| Mariupol Маріуполь | |
|---|---|
     | |
 Bayrak  Arma | |
  Mariupol Ukrayna içindeki konumu | |
| Ülke |  Ukrayna |
| Bölge | Donetsk |
| Kuruluş | 1778 |
| İdare | |
| • Belediye Başkanı | Vadym Boychenko |
| Yüzölçümü | |
| • Toplam | 244 km² |
| Nüfus (2023) | |
| • Toplam | 120.000 |
| • Yoğunluk | 2058/km² |
| Zaman dilimi | UTC+02.00 (DAS) |
| • Yaz (YSU) | UTC+03.00 (DAYS) |
| Posta kodu | 87500—87590 |
| Alan kodu | +380 629 |
Resmî site mariupolrada.gov.ua |
Mariupol (Ukraynaca: Маріуполь, Rusça: Мариу́поль), Ukrayna'nın Donetsk Oblastı'nda bulunan bir şehirdir. Azak Denizi'nin kuzey kıyısında, Kalmius Nehri'nin ağzında yer almaktadır. Ocak 2022'de, Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinden önce, ülkenin onuncu büyük şehri ve Donetsk Oblastı'nın ikinci büyük şehriydi ve tahmini nüfusu 425.681 idi; Ağustos 2023'te Ukrayna yetkilileri Mariupol'ün nüfusunu yaklaşık 120.000 olarak tahmin etti.
Tarihsel olarak, şehir ticaret ve imalat merkeziydi ve yüksek öğrenimin ve birçok işletmenin gelişiminde önemli bir rol oynadı ve aynı zamanda Azak Denizi'nde bir sahil beldesi olarak hizmet verdi. 1948'de, Sovyetler Birliği Komünist Partisi'nin yüksek rütbeli bir yetkilisi ve Josef Stalin'in yakın bir müttefiki olan şehirli Andrei Zhdanov'un adından esinlenerek Zhdanov (Rusça: Жданов) olarak yeniden adlandırıldı. Bu isim, Sovyetler Birliği'ndeki yüksek rütbeli siyasi figürlerin adlarını şehirlere verme yönündeki daha büyük bir çabanın parçasıydı. Tarihi isim 1989'da geri verildi.
Mariupol, Kalmius olarak bilinen eski bir Kazak kampının bulunduğu yerde kuruldu ve 1778'de Rus İmparatorluğu içinde şehir hakları kazandı. Stalin dönemi sanayileşmesinde önemli bir rol oynadı; tahıl ticareti, metalurji ve ağır mühendislik alanlarında bir merkezdi - Illich Demir ve Çelik Fabrikası ve Azovstal Demir ve Çelik Fabrikası da dahil olmak üzere.
24 Şubat 2022'de başlayan üç aylık Rus kuşatması şehri büyük ölçüde tahrip etti ve bu nedenle Ukrayna hükûmeti tarafından "Ukrayna'nın Kahraman Şehri" ilan edildi. 16 Mayıs 2022'de Mariupol'da kalan son Ukrayna birlikleri Azovstal Demir ve Çelik Fabrikası'nda teslim oldu ve Rus ordusu 20 Mayıs'a kadar şehrin kontrolünü tamamen ele geçirdi.
Aylar içinde, Rusya destekli yerel yetkililer, Mariupol'ün 2035 yılına kadar bir Rus şehri olarak yeniden inşasını öngören kapsamlı yeni bir tasarıyı yasalaştırdı.
İklim
 Mariupol iklimi 
| |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Aylar | Oca | Şub | Mar | Nis | May | Haz | Tem | Ağu | Eyl | Eki | Kas | Ara | Yıl |
| En yüksek sıcaklık (°C) | 10,0 | 15,0 | 18,6 | 29,2 | 32,7 | 35,0 | 37,2 | 37,2 | 32,2 | 27,1 | 18,0 | 14,1 | 37,2 |
| Ortalama en yüksek sıcaklık (°C) | −0,2 | 0,2 | 5,1 | 13,1 | 19,8 | 24,5 | 27,4 | 26,9 | 20,9 | 13,6 | 5,8 | 1,0 | 13,2 |
| Ortalama sıcaklık (°C) | −2,8 | −2,7 | 1,8 | 9,5 | 15,9 | 20,3 | 23,0 | 22,3 | 16,6 | 10,1 | 3,2 | −1,2 | 9,7 |
| Ortalama en düşük sıcaklık (°C) | −4,9 | −5,1 | −0,5 | 6,2 | 11,8 | 15,9 | 18,3 | 17,7 | 12,5 | 6,8 | 0,9 | −3,5 | 6,3 |
| En düşük sıcaklık (°C) | −27,2 | −25 | −20 | −7,3 | 0,5 | 5,6 | 8,9 | 5,0 | −1,1 | −8 | −17 | −24,5 | −27,2 |
| Ortalama yağış (mm) | 35,1 | 33,0 | 37,5 | 44,5 | 44,0 | 52,9 | 44,2 | 43,0 | 39,4 | 28,6 | 47,8 | 60,5 | 510,5 |
| Kaynak: Погода и климат |
Sağlık
Mariupol, Donetsk bölgesinin güneyinde önemli bir tıp merkezidir.
Kamu hastanelerinin listesi (2021):
- Mariupol'daki Bölgesel Yoğun Tedavi Hastanesi
- Mariupol 1 Nolu Şehir Hastanesi
- Mariupol 4 Nolu Şehir Hastanesi
- Mariupol 9 Nolu Şehir Hastanesi
 | Ukrayna'daki bir yerleşim yeri ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi'ye katkı sağlayabilirsiniz. |
- ^ News, A. B. C. (19 Mayıs 2023). "'I can't imagine returning': How Russia is rebuilding Mariupol into a Russian city". ABC News (İngilizce). Erişim tarihi: 26 Eylül 2026. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
- ^ КЛИМАТ МАРИУПОЛЯ (Rusça). Hava durumu ve İklim (Погода и климат). Erişim tarihi: 30 Kasım 2015. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)