Kerguelen Adaları
UNESCO Dünya Mirası
Kerguelen Adalarının konumu
Konum Fransa
Parçası olduğuFransız Güney ve Antarktika Toprakları
KriterDoğal: vii, ix, x
Referans1603bis-002
Tescil2019 (43. oturum)
Koordinatlar49°21′G 70°13′D / 49.350°G 70.217°D / -49.350; 70.217 (Port-aux-Français)

Kerguelen Adaları (Fransızca: Îles Kerguelen veya resmî adıyla Archipel des Kerguelen; Desolation Adası olarak da bilinir), Hint Okyanusu'nun güneyinde yer alan ve Fransız Güney ve Antarktika Toprakları olarak Fransa'ya bağlı takımadalar. Kerguelen Adaları konum olarak Afrika, Avustralya ve Antarktika kıtalarının arasında kalmaktadır. Ada Afrika'ya 3400 km, Antarktika'ya 2000 km ve Avustralya'ya 4800 km mesafededir. Desolation Adası olarak adlandırılan ana ada 6,675 km² büyüklüğündedir ve etrafındaki 300 küçük adacıkla beraber 7,215 km²'dir. Adanın en yüksek noktası 1850 metre ile Ross Dağı'dır. Ada batı ucundan doğu ucuna kadar yaklaşık olarak 150 km'dir, kuzey ucundan güney ucuna kadar olan kısım ise 120 km'dir. Adanın başkenti doğu kısmında yer alan Port-aux-Français'dir. Genelde iklim olarak soğuk ve rüzgarlıdır ve denizler dalgalıdır.

UNESCO, 5 Temmuz 2019 tarihinde, Crozet Adaları, Kerguelen Adaları ve Saint Paul ve Amsterdam Adaları'nı, el değmemiş vahşi doğası, biyolojik çeşitliliği ve devasa kuş kolonileri nedeniyle "Fransız Güney ve Antarktika Toprakları ve Denizleri" adı altında Dünya Mirası olarak listelemiştir.

Tarihçe

Şubat 1772 yılında Yves-Joseph de Kerguelen-Trémarec tarafından bulunmuştur. Nüfusu 1949 yılından bu yana 50-100 kişi arasındadır. Nüfusun çoğunluğunu 1949 yılında adaya yerleşen araştırma ekibi oluşturmaktadır. Ada 18. yüzyıla kadar fok kürkleri ile ünlüydü. Adaya daha sonra 1908 yılında balina avcılığı için Norveçli denizciler yerleşmiştir. Günümüzde ise ada bilimsel araştırmalar için kullanılmaktadır.

Kerguelen Adaları

Keşif

1772'de resmî olarak kataloglanmadan önce, Kerguelen Adaları, Philippe Buache'nin 1754 tarihli Güney Okyanusu adaları haritasında "Ile de Nachtegal" olarak görünmektedir. Bu erken dönem ismin, Abel Tasman'ın gemisi De Zeeuwsche Nachtegaal'dan sonra verilmiş olması olasıdır. Buache haritasında, "Ile de Nachtegal", Grande Terre'nin gerçek konumunun yaklaşık 6° kuzeyinde ve 2° doğusunda, 43°S, 72°E'de yer almaktadır.

Adalar, 12 Şubat 1772'de Fransız denizci Yves-Joseph de Kerguelen-Trémarec tarafından resmen keşfedildi. Keşiften bir gün sonra Charles de Boisguehenneuc karaya çıktı ve adayı Fransız tacı adına sahiplendi. Yves de Kerguelen, 1773'te ikinci bir sefer düzenledi ve Aralık ayında "Oiseau Körfezi" ne ulaştı. 6 Ocak 1774'te teğmeni Henri Pascal de Rochegude'ye, yoldan geçenleri iki geçit ve Fransızların adalar üzerindeki hak iddiaları hakkında bilgilendiren bir mesaj bırakmasını emretti.

Bundan sonra, Kaptan James Cook'un Aralık 1776'daki üçüncü seferi de dâhil olmak üzere, bir dizi keşif gezisi adaları kısa süreliğine ziyaret etti. Cook, Fransız denizcinin bıraktığı mesajı keşfedip not alarak de Kerguelen'in geçişini doğruladı ve onayladı ve adaları onun onuruna Kerguelen Toprakları olarak adlandırdı. Bununla birlikte Cook, adaları Britanya İmparatorluğu adına sahiplendi.

Mühürleme dönemi ve daha fazla keşif

Keşfedilmesinden kısa bir süre sonra, takımadalar düzenli olarak balina ve fok avcıları (çoğunlukla Britanyalı, Amerikalı ve Norveçli) tarafından ziyaret edildi ve bu avcılar, 18. yüzyılda kürklü foklar ve 19. yüzyılda fil fokları da dâhil olmak üzere, yerleşik balina ve fok popülasyonlarını neredeyse yok olma noktasına kadar avladılar. Fok avcılığı dönemi 1781'den 1922'ye kadar sürdü ve bu süre zarfında 284 fok avı ziyareti kaydedilirken, bunlardan dokuzu geminin batmasıyla sona erdi. Balina avı istasyonlarıyla bağlantılı modern endüstriyel fok avcılığı, 1908 ile 1956 yılları arasında aralıklı olarak gerçekleşti. Balina ve fok avcılığı döneminin sona ermesinden bu yana, adaların türlerinin çoğu popülasyonlarını tekrar artırabildi. Fok avcılığı dönemine ait kalıntılar arasında çömleğin kapları, kulübe kalıntıları, mezarlar ve yazıtlar bulunmaktadır.  : 167 

1800 yılında Hillsborough, sekiz ay boyunca adaların çevresinde fok ve balina avladı. Bu süre zarfında, geminin kaptanı Robert Rhodes, adaların bir haritasını hazırladı. Bu gemi, Nisan 1801'de 450 ton deniz fili yağı ile Londra'ya döndü..

1825 yılında, Britanyalı fok avcısı John Nunn ve Favourite gemisinden üç mürettebat üyesi Kerguelen'de gemi kazası geçirdi ve 1827'de Kaptan Alexander Distant tarafından av seferi sırasında kurtarıldılar.

Adalar, 1840'taki Ross seferine kadar tamamen haritalandırılmamıştı.

Avustralyalı James Kerguelen Robinson (1859–1914), 11 Mart 1859'da Morbihan Körfezi'nde (o zamanlar Royal Sound), Kerguelen Adası'nda Offley adlı fok avı gemisinde Antarktik Yakınsaması'nın güneyinde doğan ilk insan olmuştu.

1874-1875 yıllarında, Britanya, Alman ve ABD keşif gezileri Venüs geçişini gözlemlemek için Kerguelen'i ziyaret etti. 1874 geçişi için, Birleşik Krallık Kraliyet Gözlemevi'nden George Biddell Airy, dünyanın farklı bölgelerine donanımlı beş keşif gezisi düzenledi. Bunlardan üçü Kerguelen Adaları'na gönderildi ve Stephen Joseph Perry tarafından yönetildi. Perry, ana gözlem istasyonunu Gözlemevi Körfezi'nde ve iki yardımcı istasyon kurdu. Bu gözlem istasyonlarından biri Sommerville Goodridge liderliğindeki Thumb Peak'te, diğeri ise Cyril Corbet liderliğindeki Supply Bay'deydi. Gözlemevi Körfezi ayrıca 1902-1903 yıllarında Erich Dagobert von Drygalski liderliğindeki Alman Antarktika Keşif Gezisi tarafından da kullanıldı. Ocak 2007'de bu alanda arkeolojik kazı çalışmaları yapılmıştır.

1877'de Fransızlar kömür madenciliği faaliyetine başladılar, ancak kısa süre sonra bu işlemi terk ettiler.

Yeniden işgal

2 Ocak 1893'te, Fransa'nın Kerguelen üzerindeki hak iddiasını yeniden ileri sürmesinden bir gün sonra, Port-Christmas ve Kerguelen Kemeri.

1890'ların başlarında, Fransız kardeşler René-Émile and Henri Bossière [fr] Patagonya'daki önceki faaliyetlerine benzer şekilde, Kerguelen'i koyun yetiştiriciliği için uygun bir alan hâline getireceğine inanarak, Fransız hükûmetine Kerguelen'e ilişkin orijinal iddialarını yeniden ileri sürmesi için lobi yaptı. Fransa, Komutan Louis Édouard Paul Lieutard komutasındaki aviso Eure'yi bölgeye gönderdi ve 1 Ocak 1893'te adayı ikinci kez resmen sahiplendi. Bu ikinci girişim uluslararası alanda tanınma gördü ve Britanya İmparatorluğu tarafından itiraz edilmedi. Fransız hükûmeti, Bossière kardeşlere bir koyun yetiştiriciliği kolonisi kurma amacıyla ada üzerinde 50 yıllık bir kira verdi, ancak 1908'e kadar herhangi bir yerleşim girişiminde bulunulmadı

1901 yılında, Avustralya'daki Britanya kolonilerinin federasyonlaşmasını takiben, yeni Avustralya federal hükûmeti, stratejik amaçlarla Kerguelen Adaları'nı Fransa'dan almak için Britanya hükûmetine başarısız bir şekilde lobi yaptı. Avustralya hükûmeti, adaların doğal limanlarını deniz operasyonları için uygun gördü ve adaların tarım, balıkçılık ve madencilik etrafında kurulu bir koloniyi destekleyebileceğine inanıyordu. Britanya hükûmeti, Fransa ile müzakerelerin başarılı olacağına inanmadığı ve adaların stratejik bir tehdit oluşturduğunu düşünmediği için, Ağustos 1901'de teklifi nihayetinde reddetti.

1908'de Fransız kâşif Raymond Rallier du Baty, adaya özel olarak finanse edilmiş bir keşif gezisi düzenledi. Macerasına dair otobiyografik anlatımı (15.000 Miles in a Ketch . Thomas Nelson and Sons: Londra, 1917), keşif gezisini finanse etmek için adayı incelediği ve fok avladığı ayları anlatmaktadır.

1924'te, Kerguelen Adaları, Amsterdam ve St. Paul adaları ile Crozet Takımadaları'nın (Fransa'nın hak iddia ettiği ve Adélie Toprakları olarak bilinen Antarktika bölümüne ek olarak) Madagaskar'dan yönetilmesine karar verildi. Buralarda da tüm Antarktika toprak iddialarında olduğu gibi, Fransa'nın kıtadaki mülkiyeti, her hak iddia edenin hak ve yükümlülüklerini tanımlayan yeni bir uluslararası anlaşma onaylanana kadar askıda tutulmaktadır.

Alman yardımcı kruvazörü Atlantis Kasım 1940'ta Kerguelen'e uğradı. Kaldıkları süre boyunca mürettebat bakım yaptı ve su kaynaklarını yeniledi. Bu geminin savaştaki ilk kaybı, bir denizci olan Bernhard Herrmann'ın bacayı boyarken düşmesiyle meydana geldi ve hayatını kaybeden Herrmann, Port Couvreux'de gömüldü.

Kerguelen, 1950'den beri sürekli olarak bilimsel araştırma ekipleri tarafından işgal edilmiş olup, sıklıkla 50 ila 100 kişilik bir personel popülasyonuna sahiptir. Ayrıca bir Fransız uydu takip istasyonu da bulunmaktadır.

1955 yılına kadar Kerguelen Adaları, idarî olarak Fransız Madagaskar ve Bağımlı Bölgeler Kolonisi'nin bir parçasıydı. Aynı yıl, adalar topluca Les Terres australes et antarctiques françaises olarak anılmaya başlandı. (Fransız Güney ve Antarktika Toprakları) ve idarî olarak Fransız Réunion Denizaşırı Bölgesi'nin Département d'outre-mer de la Réunion bir parçasıydı. 2004 yılında, aynı ismi koruyarak, kalıcı olarak kendi varlıkları hâline dönüştürüldüler; ancak Fransa tarafından yönetilen ve Madagaskar adası çevresine dağılmış beş çok uzak tropikal adadan oluşan başka bir grubu, les îles Éparses miras aldılar.

  • The islands are named after French explorer Yves-Joseph de Kerguelen-Trémarec.
    Adalar, Fransız kâşif Yves-Joseph de Kerguelen-Trémarec'in adını taşımaktadır.
  • Christmas Harbour, Kerguelens Land, 1811, by the English engraver George Cooke; the location is now known as Port-Christmas
    İngiliz gravürcü George Cooke tarafından 1811 yılında Kerguelens Land'deki Christmas Limanı ; bu yer artık Port-Christmas olarak biliniyor
  • Illustration from John Nunn's book about the three years he and his shipwrecked crew survived on the island in the 1820s.
    John Nunn'ın, 1820'lerde gemi kazası geçiren mürettebatıyla birlikte adada geçirdiği üç yılı anlatan kitabından bir illüstrasyon.
  • French sailors officially reasserting possession of the Islands on 8 January 1893
    Fransız denizciler 8 Ocak 1893'te adaların üzerindeki sahipliklerini resmen yeniden ilan ettiler.

Doğal yaşam ve iklimi

Adada deniz kuşları ve fokların yanı sıra denizciler tarafından getirilmiş yabani kediler ve tavşanlar mevcuttur. Bitki örtüsü genel olarak otlak alanlardır ve adanın tümü ağaçsızdır. Adada sebze olarak Kerguelen Lahanası yetişmektedir.

İklimi genel olarak soğuk ve rüzgarlıdır ve denizleri dalgalıdır. Ocak ve Şubat aylarında hava sıcaklığı ortalama 7.9 °C'dir. Temmuz ayında sıcaklıklar -10 °C'ye düşmektedir. Yaz aylarında sıcaklık bazen 20 °C'ye kadar çıkmaktadır. Yıllık yağış miktarı ise ortalama 820 mm'dir.

Port Aux Français
Kerguelen Adaları uydu fotoğrafı

Adacıklar

Kerguelen Adaları yaklaşık olarak 300 adacıktan oluşmaktadır. Bunların en önemlileri:

  • Foch Adası, kuzeyde yer almaktadır ve en büyük adacığı oluşturmaktadır, alanı yaklaşık olarak 206.2 km²'dir. En yüksek noktası 687 metredir ve Meksika Piramidi olarak adlandırılır.
  • Saint-Lanne Gramont Adası,kuzeyde yer almaktadır, 45.8 km² ile ikinci en büyük adadır. En yüksek yeri 480 metredir ve bulunduğu nokta.48°55′S, 69°12′E
  • Port Adası, Baliniers körfezinin kuzeyinde yer almaktadır, 43.0 km² ile üçüncü en büyük adacığı oluşturmaktadır, en yüksek noktası 340 metredir.
  • Batı Adası, batı alanı yaklaşık olarak 40 km²
  • Longue Adası, güneydoğu, alanı yaklaşık olarak 40 km²
  • Nuageuses Adaları, kuzeybatı
  • Castries Adası,48°41′S, 69°29′E
  • Leygues Adası, kuzey
  • Howe Adası, kuzey, 48°50′S, 69°25′E
  • Violette Adası, 49°07′S, 69°40′E
  • Rennes Adası, güneydoğu alanı 36.7 km², yüksekliği 199 m, 49°32′S, 69°54′E

Kaynakça

  1. ^ "Five sites inscribed on UNESCO's World Heritage List". UNESCO. 5 Temmuz 2019. 5 Temmuz 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  2. ^ Bouvet de Lozier, J. B.; Buache, Philippe; de L'Isle, Guillaume (1754). Carte des Terres Australes comprises entre le Tropique du Capricorne et le Pôle Antarctique où se voyent les nouvelles découvertes faites en 1739 au Sud du Cap de Bonne Esperance [Map of the Southern Lands contained between the Tropic of Capricorn and the Antarctic Pole, where the new discoveries made in 1739 to the south of the Cape of Good Hope may be seen]. s. 53. 3 Mayıs 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Nisan 2025. 
  3. ^ Delarue, Dominique. "Kerguelen – Yves Trémarec – James Cook – Asia – Hillsborough – Rhodes". Kerguelen Voyages. 2 Ekim 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  4. ^ a b c Cook, James (1821). The Three Voyages of Captain James Cook Round the World. 5. Longman, Hurst, Rees, Orme, et Brown, Londres. ss. 146-151 – Google Books vasıtasıyla. 
  5. ^ a b c d e f g Lee 2024.
  6. ^ a b Headland, Robert K., (Ed.) (2018). Historical Antarctic Sealing Industry. Cambridge University. ISBN 978-0-901021-26-7. 
  7. ^ Estes, James A. (2006). Whales, Whaling, and Ocean Ecosystems. University of California Press. ISBN 978-0-520-24884-7 – Google Books vasıtasıyla. 
  8. ^ Clayton, Jane M. (2014). Ships Employed in the South Sea Whale Fishery from Britain: 1775–1815: An alphabetical list of ships. Berforts Group. s. 141. ISBN 978-1-908616-52-4. 
  9. ^ Richards, Rhys (2017). Bold Captains; Trans-Pacific exploration and trade: 1780–1830. II. Wellington, NZ: Paremata Press. ss. 338-339. ISBN 978-0-473-40519-9. 
  10. ^ Delarue, Dominique. "Kerguelen – Morell – John Nunn – Ross – Ofley – Challenger – Fuller – Eure – Bossière". Kerguelen Voyages. 26 Nisan 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  11. ^ Nunn, John (1850). Clarke, W.B. (Ed.). Narrative of the Wreck of the Favourite on the Island of Desolation: Detailing the adventures, sufferings and privations of J. Nunn, an historical account of the Island, and its whale and seal fisheries. Londra: William Edward Painter. s. 236. 28 Mart 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Kasım 2014.  Birden fazla |editör1= ve |editör-soyadı= kullanıldı (yardım)
  12. ^ Quanchi, Max (2005). Historical Dictionary of the Discovery and Exploration of the Pacific Islands. The Scarecrow Press. ss. 87-88. ISBN 0-8108-5395-7. 
  13. ^ Robinson, James (1906). "Appendix B: Log of the Offley". Cerchi, D. (Ed.). Reminiscences. Hobart, Tasmania, AU: Archives Office of Tasmania. ss. 98-99. 6 Şubat 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  14. ^ Ivanov, Lyubomir; Ivanova, Nusha (2014). [Antarctic: Nature, History, Utilization, Geographic Names, and Bulgarian Participation] |çeviri-başlık= kullanmak için |başlık= gerekiyor (yardım). first (Bulgarca). Sofia, Bulgaria: Manfred Wörner Foundation. ISBN 978-619-90008-1-6 https://www.researchgate.net/publication/318421288 |url= eksik başlık (yardım) – ResearchGate.net vasıtasıyla. 
  15. ^ Mills, William James (2003). Exploring Polar Frontiers. Bloomsbury Academic. s. 346. ISBN 978-1-57607-422-0 – Google Books vasıtasıyla. 
  16. ^ Carroll, Paul (29 Haziran 2003). "19th Century History of Kerguelen Island, South Indian Ocean". Btinternet.com. 30 Temmuz 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Mart 2012. 
  17. ^ "Atlantis – Corsaire allemand commandant Rogge". My Site 1 (Fransızca). 26 Nisan 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Nisan 2026. 
  18. ^ "Kriegsgräberstätte: Kerguelen/Indischer Ozean - Bau, Pflege und Instandsetzung | Volksbund.de". kriegsgraeberstaetten.volksbund.de. Erişim tarihi: 15 Nisan 2026. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
  19. ^ "Atlantis – Corsaire allemand, mort du matelot Hermann". My Site 1 (Fransızca). 26 Nisan 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Nisan 2026. 

Dış bağlantılar