Hilvan
Hilvan'ın Şanlıurfa'daki konumu
Hilvan'ın Şanlıurfa'daki konumu

İlçe sınırları haritası
ÜlkeTürkiye
İlŞanlıurfa
Coğrafi bölgeGüneydoğu Anadolu Bölgesi
İdare
 • KaymakamOrhan Gazi Karakaş
 • Belediye başkanıSerhan Paydaş (DEM Parti)
Yüzölçümü
 • Toplam1.111 km²
Rakım598 m
Nüfus
 (2018)
 • Toplam42.829
 • Kır
-
 • Şehir
43.216
Zaman dilimiUTC+03.00 (TSİ)
ISO 3166 koduTR-63
Posta kodu63900
İl alan kodu414
İl plaka kodu63

Hilvan, (Kürtçe: Curnê Reş) Osmanlıca: قره جورون, romanize: Karacurun) Şanlıurfa iline bağlı bir ilçedir. İlçenin yüzölçümü 1.111 km²dir. Hilvan ilçe merkezinin deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 598 metredir.

Tarihçe

1800 yıllarda Sivas Gürün'den göç eden akraba 5 ailenin gelmesi ile Uluyazı (Hoşin) köyünden göç ederek harabe halinde bulunan Karacürün'e (Hilvan) yerleşmiştir. Karşılıklı iskan yasası neticesinde buradaki Türkler Haymana'ya oradan da Kürtler bu yöreye iskan edilmişlerdir. Yerleşim yerine, aşiret zamanında köy meydanında bulunan Karadibek taşından dolayı bu anlama gelen Karacürün (Curnereş) ismi verilmiştir. Daha sonra çevreden gelen başka aşiretlerin birbirleriyle kaynaşmasıyla büyümüştür.

Karacürün, Siverek ilçesine bağlı olan Uluyazı nahiyesine bağlanmıştır. Karacürün'ün konumu itibarıyla Uluyazı nahiyesine göre daha çok gelişmesi, nahiye ve köylerin buraya bağlanmasına sebep olmuştur. 1926 yılında Şanlıurfa iline ilçe merkezi olarak bağlanarak Hilvan adını almıştır. Hilvan ismini, Gölcük yoluna 5 km mesafede halen Hilvan olarak anılan, ancak yeni ismiyle Balkı olarak bilinen köyden almaktadır. Balkı (Hilvan) köyünde çok eski medeniyetlere dayanan birçok tarihi kalıntı ve harabeler mevcuttur.[kaynak belirtilmeli]

Kültür

Yönetim

Belediye başkanları

Seçim İsim Parti
1948-1951 Mahmut Hilmi Paydaş Cumhuriyet Halk Partisi
1951-1955 Mustafa Kılıç Demokrat Parti
1959-1960 Emin Çakmak Bilinmiyor
1960-1961 Bedrettin Sönmez
1963 Mehmet Dürü Avcı Cumhuriyet Halk Partisi
1968 Süleyman Çakmak Adalet Partisi
1973 Mahmut Hilmi Paydaş Cumhuriyet Halk Partisi
1977 Mehmet Veysi Bayuk Adalet Partisi
1982-1987 Taykan Ataman Bilinmiyor
1982-1984 Emin Güner
1984 Mustafa Bayık Doğru Yol Partisi
1989
1994
1999
2004 Sabri Özkaya
2009 Aslan Ali Bayık Saadet Partisi
2014 Adalet ve Kalkınma Partisi
2019
2024 Serhan Paydaş Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi
Kaynak:

Görev yapmış kaymakamlar

Sıra İsim Görev yılları
1 Sami Akız 1935 - 1940
2 Zeki Akalın 1941 - 1943
3 H. Ferit Topaçlı 1943
4 Necdet Basat 1944 - 1946
5 Bagıp Tartan 1946 - 1948
6 S. Sıtkı Arkan 1948 1950
7 Muzaffer Tanrıöver 1950
8 Hasan Basa 1950 - 1951
9 Kemal Alpsoy 1951 - 1952
10 Mahmut Keskin 1952 - 1954
11 H. Hüsnü Tüzün 1954 - 1955
12 Tahsin Bilgen 1956 - 1958
13 Yılmaz Erenel 1960 - 1961
14 Bedrettin Sönmez 1961 - 1963
15 Yüksel Özden 1963 - 1966
16 Cemalettin Köseoğlu 1967 - 1968
17 Erdoğan İzci 1968 - 1970
18 Ramazan Urgacıoğlu 1970 - 1971
19 Yüksel Çavuşoğlu 1971 - 1973
20 M. Edip Eren 1973 - 1975
21 Kutluay Öktem 1975 - 1978
22 Mustafa Gündeşlioğlu 1978
23 T. Tamer Akalın 1978 - 1979
24 İdris Kurtkaya 1979 - 1980
25 Taykan Ataman 1980 - 1982
26 Emin Güner 1982 - 1984
27 Cengiç Gökçe 1984 - 1986
28 Nafiz Kayalı 1986 - 1988
29 Sefa Özmen 1988 - 1990
30 A. Nezih Doğan 1990 - 1992
31 Ali Yerlikaya 1996 - 1998
32 M. Sadık Tunç 1998 - 2000
33 Sıdkı Zehin 2000 - 2003
34 Niyazi Erten 2003 - 2005
35 Ali Yılmaz 2008 - 2011
36 Uğur Sezer 2011 - 2014
37 Eyyup Özdemir 2016 - 2017
38 Halid Yıldız 2017 - 2018
39 Furkan Duman 2018 - 2020
40 Coşkun Doğan 2020 - 2023
41 Orhan Gazi Karakaş 2023 - günümüz
Kaynak:

Nüfus

Yıl Toplam Şehir Kır
1927 12.158 602 11.556
1935 13.540 1.082 12.458
1940 12.834 1.344 11.490
1945 14.019 1.316 12.703
1950 16.004 1.585 14.419
1955 18.399 2.190 16.209
1960 21.927 2.357 19.570
1965 22.916 3.390 19.526
1970 25.547 5.185 20.362
1975 26.770 6.473 20.297
1980 21.564 5.635 15.929
1985 28.972 7.907 21.065
1990 35.566 14.152 21.414
2000 38.411 16.094 22.317
2007 40.690 22.181 18.509
2008 40.776 21.009 19.767
2009 40.083 20.855 19.228
2010 40.688 21.518 19.170
2011 40.901 21.899 19.002
2012 41.064 22.633 18.431
2013 41.410 41.410 veri yok
2014 41.657 41.657 veri yok
2015 41.644 41.644 veri yok
2016 44.562 44.562 veri yok
2017 45.650 45.650 veri yok
2018 42.829 42.829 veri yok
2019 42.724 42.724 veri yok
2020 43.216 43.216 veri yok

Not: Büyükşehir yasası nedeniyle köyler mahalle statüsüne geçtiğinden 2013'ten itibaren kır nüfusu tabloda yer almamıştır.

Ekonomi

Çoğunlukla tarım ve hayvancılığa dayalı Hilvan ekonomisi, içerisinden geçen şehirler arası yol ve yakınlara yapılan cezaevi sayesinde olumlu etkilenmiştir.

Notlar

  1. ^ Şanlıurfa'nın, Hilvan ilçesinde 31 Mart 2024 tarihinde yapılan seçimler YSK tarafından iptal edilmiştir. 2 Haziran 2024 tarihinde şehirde seçim yenilenmiştir. Yenilenen seçimleri de DEM Parti adayı Serhan Paydaş kazanmıştır.

Kaynakça

  1. ^ "Arşivlenmiş kopya". 27 Haziran 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Nisan 2013. 
  2. ^ Adem Avcıkıran (2009). Kürtçe Anamnez Anamneza bi Kurmancî (PDF) (Türkçe ve Kürtçe). s. 57. 22 Temmuz 2022 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Aralık 2019. 
  3. ^ Tahir Sezen, Osmanlı Yer Adları (Alfabetik Sırayla), T.C. Başbakanlık Devlet Arşivleri Genel Müdürlüğü, Yayın Nu 21, Ankara, p. 235.
  4. ^ "HGM | Harita Genel Müdürlüğü - Ulusal Haritacılık Kurumu". www.harita.gov.tr. 7 Ekim 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Aralık 2025. 
  5. ^ "Hilvan Haritası Hilvan Nerede". www.haritatr.com. 12 Aralık 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Mart 2026. 
  6. ^ "Nişanyan Yeradları". nisanyanmap.com (İngilizce). 31 Mayıs 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Temmuz 2021. 
  7. ^ "Eski Başkanlarımız". www.hilvan.bel.tr. 12 Aralık 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Ekim 2025. 
  8. ^ "T.C. Hilvan Kaymakamlığı - Görev Yapmış Kaymakamlar". www.hilvan.gov.tr. 1 Temmuz 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Ekim 2025. 
  9. ^ "Fasikül I: Mufassal Neticeler İcmal Tabloları" (PDF). 28 Teşrinevvel 1927 Umumî Nüfus Tahriri. DİE. Erişim tarihi: 28 Mayıs 2021. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
  10. ^ "1935 Genel Nüfus Sayımı" (PDF). 20 İlkteşrin 1935 Genel Nüfus Sayımı. DİE. 2 Haziran 2021 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Şubat 2021. 
  11. ^  . "Vilâyetler, kazalar, Nahiyeler ve Köyler İtibarile Nüfus ve Yüzey ölçü" (PDF). 20 İlkteşrin 1940 Genel Nüfus Sayımı. DİE. 20 Ekim 2016 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Ekim 2016. 
  12. ^  . "1945 Genel Nüfus Sayımı" (PDF). 21 Ekim 1945 Genel Nüfus Sayımı. DİE. 15 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Şubat 2021. 
  13. ^  . "Vilayet, Kaza, Nahiye ve Köyler itibarıyla nüfus" (PDF). 22 Ekim 1950 Umumi Nüfus Sayımı. DİE. 15 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Şubat 2021. 
  14. ^  . "1955 Genel Nüfus Sayımı" (PDF). 23 Ekim 1955 Genel Nüfus Sayımı. DİE. 2 Haziran 2021 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Şubat 2021. 
  15. ^  . "İl, İlçe, Bucak ve Köyler itibarıyla nüfus" (PDF). 23 Ekim 1960 Genel Nüfus Sayımı. DİE. 15 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Şubat 2021. 
  16. ^ "1965 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  17. ^ "1970 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  18. ^ "1975 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  19. ^ "1980 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  20. ^ "1985 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  21. ^ "1990 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  22. ^ "2000 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  23. ^ "2007 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  24. ^ "2008 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  25. ^ "2009 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  26. ^ "2010 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  27. ^ "2011 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  28. ^ "2012 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 20 Şubat 2013 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Mart 2013. 
  29. ^ "2013 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 15 Şubat 2014 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Şubat 2014. 
  30. ^ "2014 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 10 Şubat 2015 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Şubat 2015. 
  31. ^ a b c d e f
    • "Merkezi Dağıtım Sistemi" (html) (Doğrudan bir kaynak olmayıp ilgili veriye ulaşmak için sorgulama yapılmalıdır). Türkiye İstatistik Kurumu. Erişim tarihi: 13 Nisan 2016. 
    • "Hilvan Nüfusu - Şanlıurfa". nufusu.com. Erişim tarihi: 5 Şubat 2021. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
    • "Şanlıurfa Hilvan Nüfusu". nufusune.com. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)

Dış bağlantılar