| Yasama organı |
|---|
| Kamaralar |
| Parlamento |
| İç tüzük |
| Türleri |
| Ülkelere göre yasama organları |
Bir yasama kamarasının kâtibi, baş kâtibi, sekreteri veya genel sekreteri; meclis işlerinin sorunsuz yürümesini sağlamaktan sorumlu en kıdemli idari görevlidir. Bu görevler arasında meclise sunulan, alınan veya üretilen belgelerin muhafaza edilmesi; oturum tutanaklarının tutulması; ofis alanlarının tahsis edilmesi; üyelerin kaydının yapılması ve andiçme süreçlerinin yönetilmesi yer alabilir. Yeni seçilen bir yasama organının ilk oturumunda veya mevcut meclis başkanı görevden ayrıldığında, yeni bir meclis başkanının seçilmesine başkanlık edebilirler. Kâtibin bazen sembolik bir rolü de bulunur. Bir kâtip, meclis başkanına veya üyelere iç tüzük konusunda danışmanlık da yapabilir ve Amerikan terminolojisindeki "parlamenter danışman" gibi hareket edebilir.
Görev biçimi
Westminster sisteminde kâtip genellikle siyasi olmayan bir devlet memurudur ve genellikle terfi yoluyla bu pozisyona gelerek emekliliğe kadar görevini sürdürür. Birleşik Krallık'ta her iki kamaranın kâtipleri de Hükümdar tarafından krallık beratı ile atanır. Kıdemli olmayan küçük kâtipler, Meclis kâtibi veya meclis başkanı tarafından atanabilir ve bu atamaların üyeler tarafından onaylanması gerekebilir.
Amerika Birleşik Devletleri'nde kâtipler genellikle bağımsız olsalar da, her dönem başında meclis üyeleri tarafından seçilirler. Federal düzeyde ve genellikle eyalet düzeyinde, alt kamaranın bir "baş kâtibi" bulunurken, üst kamaranın bir "sekreteri" vardır.
Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde (TBMM) bu idari ve usuli süreçler, TBMM genel sekreterleri tarafından yürütülmektedir. Siyasi olmayan bir idari yapıya sahip olan genel sekreterlik bünyesindeki Kanunlar ve Kararlar Başkanlığı ile Tutanak Hizmetleri Başkanlığı, meclis çalışmalarının sorunsuz ilerlemesini, tutanakların tutulmasını ve yasama belgelerinin arşivlenmesini sağlar.
Ayrıca bakınız
Notlar
- ^ Bazı yetki alanlarında bu tanım hatalı olabilir. Birleşik Krallık'ta, Taç'a ve hükûmetine değil, Parlamento'ya hizmet ettikleri için parlamento görevlileri olarak bilinirler.
- ^ Örneğin, 1824 tarihli Parlamentolar Kâtibi Kanunu, Lordlar Kamarası masasında görev yapan kâtip yardımcısı ve diğer kâtiplerin, Kamara'nın onayı doğrultusunda Lordlar Kamarası Başkanı tarafından aday gösterilip atanmasını; diğer kâtiplerin ise doğrudan Parlamentolar kâtibi tarafından atanmasını öngörür.
Kaynakça
- ^ "Türkiye Büyük Millet Meclisi Teşkilat Kanunu" (PDF). T.C. Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi. 7 Ağustos 2023 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Haziran 2026.