Muhyiddin Abdal | |
|---|---|
| Doğum | Aydın, Osmanlı İmparatorluğu |
| Ölüm | y. 1529 Edirne, Osmanlı İmparatorluğu |
| Defin yeri | Muhyiddin Baba Türbesi, Lalapaşa, Edirne |
| Diğer ad(lar)ı | Kara Baba |
| Vatandaşlık |  Osmanlı İmparatorluğu |
| Uğraş | Şair, mutasavvıf |
| Dönem | 16. yüzyıl |
| Önemli eser(ler) | Seyrannâme Muhyiddin Abdal Dîvânı |
| Stil | Tekke edebiyatı |
| Hareket | Alevi-Bektaşi, Hurûfîlik, Kalenderîlik |
| Din | İslam |
| Etkilendikleri: Hacı Bektaş-ı Veli, Yunus Emre, Nesîmî, Kaygusuz Abdal, Otman Baba, Balım Sultan | |
| Etkiledikleri: Kul Nesîmî, Kazak Abdal, Perişan Baba, Muhyî, Edirneli İbrahim | |
Muhyiddin Abdal, 16. yüzyılda Osmanlı İmparatorluğu'nun Edirne ve Balkanlar coğrafyasında faaliyet göstermiş Türk tasavvuf şairidir. Hayatı hakkındaki bilgiler büyük oranda kendi şiirlerine ve dönemin menkıbelerine dayanmaktadır. Alevi-Bektaşî edebi geleneği içerisinde değerlendirilen şair, düşünce dünyasında Kalenderîlik ve Hurûfîlik akımlarının izlerini taşır. Tarihî kaynaklarda ve halk anlatılarında zaman zaman "Kara Baba" olarak da anılmaktadır.
Şiirlerinde hem aruz hem de hece ölçüsünü kullanan Muhyiddin Abdal, klasik divan şiiri formlarının yanı sıra nefes ve mâni gibi halk edebiyatı nazım biçimlerinde de eserler vermiştir. Şiirlerinde Yunus Emre, Nesîmî, Otman Baba ve Kaygusuz Abdal gibi mutasavvıfların edebi etkileri görülür. Döneminin Eski Anadolu Türkçesi dil özelliklerini yansıtan şair, tasavvufi kavramları ifade ederken remizler, harf ve sayı simgeciliği gibi Hurûfî sembolizmine başvurmuştur. Bu imgelerin yanı sıra Trakya yöresi Yörük-Türkmen Türklerine ait mahallî kelimeler, deyimler ve atasözleri kullanarak tekke şiiri geleneğini sade, akıcı ve duru bir Türkçe ile birleştirmiştir.
Şairin günümüze ulaşan en önemli eseri, yaklaşık 275 şiiri barındıran Muhyiddin Abdal Dîvânı'dır. Eserleri ve deyişleri Alevi-Bektaşî cem ritüellerinde yüzyıllardır sözlü gelenek vasıtasıyla aktarılagelmiştir. Muhyiddin Abdal'ın bazı şiirleri, modern dönemde Fazıl Say gibi çağdaş müzisyenler tarafından da bestelenerek popüler kültürde ve geniş kitleler nezdinde yer bulmuştur.
Hayatı
Muhyiddin Abdal'ın Edirne ile Kırklareli arasındaki Çöke'de yaşamış olduğu söylenir. "Muhyiddin Baba Türbesi Mezarı" da buradadır. Prof. Dr. Şükrü Elçin'e göre Muhyiddin Abdal'ın ölüm tarihi 1529'dur. Bektaşî ulularından biri olarak kabul edilmektedir. Hece vezni ile Hurufi anlayışta yazdığı şiirlerini küçük bir divanda toplamıştır.
Muhyidin Abdal'ın "İnsan İnsan" adlı şiiri Fazıl Say tarafından bestelendi ve İlk Şarkılar albümünde yer aldı.
Kaynakça
- ^ Durbilmez, Bayram (1996). "Muhyiddîn Abdal'ın "Tuyug ve Mâniler"i" (PDF). Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7. sbe.erciyes.edu.tr. 26 Haziran 2013 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi20 Şubat 2017.
- ^ "MUHYİDDİN ABDAL". Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü. Erişim tarihi: 16 Ekim 2026. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
- ^ "Fazıl Say'dan "İlk Şarkılar" albümü!". Milliyet. 8 Temmuz 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Temmuz 2018.
 | Türk şair ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi'ye katkı sağlayabilirsiniz. |