Kükürt hekzaflorür

Kükürt hekzaflorür
Adlandırmalar
	IUPAC adı Kükürt hekzaflorür
	Sistematik IUPAC adı Hekzafloro-λ6-sülfan
	Diğer adlar Elagas; Esaflon; Kükürt(VI) florür; Sülfürik florür
Tanımlayıcılar
CAS numarası	2551-62-4 ;
3D model (JSmol)	Etkileşimli görüntü;
ChEBI	CHEBI:30496 ;
ChemSpider	16425 ;
ECHA InfoCard	100.018.050
EC Numarası	219-854-2;
Gmelin Referansı	2752
KEGG	D05962 ;
MeSH	Sulfur+hexafluoride
PubChem CID	17358;
RTECS numarası	WS4900000;
UNII	WS7LR3I1D6 ;
UN numarası	1080
CompTox Bilgi Panosu (EPA)	DTXSID8029656 ;
	InChI InChI=1S/F6S/c1-7(2,3,4,5)6 Key: SFZCNBIFKDRMGX-UHFFFAOYSA-N ;
	SMILES FS(F)(F)(F)(F)F;
Özellikler
Kimyasal formül	F6S
Molekül kütlesi	146,06 g mol−1
Görünüm	Renksiz gaz
Koku	Kokusuz
Yoğunluk	6.17 g/L
Erime noktası	-507 °C (-881 °F; -234 K) (at or above 2,26 bar air pressure - at normal air pressure it sublimes instead)
Kaynama noktası	-6.825 °C (-12.253 °F; -6.552 K) (sublimes)
Süblimleşme; koşulları	45,51±0,1 °C, 3,749±0,01 MPa
Çözünürlük (su içinde)	0.003% (25 °C)
Çözünürlük	suda az çözünür; etanol, hekzan ve benzende çok çözünür
Buhar basıncı	2.9 MPa (21.1 °C)
Manyetik alınganlık (χ)	-44,0×10-6 cm3/mol
Isı iletkenliği	13.45 mW/(m·K), 25 °C; 11.42 mW/(m·K), 0 °C;
Akmazlık	15.23 μPa·s
Yapı
Kristal yapı	Ortorhombik, oP28
Uzay grubu	Oh
Koordinasyon geometrisi	Ortogonal altıgen
Moleküler geometri	Oktahedral
Dipol momenti	0 D
Termokimya
Isı sığası (C)	0.097 kJ/(mol·K)
Standart molar entropi (S⦵298)	292 J·mol−1·K−1
Standart formasyon entalpisi (ΔfH⦵298)	−1209 kJ·mol−1
Farmakoloji
ATC kodu	V08DA05 (DSÖ);
Ruhsat bilgileri	EU EMA: sulphur hexafluoride tarafından;
Tehlikeler
	GHS etiketleme sistemi:
Piktogramlar
İşaret sözcüğü	Warning
Tehlike ifadeleri	Şablon:HPhrases
Önlem ifadeleri	Şablon:PPhrases
NFPA 704; (yangın karosu)	1 0 0 SA
	NIOSH ABD maruz kalma limitleri:
PEL (izin verilen)	TWA 1000 ppm (6000 mg/m3)
REL (tavsiye edilen)	TWA 1000 ppm (6000 mg/m3)
IDLH (anında tehlike)	N.D.
Güvenlik bilgi formu (SDS)	External MSDS
Benzeyen bileşikler
Benzeyen kükürt florürler	Disülfür dekaflorür; Kükürt tetraflorür
Benzeyen bileşikler	[Selenyum heksaflorür]]; Sülfüril florür; Tellür heksaflorür; Polonyum heksaflorür
	Aksi belirtilmediği sürece madde verileri, Standart sıcaklık ve basınç koşullarında belirtilir (25 °C [77 °F], 100 kPa).
	Bilgi kutusu kaynakları

Kükürt hekzaflorür (SF
6), inorganik, renksiz, kokusuz ve yanmaz bir sera gazıdır. SF
6, merkezdeki bir kükürte bağlanan altı flor atomundan oluşur. Hipervalent moleküldür. Kutupsuz bir gaz için normalde sudaki çözünürlüğü azdır, fakat kutupsuz organik çözeltilerde çözünebilir. Genellikle sıvılaştırılmış gaz olarak taşınır. Deniz seviyesinde yoğunluğu 6,12 kg/m³'dir. Bu da hava yoğunluğundan (1,225 kg/m³) oldukça fazladır.

Uygulamaları

Bir yılda 8.000 ton SF
6 üretilir. Bunun çoğu (yaklaşık 6.000 tonu), elektrik endüstrisinde yalıtkan ortam oluşturmak için kullanılır.

Yalıtkan ortam

SF
6, yüksek gerilim kesicilerinde yalıtkan ortam oluşturmak için kullanılır. SF
6, basınç altında bir yalıtkan olarak kullanılır. Çünkü yalıtkanlık dayanımı, hava veya kuru azottan daha fazladır. Böylece kesici açma/kapama esnasında oluşan elektrik arkın söndürülmesi daha kısa sürede tamamlanır.

İnsan sesini kalınlaştırması

Bu durum, sesin kükürt hekzaflorür içinde daha yavaş hareket etmesinden kaynaklanmaktadır. Bunun sebebi de gazlar içindeki sesin hızının, gazın yoğunluğunun karekökünün ters orantılı olmasıdır. Kükürt hekzaflorür de havadan çok daha yoğun bir gaz olmasından dolayı, kükürt hekzaflorür içinde sesin hızı havadakine göre birkaç kat daha azdır. Ses tellerini hava yerine kükürt hekzaflorür ile titreşmesi ve sesin kükürt hekzaflorür içinde daha yavaş ilerlemesi nedeniyle, insan sesi pes bir şekilde çıkar. Alınan kükürt hekzaflorür, tekrar verildikten sonra bu ses incelmesi etkisini kaybeder.

Benzer şekilde yine, inert ve zehirsiz olan Helyum gazının solunması durumunda ise, bu kez bu gazın havadan çok daha az yoğun olması ve bu nedenle sesin helyum içinde havadakinden çok daha hızlı ilerlemesinden dolayı, bu kez insan sesi tiz çıkmaktadır.

Kaynakça

^ "Sulfur Hexafluoride - PubChem Public Chemical Database". PubChem. National Center for Biotechnology Information. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Şubat 2013.
^ ^a ^b ^c ^d ^e NIOSH Pocket Guide to Chemical Hazards. "#0576". Ulusal İş Güvenliği ve Sağlığı Enstitüsü (NIOSH).
^ Assael, M. J.; Koini, I. A.; Antoniadis, K. D.; Huber, M. L.; Abdulagatov, I. M.; Perkins, R. A. (2012). "Reference Correlation of the Thermal Conductivity of Sulfur Hexafluoride from the Triple Point to 1000 K and up to 150 MPa". Journal of Physical and Chemical Reference Data. 41 (2): 023104-023104-9. Bibcode:2012JPCRD..41b3104A. doi:10.1063/1.4708620. ISSN 0047-2689.
^ Horstmann, Sven; Fischer, Kai; Gmehling, Jürgen (2002). "Measurement and calculation of critical points for binary and ternary mixtures". AIChE Journal. 48 (10): 2350-2356. Bibcode:2002AIChE..48.2350H. doi:10.1002/aic.690481024. ISSN 0001-1541.
^ "Arşivlenmiş kopya". 19 Eylül 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Aralık 2025.
^ "Arşivlenmiş kopya". 19 Eylül 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Aralık 2025.
^ Assael, M. J.; Kalyva, A. E.; Monogenidou, S. A.; Huber, M. L.; Perkins, R. A.; Friend, D. G.; May, E. F. (2018). "Reference Values and Reference Correlations for the Thermal Conductivity and Viscosity of Fluids". Journal of Physical and Chemical Reference Data. 47 (2): 021501. Bibcode:2018JPCRD..47b1501A. doi:10.1063/1.5036625. ISSN 0047-2689. PMC 6463310 . PMID 30996494.
^ ^a ^b Zumdahl, Steven S. (2009). Chemical Principles 6th Ed. Houghton Mifflin Company. s. A23. ISBN 978-0-618-94690-7.

[1] "Sulfur Hexafluoride - PubChem Public Chemical Database". PubChem. National Center for Biotechnology Information. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Şubat 2013.

[PGCH-2] NIOSH Pocket Guide to Chemical Hazards. "#0576". Ulusal İş Güvenliği ve Sağlığı Enstitüsü (NIOSH).

[AssaelKoini2012-3] Assael, M. J.; Koini, I. A.; Antoniadis, K. D.; Huber, M. L.; Abdulagatov, I. M.; Perkins, R. A. (2012). "Reference Correlation of the Thermal Conductivity of Sulfur Hexafluoride from the Triple Point to 1000 K and up to 150 MPa". Journal of Physical and Chemical Reference Data. 41 (2): 023104-023104-9. Bibcode:2012JPCRD..41b3104A. doi:10.1063/1.4708620. ISSN 0047-2689.

[HorstmannFischer2002-4] Horstmann, Sven; Fischer, Kai; Gmehling, Jürgen (2002). "Measurement and calculation of critical points for binary and ternary mixtures". AIChE Journal. 48 (10): 2350-2356. Bibcode:2002AIChE..48.2350H. doi:10.1002/aic.690481024. ISSN 0001-1541.

[5] "Arşivlenmiş kopya". 19 Eylül 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Aralık 2025.

[6] "Arşivlenmiş kopya". 19 Eylül 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Aralık 2025.

[Assael2018-7] Assael, M. J.; Kalyva, A. E.; Monogenidou, S. A.; Huber, M. L.; Perkins, R. A.; Friend, D. G.; May, E. F. (2018). "Reference Values and Reference Correlations for the Thermal Conductivity and Viscosity of Fluids". Journal of Physical and Chemical Reference Data. 47 (2): 021501. Bibcode:2018JPCRD..47b1501A. doi:10.1063/1.5036625. ISSN 0047-2689. PMC 6463310 . PMID 30996494.

[b1-8] Zumdahl, Steven S. (2009). Chemical Principles 6th Ed. Houghton Mifflin Company. s. A23. ISBN 978-0-618-94690-7.