İkinci Tapınak dönemi

İkinci Tapınak dönemi veya sürgün sonrası dönem, Yahudi tarihinde İkinci Tapınağın Kudüs şehrinde durduğu yaklaşık 600 yılı (MÖ 516 - MS 70) ifade eder. Siyon'a dönüş ve ardından Kudüs'teki Tapınağın yeniden inşasıyla başladı ve Birinci Yahudi-Roma Savaşı ve Roma'nın Kudüs'ü kuşatmasıyla sona erdi.

MÖ 587'de Yeni Babil İmparatorluğu'nun Kudüs'ü fethetmesi ile Yehuda Krallığı yıkıldı. Yahudiler, Birinci Tapınak'ın yıkıldığı Babil'in Kudüs kuşatması üzerine bağımsızlıklarını kaybettiler. Babilliler Yahuda'yı bir eyalet olarak ilhak ettikten sonra, boyunduruk altındaki halkın bir kısmı Babil'e sürgün edildi. Bu sürgün dönemi yaklaşık elli yıl sürdü ve Babil'in Düşüşü'nden sonra Babil topraklarını ilhak eden Ahameniş İmparatorluğu tarafından fethedilmesiyle sona erdi. Fetihten kısa bir süre sonra, Pers kralı II. Kiros, Perslerin burayı özerk bir Yahudi yönetimli eyalet olan Yehud Medinata'yı kurmasının ardından sürgündekileri anavatanlarına dönmeye teşvik eden Kiros Fermanı olarak bilinen bir bildiri yayınladı. Pers yönetimi altında (yaklaşık MÖ 539-332), geri dönen Yahudi nüfusu şehri restore etti ve Kudüs Tapınağı yeniden inşa edildi. MÖ 332'de Ahameniş İmparatorluğu Büyük İskender'in eline geçince bölge daha sonra Ptolemaios Krallığı'na (MÖ 301-200 civarı) ve Seleukos İmparatorluğu'na (MÖ 200-167 civarı) dahil edildi.

Makabiler'in Seleukos yönetimine karşı başlattığı isyan, Haşmonayim Hanedanlığı (MÖ 140-37) adında bağımsız bir Yahudi krallığının kurulmasına yol açtı. Başlangıçta Seleukos egemenliği altında yarı özerk bir yönetimdeki krallık, Haşmonaylar'ın zayıflayan Seleukosları bölgeden çıkarmak için yürüttüğü askeri seferlerle tam bağımsız bir krallığa dönüştü ve sürgünden sonraki ilk Yahudi krallığı kuruldu.

MÖ 63'te Roma Cumhuriyeti krallığı fethetti. MÖ 37'de Romalılar, Büyük Hirodes'i vasal Yahudiye'nin kralı olarak atadı. MS 6'da Yahudiye, Yahudiye eyaleti olarak tamamen Roma İmparatorluğu'na dahil edildi. Roma yönetimine karşı artan hoşnutsuzluk ve iç karışıklıklar sonunda Birinci Yahudi-Roma Savaşı'na (MS 66-73) yol açtı ve bu savaş Kudüs ve Tapınağın yıkılmasıyla sonuçlandı. Bu da İkinci Tapınak dönemini sona erdirdi.

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. ↑ Jonathan Stökl, Caroline Waerzegger (2015). Exile and Return: The Babylonian Context. Walter de Gruyter GmbH & Co. ss. 7-11, 30, 226. 
  2. ↑ Encyclopaedia Judaica. 3 (2. bas.). s. 27. 
  3. ↑ Helyer, Larry R.; McDonald, Lee Martin (2013). "The Hasmoneans and the Hasmonean Era". Green, Joel B.; McDonald, Lee Martin (Ed.). The World of the New Testament: Cultural, Social, and Historical Contexts. Baker Academic. ss. 45-47. ISBN 978-0-8010-9861-1. OCLC 961153992. 11 Ocak 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Mart 2025. "Bunun ardından gelen güç mücadelesi Hyrcanus'u Yahudiye'de serbest bıraktı ve o da hızla Yahudi egemenliğini yeniden ilan etti... Hyrcanus daha sonra toprak genişlemesini amaçlayan bir dizi askeri sefere girişti. Önce Ürdün'ün öte yakasındaki bölgeleri fethetti. Daha sonra dikkatini, Yahudiye'yi Aşağı Celile'deki kuzey Yahudi yerleşimlerinden uzun süredir ayıran Samaria'ya çevirdi. Güneyde, Adora ve Marisa fethedildi; (Aristobulus'un) başlıca başarısı, Lübnan ve Anti-Lübnan dağları arasında bulunan Iturea bölgesini ilhak etmek ve Yahudileştirmekti 
  4. ↑ Ben-Sasson, H.H. (1976). A History of the Jewish People. Harvard University Press. ss. 226. ISBN 0-674-39731-2. The expansion of Hasmonean Judea took place gradually. Under Jonathan, Judea annexed southern Samaria and began to expand in the direction of the coast plain... The main ethnic changes were the work of John Hyrcanus... it was in his days and those of his son Aristobulus that the annexation of Idumea, Samaria and Galilee and the consolidation of Jewish settlement in Trans-Jordan was completed. Alexander Jannai, continuing the work of his predecessors, expanded Judean rule to the entire coastal plain, from the Carmel to the Egyptian border... and to additional areas in Trans-Jordan, including some of the Greek cities there. 
  5. ↑ Smith, Morton (1999), Sturdy, John; Davies, W. D.; Horbury, William (Ed.), "The Gentiles in Judaism 125 BCE - 66 CE", The Cambridge History of Judaism: Volume 3: The Early Roman Period, The Cambridge History of Judaism, Cambridge: Cambridge University Press, 3, ss. 192-249, doi:10.1017/chol9780521243773.008, ISBN 978-0-521-24377-3, 12 Haziran 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi20 Mart 2023, These changes accompanied and were partially caused by the great extension of the Judaeans' contacts with the peoples around them. Many historians have chronicled the Hasmonaeans' territorial acquisitions. In sum, it took them twenty-five years to win control of the tiny territory of Judaea and get rid of the Seleucid colony of royalist Jews (with, presumably, gentile officials and garrison) in Jerusalem. [...] However, in the last years before its fall, the Hasmonaeans were already strong enough to acquire, partly by negotiation, partly by conquest, a little territory north and south of Judaea and a corridor on the west to the coast at Jaffa/Joppa. This was briefly taken from them by Antiochus Sidetes, but soon regained, and in the half century from Sidetes' death in 129 to Alexander Jannaeus' death in 76 they overran most of Palestine and much of western and northern Transjordan. First John Hyrcanus took over the hills of southern and central Palestine (Idumaea and the territories of Shechem, Samaria and Scythopolis) in 128–104; then his son, Aristobulus I, took Galilee in 104–103, and Aristobulus' brother and successor, Jannaeus, in about eighteen years of warfare (103–96, 86–76) conquered and reconquered the coastal plain, the northern Negev, and western edge of Transjordan. 
  6. ↑ Ben-Eliyahu, Eyal (30 Nisan 2019). Identity and Territory: Jewish Perceptions of Space in Antiquity. Univ of California Press. s. 13. ISBN 978-0-520-29360-1. OCLC 1103519319. 17 Şubat 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Mart 2025. From the beginning of the Second Temple period until the Muslim conquest—the land was part of imperial space. This was true from the early Persian period, as well as the time of Ptolemy and the Seleucids. The only exception was the Hasmonean Kingdom, with its sovereign Jewish rule—first over Judah and later, in Alexander Jannaeus's prime, extending to the coast, the north, and the eastern banks of the Jordan.