Köprülü
Belde
Ardahan'ın konumu
Ardahan'ın konumu
Ardahan üzerinde Köprülü
Köprülü
Köprülü
Köprülü'nün Ardahan'daki konumu
ÜlkeTürkiye
İlArdahan
İlçeGöle
Coğrafi bölgeDoğu Anadolu Bölgesi
İdare
 • Belediye başkanıMustafa Yıldırımcı (Bağımsız)
Rakım2054 m
Nüfus
 (2020)
 • Toplam2.069
Zaman dilimiUTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu0478
İl plaka kodu75
Posta kodu75780

Köprülü, Ardahan ilinin Göle ilçesine bağlı bir köydür.

Tarihçe

Köprülü köyünün eski adı Koravank veya Koravenk'tir. Nitekim Çıldır Eyaleti cebe defterinde (1694-1732) Koravank (كوروانك) şeklinde kaydedilmiştir. 1886 tarihli Rus nüfus tespitinde Karavenk (Каравенк) ve 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde de Korevenk (قورەوەنك) olarak geçer.

Koravank veya Korevenk köyü, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan tarihsel bölgelerden biri olan Kola'da yer alır. Nitekim bu bölgeyi Osmanlılar 16. yüzyılın ikinci yarısında Gürcülerden ele geçirmiştir. Köye dair eski kayıtlar olmasa da megalit yapı kalıntıları buranın çok eski yerleşim alanı olduğunu göstermektedir.

Koravank veya Korevenk köyünün adı, 1574 tarihli Osmanlı icmal defterinde "Kurvanek" şeklinde okunmuştur. Bu deftere göre köy Gürcistan Vilayeti içinde, Ardahan-i Küçük livasının Kuzey nahiyesine bağlıydı. Ardahan-i Küçük livası, Güney, Kuzey, Hoçvan ve Germücek nahiyelerinden oluşuyor ve Kuzey nahiyesi 121 köyü kapsıyordu. Köy 1588 tarihli Osmanlı mufassal defterinde de aynı idari konuma sahipti. Ancak köyün adı bu kez "Kuzvank" şeklinde okunmuştur. 1588 tarihinde Kuzey nahiyesinin köy sayısı 118 idi ve 59 köy boşalmıştı. Koravank meskun bir köydü ve nüfusu Müslümanlardan oluşuyordu.

Koravank veya Korevenk köyü, Çıldır Eyaleti'nin 1694-1732 dönemini kapsayan Osmanlı cebe defterinde Koravank (كوروانك) şeklinde geçer. Ardahan-i Küçük livasının Kuzey nahiyesine bağlı olan köyün hasılası Hicri 1137 (1724/1725) tarihinde 3.200 akçe idi ve burası Çelebi adında birine bırakışmıştı.

Koravank veya Korevenk köyü, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın ardından 1878 yılında imzalanan Berlin Antlaşması'yla savaş tazminatının bir parçası olarak Osmanlı Devleti tarafından Rusya'ya bırakıldı. Rus idaresinde köy, Ardahan sancağının Göle kazasına bağlıydı. Bu dönemde köyde Kürtler yaşıyordu ve Korevenk'in nüfusu 270 kişiden oluşuyordu. Korevenk'in nüfusu 1896 yılında 347 kişi, 1906 yılında 460 kişi olarak tespit edilmiştir. Nüfusun hızlı artmış olması, bu tarihlerde köye yeni nüfus yerleştirildiğini göstermektedir. Nitekim 1907 yılında Gürcü tarihçi ve arkeolog Ekvtime Takaişvili, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı sırasında Göle bölgesinde göç nedeniyle boşalmış köylere yeni nüfus yerleştirildiğini yazmıştır.

Koravank veya Korevenk köyü, Birinci Dünya Savaşı'nın sonunda Rusların bölgeden çekilmesinin ardından bir süre fiilen Ermenistan'ın sınırları içinde kaldı. 16 Mart 1921'de imzalanan Moskova Antlaşması uyarınca Korevenk Türkiye'ye bırakıldı.

Koravank veya Korevenk köyü, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Kars vilayetinin Göle kazasının Merdenik olarak bilinen merkez nahiyesine bağlıydı. 1940 genel nüfus sayımında "Koravek" adıyla aynı idari konuma sahipti ve nüfusu 1.002 kişiden oluşuyordu. Koravenk veya Korevenk Türkçe olmadığı için köyün adı 1959 yılında 7267 sayılı kanunla köyün ortasından geçen derenin üzerinde bulunan tahta köprüden dolayı Köprülü olarak değiştirilmiştir. 1965 genel nüfus sayımında Köprülü köyünün nüfusu 1.961 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde sadece 461 kişi okuma yazma biliyordu.

Köprülü 1972'de belde statüsü kazandı. Beldedeki nüfusun 2 binin altına düşmesi üzerine yapılan halk oylamalarıyla 2004 yılında Dedeşen köyü ve 2008 yılında ise Durançam köyü Köprülü Beldesine mahalle olarak bağlandı. 2012'de nüfusu 2.078 olan belde, 2013'te nüfusu 2 binin altına düşünce köy oldu. 2015'te Kuzupınarı köyünü de mahalle olarak kapsamak suretiyle nüfus yeniden 2 binin üzerine çıktı ve Köprülü yeniden belediye statüsü aldı.

Köprülü köyü sınırları içinde iki megalit yapı kalıntısı bulunmaktadır. Bu kalıntılardan biri köyün 1,5 km kuzeydoğunda bulunmaktadır. İkinci kalıntı ise, köyün 3,3 km güneyinde yer alır. Bu kalıntının bulunduğu yer, Kalandari olarak bilinen terk edilmiş köyde bulunmaktadır.

Coğrafya

Köy, Ardahan il merkezine 68 km, Göle ilçe merkezine 23 km uzaklıktadır.

Nüfusu

Yıllara göre belde nüfus verileri
2020 2.069
2015 2.136
2012 2.078
2011 1.990
2010 2.017
2009 2.126
2008 2.313
2007 2.326
2000 1.649
1990 1.434
1985 2.247
1980 2.660
1965 2.050
1960 1.945

Yönetim

Belediye başkanlığı

Seçildiği yıl Belediye başkanları
2024 Mustafa Yıldırımcı (BBP)
2019 Yücel Akkoç (AKP)
2009 Yıldırım Sarıkaya (DSP)
2004 Kemal Muhittinoğlu (AKP)
1999 Şerefeddin Karadoğan (ANAP)
1994 Mehmet Özçelik (DYP)
1989 Tahsin Sarıkaya (DSP)
1984 Şeref Özçelik (DYP)

Kaynakça

  1. ^ "Koprulu, Turkey Page" (İngilizce). Fallingrain.com. 16 Mayıs 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Nisan 2020. 
  2. ^ a b "ARDAHAN GÖLE ilçesi KÖPRÜLÜ beldesi nüfusu 2020, ilçeleri, beldeleri, mahalleleri ve köyleri". rehberbilgi.com. Erişim tarihi: 1 Mayıs 2022. [ölü/kırık bağlantı]
  3. ^ "Defter-i Caba-i Eyalet-i Çıldır 1694-1732 (ჩილდირის ვილაიეთის ჯაბა დავთარი : 1694-1732 წწ.), (Yayıma hazırlayan) Tsisana Abuladze, Tiflis, 1979, Sıra no: 680". 30 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Haziran 2025. 
  4. ^ "Свод статистических данных о населении Закавказскаго края, извлеченных из посемейных списков 1886 г. (Transkafkasya Bölgesinin Nüfusuna Dair 1886 Yılı Aile Listelerinden Edinilmiş istatistik Verilerin Özeti), Tiflis, 1893, "Kars oblastı" - 471". 29 Haziran 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Haziran 2025. 
  5. ^ "Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 771". 29 Ocak 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Temmuz 2025. 
  6. ^ a b 2014 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (ტაო–კლარჯეთის ძეგლების 2014 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები), Tiflis, 2015,s. 152-153 11 Nisan 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. ISBN 978-9941-0-7362-5
  7. ^ Yücel Öztürk, "527 numaralı Küçük Ardahan ve Kars livaları timar icmal defteri", 1992, s. 22. 20 Eylül 2024 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Yüksek lisans tezi
  8. ^ "Müjge Karaca, "Osmanlı Doğu Hududunda Nüfus ve Yerleşmeye Bir Örnek: Küçük Ardahan Sancağı Kuzey Nahiyesi (1588-1595)", Tarihin Peşinde - Uluslararası Tarih Araştırmaları Dergisi, Yıl: 2022, Sayı: 28, Sayfa: 235-255". 14 Ocak 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Şubat 2025. 
  9. ^ "Defter-i Caba-i Eyalet-i Çıldır 1694-1732 (ჩილდირის ვილაიეთის ჯაბა დავთარი : 1694-1732 წწ.), (Yayıma hazırlayan) Tsisana Abuladze, Tiflis, 1979, Sıra no: 680". 30 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Haziran 2025. 
  10. ^ "Свод статистических данных о населении Закавказскаго края, извлеченных из посемейных списков 1886 г. (Transkafkasya Bölgesinin Nüfusuna Dair 1886 Yılı Aile Listelerinden Edinilmiş istatistik Verilerin Özeti), Tiflis, 1893, "Kars oblastı" - 471". 29 Haziran 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Haziran 2025. 
  11. ^ Candan Badem, Çarlık Yönetiminde Kars, Ardahan, Artvin, İstanbul, 2018, s. 113, ISBN 9786052100271.
  12. ^ "Ekvtime Takaişvili, 1907 Yılı Kola-Oltisi ve Çangli'de Arkeolojik Araştırmalar Gezisi (არქეოლოგიური ექსპედიცია კოლა-ოთისში და ჩანგლში 1907 წელს), Paris, 1938, s. 10". 29 Ekim 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Kasım 2021. 
  13. ^ "Mustafa Kemal Atatürk, Nutuk, İstanbul, 1969, 3 Cilt, 2. cilt s. 489". 8 Ekim 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Nisan 2022. 
  14. ^ "Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 771". 29 Ocak 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Temmuz 2025. 
  15. ^ 1940 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1946, s. 351.
  16. ^ "Köylerimiz, (Yayımlayan) İçişleri Bakanlığı, Ankara, 1968, s. 706". 23 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Nisan 2021. 
  17. ^ 1965 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1968, s. 358.
  18. ^ "Tarihçemiz". koprulubelediyesi.com. 6 Aralık 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Nisan 2020. 
  19. ^ "Köprülü Beldesi Kapanıyor Mu?". haberler.com. 16 Ekim 2012. 16 Mayıs 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Nisan 2020. 
  20. ^ a b c d e f g h i j k l m n o "Köprülü Belediyesi". YerelNet.org.tr. 3 Nisan 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Nisan 2017. 

Dış bağlantılar