde tutuş ve kontrol kurmaya dayanan tekniklerin genel adıdır. Çoğu grappling disiplininde karşılaşma ayakta başladığından bu aşama yere alma, fırlatma veya rakibi dengesizleştirme girişimlerinin başlangıç noktasıdır. Kullanılan tutuşlar ve izin verilen saldırılar spor dalının kurallarına göre değişir.

Ayakta mücadelenin en temel unsurlarından biri clinch veya yakın tutuş pozisyonudur. Sporcular rakibin başı, boynu, kolları, gövdesi veya kıyafeti üzerinde kontrol kurarak onun hareket alanını sınırlandırmaya ve uygun bir hücum hazırlamaya çalışır. Judoda judogi üzerinden yapılan tutuşlar fırlatma girişimlerinin önemli bir parçasıyken, gi kullanılmayan grappling ve güreşte kontrol doğrudan rakibin vücudu üzerinden sağlanır. Uluslararası Judo Federasyonu, judogi üzerindeki farklı kavrama biçimlerini ve bunların hangi koşullarda kullanılabileceğini ayrıntılı biçimde düzenlemektedir.

Ayakta grapplingin temel amaçlarından biri rakibi yere almaktır. Bunun için tek veya çift bacağa giriş, gövde kontrolü, ayak süpürmeleri ve çeşitli fırlatma teknikleri kullanılabilir. UWW Grappling kurallarında rakibin ayaktan yere götürülmesi puanlandırılan temel teknik hareketlerden biridir; hareketin değeri rakibin nasıl yere indirildiğine ve saldırıyı yapan sporcunun sonrasında kontrolü sürdürüp sürdürmediğine göre değişebilir.

Grekoromen güreş ile serbest güreş arasındaki temel teknik farklardan biri de ayakta grappling sırasında bacakların kullanımıdır. Grekoromen güreşte belden aşağıya saldırı ve rakibin bacaklarını aktif biçimde kullanma yasakken, serbest güreşte bacaklara yönelik hücumlara ve bacakların teknik uygulamada kullanılmasına izin verilir. Grappling disiplinlerinin önemli bir bölümünde ise bacaklara yapılan yere alma girişimleri temel ayakta mücadele teknikleri arasındadır.

Ayakta grappling yalnızca hücumdan oluşmaz. Rakibin yere alma girişimini engelleme, tutuşunu kırma, dengeyi yeniden kazanma, sprawl uygulama veya karşı teknikle üstün pozisyona geçme de bu aşamanın önemli parçalarıdır. Başarılı bir savunma, sporcunun yeniden nötr pozisyona dönmesini sağlayabileceği gibi rakibin sırtına geçme veya üst pozisyon elde etme fırsatı da yaratabilir.

Grappling tekniklerinin vuruşlarla birlikte kullanıldığı karma dövüş sanatlarında ayakta tutuş ayrıca rakibin vuruş yapmasını sınırlandırmak, rakibi kafese doğru yönlendirmek veya yere alma girişimi hazırlamak amacıyla kullanılabilir. Buna karşılık UWW Grappling gibi vuruşların yasak olduğu sistemlerde ayakta mücadele tamamen tutuş, denge bozma, yere alma ve fırlatma teknikleri üzerine kuruludur.

Yerde grappling

Judoda yerde mücadele (ne-waza); sporcular rakibi sabitleme, eklem kilidi veya boğma teknikleriyle kontrol etmeye çalışır.

Yerde grappling, sporcuların ayakta olmadığı durumda uygulanan kontrol, pozisyon değiştirme, kaçış ve pes ettirme tekniklerinin genel adıdır. Yerde mücadelenin önemi spor dalına göre değişir. Judoda bu bölüm ne-waza olarak adlandırılırken, Brezilya Jiujitsusu, submission güreşi ve UWW Grappling gibi disiplinlerde yerde pozisyon mücadelesi karşılaşmanın temel unsurlarından biridir. Dünya Güreş Birliği Grappling'i vuruş içermeyen, yerde kontrol ile boğma ve eklem kilitlerinin önemli yer tuttuğu bir mücadele sporu olarak düzenlemektedir.

Yerde mücadelede sporcular genellikle üst ve alt pozisyon olarak tanımlanan iki temel konumdan birinde bulunur. Üstteki sporcu rakibinin hareketini sınırlandırmaya, daha baskın bir pozisyona geçmeye veya pes ettirme tekniği hazırlamaya çalışırken, alttaki sporcu kontrolü kırarak kaçmayı, pozisyonunu iyileştirmeyi, süpürmeyle üste geçmeyi veya doğrudan bir pes ettirme tekniği uygulamayı amaçlayabilir.

Başlıca baskın pozisyonlar arasında yan kontrol', mount ve sırt kontrolü bulunur. Mount pozisyonunda üstteki sporcu rakibinin gövdesi üzerinde kontrol sağlarken, sırt kontrolünde rakibinin arkasına geçerek hareketlerini sınırlandırır. Bu pozisyonların puan değeri veya müsabakadaki önemi kullanılan kural sistemine göre değişir. Örneğin UFC BJJ kurallarında mount ve sırt kontrolü gibi baskın pozisyonlar değerlendirmede önemli yer tutarken, sporcuların aktif biçimde pes ettirme araması teşvik edilmektedir.

Guard, alttaki sporcunun sırtı veya kalçası yerdeyken bacaklarını kullanarak üstteki rakibini kontrol ettiği pozisyonların genel adıdır. Kapalı guard, açık guard, yarım guard ve kelebek guard gibi çok sayıda çeşidi bulunur. Guard pozisyonundaki sporcu rakibinin üstün kontrol kurmasını engelleyebilir, süpürme girişiminde bulunabilir veya boğma ve eklem kilitlerine geçebilir. Üstteki sporcu ise rakibin bacak kontrolünü aşarak daha baskın bir pozisyona ulaşmaya çalışır; bu süreç genellikle guard geçişi olarak adlandırılır.

Yerde grapplingin önemli unsurlarından biri süpürme ve tersleme hareketleridir. Süpürmede altta bulunan sporcu rakibinin dengesini bozarak veya bacak ve gövde kontrolünden yararlanarak üst pozisyona geçer. Tersleme ise daha genel anlamda dezavantajlı bir pozisyondaki sporcunun pozisyon üstünlüğünü kendi lehine çevirmesini ifade eder. Bu hareketlerin puanlandırılması spor dalına göre değişmekle birlikte, üst pozisyona geçiş genellikle önemli bir taktik üstünlük sağlar.

Kaçışlar, rakibin kontrolünden veya pes ettirme girişiminden kurtulmak amacıyla yapılan hareketlerdir. Mount veya yan kontrolden çıkmak, sırt kontrolünü kırmak, guard pozisyonuna dönmek veya ayağa kalkarak mücadeleyi yeniden nötr konuma taşımak bu kapsamda değerlendirilir. Başarılı bir kaçış her sistemde doğrudan puan getirmese de rakibin kontrolünü sona erdirdiği ve yeni hücum fırsatı oluşturduğu için yerde mücadelenin temel becerilerinden biridir.

Yerde grapplingde karşılaşmayı doğrudan sona erdirebilen teknikler ise pes ettirme teknikleridir. Bunlar başlıca boğmalar ile kol, omuz, diz ve ayak bileği gibi eklemlere uygulanan kilitlerden oluşur. Sporcunun pes ettiğini eli veya ayağıyla rakibine ya da zemine vurarak veya sözlü biçimde belirtmesi üzerine karşılaşma sona erdirilir. İzin verilen kilitler organizasyona ve sporcuların yaş veya deneyim düzeyine göre değişir. UWW Grappling kurallarında bazı omurga kilitleri, küçük eklem manipülasyonları ve belirli tehlikeli bacak kilitleri yasak teknikler arasında yer alırken yasal boğma ve eklem kilitleriyle pes ettirme galibiyet yoludur.

Grappling tekniklerinin vuruşlarla birlikte kullanıldığı karma dövüş sanatlarında yerde pozisyonların işlevi daha geniştir. Üst pozisyondaki sporcu rakibini kontrol edip pes ettirme arayabileceği gibi vuruş da yapabilir; alttaki sporcu ise guard, süpürme ve kaçış tekniklerini hem submission girişimlerinden hem de vuruşlardan korunmak amacıyla kullanır. Karma dövüş sanatlarının Birleşik Kuralları ayakta ve yerde hem vuruş hem grappling tekniklerinin kullanımına izin vermektedir.

UWW Grappling gibi yalnızca boğuşmaya dayanan sistemlerde ise vuruş yasaktır; mücadelenin ilerlemesi yere alma, pozisyon kontrolü, puan ve pes ettirme teknikleri üzerinden gerçekleşir. Bu nedenle yerde grappling, yalnızca rakibi yerde tutmaktan ibaret değildir; kontrol, pozisyon geçişi, savunma, kaçış ve pes ettirme arasında sürekli değişen bir mücadele sürecidir.

Grappling türleri ve ilişkili disiplinler

Grappling tek bir teknik sisteme bağlı değildir. Dünyanın farklı bölgelerinde gelişen çok sayıda güreş ve dövüş sanatı; rakibi tutma, yere alma, fırlatma, kontrol etme veya pes ettirme gibi grappling tekniklerini kendi kuralları içinde kullanır. Bununla birlikte bu disiplinlerin tümü aynı sporun alt türleri değildir. Serbest güreş, Grekoromen güreş, judo, Brezilya Jiujitsusu, sambo, Yakalama güreşi ve submission güreşi birbirinden farklı tarihsel kökenlere ve müsabaka kurallarına sahip olmakla birlikte grappling temelli mücadele sistemleri arasında yer alır.

UWW Grappling

Dünya Güreş Birliği (UWW) tarafından yönetilen Grappling, farklı güreş ve boğuşma sistemlerinden teknikleri bir araya getiren ayrı bir uluslararası müsabaka disiplinidir. UWW; Grappling'in teknik kaynakları arasında serbest güreş, Brezilya Jiujitsusu, luta livre, Yakalama güreşi, judo ve samboyu göstermektedir. Müsabakanın temel amacı rakibi yere almak, yerde kontrol etmek ve boğma veya eklem kilidiyle pes ettirmektir.

UWW Grappling, Grappling veya No-Gi ile Grappling Gi olmak üzere iki biçimde düzenlenir. No-Gi müsabakalarında sporcular şort ve rashguard giyerken Gi müsabakalarında kimono tipi kıyafet kullanılır. UWW, Grappling için ayrı uluslararası kurallar, hakem sistemi ve dünya şampiyonaları düzenlemektedir.

Olimpik güreş

Serbest güreş ve Grekoromen güreş, grappling tekniklerinin kullanıldığı iki olimpik güreş disiplinidir. Her iki stilde de rakibi yere alma, fırlatma, kontrol etme ve sırtını mindere getirerek tuş etme temel amaçlar arasındadır. Grekoromen güreşte sporcular yalnızca üst gövdelerini kullanabilir ve rakibin bacaklarına saldırı yapılamaz. Serbest güreşte ise bacaklara yönelik hücumlara ve bacakların teknik uygulamalarda kullanılmasına izin verilir.

Olimpik güreş, submission temelli grappling sistemlerinden önemli bir noktada ayrılır: boğma ve eklem kilitleriyle rakibi pes ettirme galibiyet yolu değildir. Temel hedef rakibin omuzlarını mindere sabitleyerek tuş yapmak veya teknik hareketlerden yeterli puanı toplamaktır.

Judo

Judo, fırlatma ve yerde mücadeleyi bir araya getiren Japon kökenli bir dövüş sanatı ve olimpik spordur. Ayakta mücadelede nage-waza olarak sınıflandırılan fırlatma teknikleri kullanılırken, yerde mücadele veya ne-waza bölümünde rakibi sabitleme, boğma ve belirli eklem kilitleri uygulanabilir. Uluslararası Judo Federasyonu (IJF), ayakta mücadele ile ne-waza arasındaki geçişleri ve yerde uygulanabilecek teknikleri ayrıntılı kurallarla düzenlemektedir.

Judoda kullanılan fırlatma, tutuş, sabitleme ve pes ettirme teknikleri modern grappling sistemlerinin teknik repertuvarıyla önemli ölçüde kesişir. UWW de judoyu kendi Grappling disiplininin teknik kaynaklarından biri olarak göstermektedir.

Brezilya Jiujitsusu

Brezilya Jiujitsusu (BJJ), özellikle yerde mücadele, pozisyon kontrolü ve rakibi boğma veya eklem kilidiyle pes ettirme üzerine yoğunlaşan bir grappling sanatıdır. Müsabakalarda yere alma, süpürme, guard geçme, mount ve sırt kontrolü gibi hareket ve pozisyonlar puanlandırılabilir; pes ettirme ise karşılaşmayı doğrudan sona erdirir. BJJ hem gi hem de no-gi biçiminde uygulanmaktadır.

No-Gi BJJ ile submission grappling arasında teknik açıdan geniş bir ortak alan bulunur. Bununla birlikte BJJ, kendine özgü kuşak sistemi, puanlandırması ve müsabaka kuralları bulunan ayrı bir dövüş sanatıdır; bütün no-gi grappling müsabakalarını BJJ olarak değerlendirmek doğru değildir.

Yakalama güreşi

Yakalama güreşi (catch wrestling veya catch-as-catch-can), 19. yüzyılda Britanya'da gelişen ve tuş ile pes ettirme tekniklerini birlikte kullanan bir güreş biçimidir. Eklem kilitleri, ayak ve bacak saldırıları ile rakibi sırtüstü çevirme teknikleri stilin karakteristik unsurları arasındadır. Yakalama güreşi daha sonra serbest güreş, Japon shoot güreşi, luta livre ve çeşitli submission grappling sistemleri üzerinde etkili oldu.

UWW, catch wrestling/catch-as-catch-can geleneğini modern Grappling'in gelişimine katkıda bulunan sistemlerden biri olarak açıkça göstermektedir. Özellikle kilitlerin rakibi pes ettirmek veya tuşa zorlamak için kullanılması, yakalama güreşini modern submission temelli grappling sistemleriyle tarihsel olarak ilişkilendirir.

Submission güreşi

Submission güreşi, rakibi başta boğma ve eklem kilitleri olmak üzere pes ettirme teknikleriyle yenmeye odaklanan grappling biçimlerinin genel adıdır. Submission wrestling, submission grappling ve submission fighting terimleri farklı organizasyonlarda birbirine yakın anlamlarda kullanılabilir. Bununla birlikte kullanılan puan sistemi, maç süresi ve izin verilen teknikler organizasyona göre değişir.

UWW'nin Grappling düzenlemelerinde submission grappling, submission wrestling/submission fighting, Brezilya jiu-jitsusu, luta livre, yakalama güreşi, Lancashire güreşi, shoot güreşi ve combat wrestling modern Grappling'in gelişimiyle ilişkili sistemler arasında sıralanmıştır.

Sambo

Sambo, Sovyetler Birliği'nde geliştirilen ve fırlatma, yerde kontrol ile eklem kilitlerini bir araya getiren bir mücadele sistemidir. Uluslararası Sambo Federasyonu (FIAS) günümüzde Sport Sambo ile Combat Samboyu ayrı müsabaka disiplinleri olarak düzenlemektedir.

Sport Samboda fırlatmalar, yerde kontrol ve çeşitli eklem kilitleri ön plandayken Combat Samboda bunlara yumruk ve tekme gibi vuruş teknikleri de eklenir. Bu nedenle Sport Sambo ağırlıklı olarak grappling temelli bir spor iken Combat Sambo grappling ile vuruş tekniklerini bir arada kullanır. FIAS'ın 2026 Dünya Şampiyonası programında da Sport Sambo ve Combat Sambo ayrı disiplinler olarak yer almaktadır.

Geleneksel güreş ve diğer sistemler

Grappling teknikleri modern uluslararası sporlarla sınırlı değildir. Sumo, shuai jiao, pehlwani, malla-yuddha, Kazak güreşi, kuraş, yağlı güreş, karakucak güreşi ve çok sayıda başka halk güreşi geleneğinde rakibi tutma, denge bozma, fırlatma veya yere düşürme teknikleri kullanılır. Ancak bu stillerin galibiyet koşulları birbirinden önemli ölçüde farklıdır; bazılarında rakibin belirli bir vücut bölümünü yere değdirmek yeterliyken bazılarında tuş, puan veya alan dışına çıkarma esas alınır.

Bu nedenle grappling, belirli bir tarihsel kökene sahip tek bir güreş stilinden çok, farklı coğrafyalarda gelişmiş boğuşma tekniklerinin ortak üst kavramı olarak da kullanılmaktadır. UWW tarafından yönetilen Grappling ise bu geniş kavramdan farklı olarak standart uluslararası kurallara sahip belirli bir müsabaka disiplinidir.

Başlıca organizasyonlar ve turnuvalar

Grappling ve submission grappling alanında bütün müsabakaları yöneten tek bir uluslararası kuruluş bulunmamaktadır. Dünya Güreş Birliği kendi Grappling disiplinini dünya ve kıta şampiyonaları aracılığıyla düzenlerken, Abu Dhabi Combat Club (ADCC) profesyonel submission grappling alanında kendine özgü kurallara sahip uluslararası turnuvalar düzenlemektedir. International Brazilian Jiu-Jitsu Federation (IBJJF) ise Brezilya jiu-jitsusunun gi ve no-gi müsabakalarını yönetir. North American Grappling Association (NAGA) da gi ve no-gi kategorilerinde çok sayıda açık turnuva düzenlemektedir.

Dünya Güreş Birliği

Dünya Güreş Birliği (UWW), Grappling'i yönettiği ilişkili güreş disiplinlerinden biri olarak kabul etmektedir. UWW sisteminde Grappling, gi kullanılmayan Grappling ve kimono kullanılan Grappling Gi biçimlerinde düzenlenebilir. Federasyon ayrıca yaş grupları ve büyükler düzeyinde dünya ile kıta şampiyonaları düzenlemektedir.

2026 yılında UWW Avrupa Grappling Şampiyonası Ermenistan'ın Erivan kentinde, Asya Grappling Şampiyonası ise Vietnam'ın Da Nang kentinde gerçekleştirildi. Aynı yıl U15, U17, U20 ve büyükler kategorilerindeki Grappling Dünya Şampiyonası'nın 23-25 Kasım tarihlerinde Bakü'de düzenlenmesi programa alındı.

ADCC

ADCC Submission Dövüş Dünya Şampiyonası, no-gi submission grappling alanındaki başlıca profesyonel turnuvalardan biridir. ADCC müsabakalarında sporcular pes ettirme yoluyla doğrudan galibiyet elde edebilir; ayrıca yere alma, süpürme, guard geçme, mount ve sırt kontrolü gibi hareket ve pozisyonlar kullanılan kural sistemine göre puanlandırılır. Karşılaşmalar pes ettirme, puan, hakem kararı veya diskalifiye ile sonuçlanabilir.

ADCC Dünya Şampiyonası'na katılım; önceki şampiyonların doğrudan katılması, bölgesel ADCC Trials turnuvalarının kazanılması veya organizasyon tarafından davet edilme yoluyla gerçekleşebilir.

2026 ADCC Dünya Şampiyonası 12-13 Eylül tarihlerinde Polonya'nın Kraków kentindeki Tauron Arena'da düzenlendi. Organizasyonda erkekler ve kadınlar sıklet müsabakalarının yanı sıra mutlak sıklet ve özel karşılaşmalar da programda yer aldı.

IBJJF

Uluslararası Brezilya Jiujitsu Federasyonu (IBJJF), doğrudan genel grappling sporunun yönetim kuruluşu değildir; ancak gi ve no-gi Brezilya Jiujitsusu alanındaki en geniş uluslararası müsabaka sistemlerinden birini yürütmektedir. No-gi müsabakaları teknik açıdan submission grappling ile büyük ölçüde örtüşmekle birlikte sporcular IBJJF'nin kendi kuşak, yaş, sıklet ve teknik kurallarına göre yarışır.

IBJJF'nin başlıca no-gi organizasyonu Dünya No-Gi Jiu-Jitsu Şampiyonasıdır. Bunun yanında Pan-Amerika No-Gi Şampiyonası ve dünyanın farklı ülkelerinde uluslararası açık no-gi turnuvaları düzenlenmektedir. 2026 Pan IBJJF No-Gi Şampiyonası 2-4 Ekim tarihlerinde ABD'nin New Jersey eyaletindeki Secaucus kentinde yapıldı.

2026 Dünya IBJJF No-Gi Jiu-Jitsu Şampiyonası'nın ise 10-12 Aralık tarihlerinde Las Vegas'taki Las Vegas Convention Center'da düzenlenmesi planlandı. Organizasyonda yetişkin siyah kuşak kategorisine katılabilmek için ayrıca IBJJF No-Gi sıralama puanı şartı getirildi.

NAGA

North American Grappling Association (NAGA), gi ve no-gi grappling ile Brezilya jiu-jitsusu turnuvaları düzenleyen ABD merkezli bir organizasyondur. NAGA'nın no-gi kategorilerinde kendine özgü grappling kuralları uygulanırken gi kategorileri standart Brezilya jiu-jitsusu kurallarına dayanır. Organizasyonda çocuk, genç, yetişkin ve farklı master yaş gruplarının yanı sıra çeşitli deneyim seviyelerine göre kategoriler bulunmaktadır.

NAGA 2026 yılında Amerika Birleşik Devletleri'nin farklı eyaletlerinin yanı sıra Avrupa'da da çok sayıda Grappling & BJJ Championship düzenledi. Organizasyonun 2026 takviminde Los Angeles, Denver, Atlanta, Orlando ve Almanya'nın Limburg kentindeki turnuvalar gibi çeşitli etkinlikler yer aldı.

Diğer profesyonel organizasyonlar

Grappling ve submission grappling karşılaşmaları yalnızca bu kuruluşların bünyesinde yapılmamaktır. ONE Championship, Polaris Professional Grappling ve çeşitli bölgesel organizasyonlar da profesyonel grappling müsabakaları düzenlemektedir. Bu organizasyonların kural sistemleri birbirinden farklı olabilir; bazıları puanlamaya daha fazla önem verirken bazıları sporcuları daha aktif biçimde pes ettirme aramaya teşvik eden süre ve puan sistemleri kullanır.

Bu nedenle ADCC, UWW Grappling, IBJJF No-Gi veya NAGA müsabakalarının tamamını tek bir standart kural sisteminin parçaları olarak değerlendirmek doğru değildir. Organizasyonlar arasında müsabaka süresi, puanlama, izin verilen bacak kilitleri, gi kullanımı, yaş ve deneyim kategorileri ile galibiyet koşulları bakımından önemli farklılıklar bulunmaktadır.

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. ^ a b c d e f g h i "Disciplines - Grappling" (İngilizce). United World Wrestling. Erişim tarihi: 7 Ekim 2026. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
  2. ^ a b c d "Grappling Rules" (İngilizce). United World Wrestling. Temmuz 2026. Erişim tarihi: 7 Ekim 2026. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
  3. ^ "The Oldest Sport" (İngilizce). National Wrestling Hall of Fame. Erişim tarihi: 7 Ekim 2026. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
  4. ^ a b c d "History of Wrestling & UWW" (İngilizce). United World Wrestling. Erişim tarihi: 7 Ekim 2026. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
  5. ^ Jaquet, Daniel (1 Ağustos 2018). "Hans Talhoffer's Fight Book, a Sixteenth-Century Manuscript about the Art of Fighting" (İngilizce). The Metropolitan Museum of Art. Erişim tarihi: 7 Ekim 2026. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
  6. ^ a b "Grappling Rules" (İngilizce). United World Wrestling. Temmuz 2026. Erişim tarihi: 7 Ekim 2026. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
  7. ^ "NAGA Rules" (PDF) (İngilizce). North American Grappling Association. Erişim tarihi: 7 Ekim 2026. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
  8. ^ a b c d e f g "Grappling Rules" (İngilizce). United World Wrestling. Temmuz 2026. Erişim tarihi: 7 Ekim 2026. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
  9. ^ "When is it ne-waza?" (İngilizce). International Judo Federation. Erişim tarihi: 7 Ekim 2026. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
  10. ^ a b c "Unified Rules of Mixed Martial Arts" (İngilizce). Ultimate Fighting Championship. Erişim tarihi: 7 Ekim 2026. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
  11. ^ "UFC Record Book" (İngilizce). Ultimate Fighting Championship. Erişim tarihi: 7 Ekim 2026. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
  12. ^ "Judo Presents the New Rules" (İngilizce). International Judo Federation. 14 Aralık 2024. Erişim tarihi: 7 Ekim 2026. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
  13. ^ "UFC BJJ Rules And Scoring" (İngilizce). UFC. 23 Haziran 2025. Erişim tarihi: 7 Ekim 2026. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
  14. ^ "Introduction to MMA" (İngilizce). Ultimate Fighting Championship. 20 Nisan 2021. Erişim tarihi: 7 Ekim 2026. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
  15. ^ a b "The Sport" (İngilizce). United World Wrestling. Erişim tarihi: 7 Ekim 2026. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
  16. ^ "IJF Sport and Organisation Rules" (İngilizce). International Judo Federation. 14 Ağustos 2026. Erişim tarihi: 7 Ekim 2026. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
  17. ^ "IBJJF Rule Book" (İngilizce). International Brazilian Jiu-Jitsu Federation. Erişim tarihi: 7 Ekim 2026. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
  18. ^ "International Grappling Regulations" (PDF) (İngilizce). United World Wrestling. 2021. Erişim tarihi: 7 Ekim 2026. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
  19. ^ "Sambo Rules, Regulations and Certification" (İngilizce). International SAMBO Federation. Erişim tarihi: 7 Ekim 2026. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
  20. ^ "World SAMBO Championships 2026 regulations published" (İngilizce). International SAMBO Federation. 27 Ağustos 2026. Erişim tarihi: 7 Ekim 2026. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
  21. ^ "Baku to Host 2026 Grappling, Pankration, Amateur MMA World Championships" (İngilizce). United World Wrestling. 19 Ağustos 2026. Erişim tarihi: 7 Ekim 2026. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
  22. ^ "ADCC Championship Rules & Regulations" (İngilizce). Abu Dhabi Combat Club. Erişim tarihi: 7 Ekim 2026. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
  23. ^ "Official Competitor List for the ADCC World Championship 2026" (İngilizce). Abu Dhabi Combat Club. 6 Eylül 2026. Erişim tarihi: 7 Ekim 2026. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
  24. ^ "ADCC Submission Fighting World Championship 2026" (İngilizce). Abu Dhabi Combat Club. 12 Eylül 2026. Erişim tarihi: 7 Ekim 2026. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
  25. ^ "ADCC World Championship 2026 Brackets - Day 2 Full Results" (İngilizce). Abu Dhabi Combat Club. 14 Eylül 2026. Erişim tarihi: 7 Ekim 2026. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
  26. ^ "Pan IBJJF Jiu-Jitsu No-Gi Championship 2026" (İngilizce). International Brazilian Jiu-Jitsu Federation. Erişim tarihi: 7 Ekim 2026. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
  27. ^ "World IBJJF Jiu-Jitsu No-Gi Championship 2026" (İngilizce). International Brazilian Jiu-Jitsu Federation. Erişim tarihi: 7 Ekim 2026. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
  28. ^ "Grappling and BJJ Tournaments" (İngilizce). North American Grappling Association. Erişim tarihi: 7 Ekim 2026. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)

Dış bağlantılar

İlgili
  • Karma dövüş sanatları
  • Grappling
  • Güreş
  • Kore dövüş sanatları
  • Japon dövüş sanatları
  • Çin dövüş sanatları
  • Hint dövüş sanatları
  • Karate
  • Aikido
  • Brezilya Jiujitsusu
  • Capoeira
  • Halk güreşi
  • Hapkido
  • Judo
  • Kalaripayattu
  • Koryu
  • Lethwei
  • Ryūkyū kobujutsu
  • Çigong
  • Sambo
  • Shōrin-ryū stilleri
  • Sopayla dövüş
  • Tekvando
  • Wushu
  • Boks