Mirliva (Osmanlıca: ميرلوا), Osmanlı Devleti'nin son dönemi ve Türkiye'nin ilk yıllarında kullanılan ve hala çoğu Arap ülkesinde bulunan, ferîk ile miralay rütbeleri arasında olan ve tarihi kullanım bakımından günümüz tuğgeneral rütbesine denk bir askeri rütbe. Paşalık ünvanı mirliva rütbesinden itibaren kazanılırdı.

Osmanlı İmparatorluğu ve Türkiye Cumhuriyeti

Mirliva kelimesi mir (Osmanlıca: مير, kuman) ile liva (Osmanlıca: لوا, tugay) kelimelerinin birleşmesi sonucu oluşturulmuştur. Bu rütbeye sahip olanlar günümüzde büyüklükleri tugaya denk gelen askerî birimleri yönetmişlerdir. Fakat bu, bağlayıcı bir kuraldan ziyade teamül olarak uygulanıyordu.

Mesela Mahmut Şevket Paşa, mirliva rütbesiyle Erkân-ı Harbiye-i Umûmiye Riyaseti'ne atanmış ve 16. Kolordu komutanıyken 1 Nisan 1916'da Diyarbakır'da bu rütbeyi alan Mustafa Kemal Paşa ise Yıldırım Ordular Grubu Komutanlığı görevinde bulunmuştur.

Mirliva rütbesi, 26 Kasım 1934 tarihli 2590 sayılı Lâkap ve Unvanların Kaldırılması Hakkındaki Kanun'un üçüncü maddesi gereğince iptal edildi. 9 Nisan 1935 tarihli 2295 sayılı Kararname ile kara mirlivaları için rütbenin karşılığı tuğgeneral, deniz mirlivaları için ise rütbenin karşılığı tuğamiral olarak belirlenmiştir, fakat kanunun çıktığı zamanda tümen komutanlığında bulunan mirlivalara tümgenerallik veya tümamirallik verilmiştir.

Kara ve Hava Kuvvetleri Rütbe İşaretleri

  • 1933-1935 arası kullanılan mirliva rütbe işareti
  • 1924-1933 arası kullanılan mirliva rütbe işareti
  • 1920-1924 arası kullanılan mirliva rütbe işareti
  • 1909-1922 arası kullanılan mirliva rütbe işareti
  • 1876-1909 arası kullanılan mirliva rütbe işareti
  • 1856-1876 arası kullanılan mirliva rütbe işareti

Deniz Kuvvetleri Rütbe İşaretleri

  • 1909-1935 arası kullanılan mirliva rütbe işareti
  • 1876-1909 arası kullanılan mirliva rütbe işareti
  • 1861-1876 arası kullanılan liva paşa rütbe işareti
  • 1856-1861 arası kullanılan liva paşa rütbe işareti

Mısır Krallığı

Rütbe İşareti

  • Mısır Krallığı tarafından kullanılan liwa' rütbe işareti

Ayrıca bakınız

Notlar

  1. ^ 1909-1926 arası liva amiral

Kaynakça

  1. ^ http://www.sevde.de/OsmanliTurkcesiSozlugu.pdf 7 Şubat 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Osmanlı Türkçesi Sözlüğü, s. 309
  2. ^ Erdal Aydın (2022). "Cumhuriyet Dönemi'nde Türetilen Yeni Rütbe Adlarının Kaynağı ve Yapılma Süreci" (PDF). BŞEÜ Sosyal Bilimler Dergisi. 9 Kasım 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Aralık 2024. 
  3. ^ "Resmî Gazete Arşivi" (PDF). 1935. 12 Eylül 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 12 Şubat 2025.