Rumen Radev

Rumen Radev Румен Радев
Bulgaristan Başbakanı
Görevde
Makama geliş 8 Mayıs 2026
Cumhurbaşkanı	İliyana Yotova
Başbakan	Andrey Gyurov (geçici)
5. Bulgaristan Cumhurbaşkanı
Görev süresi 22 Ocak 2017 - 23 Ocak 2026
Başbakan	Boyko Borisov Ognyan Gercikov Stefan Yanev Kiril Petkov Gılıb Donev Nikolay Denkov Dimitar Glavçev Rosen Jelyazkov
Yardımcı	İliyana Yotova
Yerine geldiği	Rosen Plevneliev
Yerine gelen	İliyana Yotova
İlerici Bulgaristan Başkanı
Görevde
Makama geliş 2 Mart 2026
Yerine gelen	Yeni makam
Kişisel bilgiler
Doğum	Rumen Georgiev Radev 18 Haziran 1963 (63 yaşında) Dimitrovgrad, Bulgaristan
Partisi	İlerici Bulgaristan (2026'dan beri)
Diğer siyasi bağlantıları	Komünist (1985-1990) Bağımsız (2017-2026)
Evlilik(ler)	Ginka (e. 1996; b. 2014) Desislava Gençeva (e. 2016)
Çocuk(lar)	2
Bitirdiği okul	Bulgar Hava Kuvvetleri Üniversitesi Rakovski Savunma ve Personel Yüksekokulu ABD Hava Harp Akademisi
Mesleği	Asker ve siyasetçi
Askerî hizmeti
Bağlılığı	Bulgaristan (1987-1990)  Bulgaristan (1990-2016)
Branşı	Bulgar Hava Kuvvetleri
Hizmet yılları	1987-2016
Rütbesi	Tümgeneral

Rumen Georgiev Radev (Bulgarca: Румен Георгиев Радев; 18 Haziran 1963), 8 Mayıs 2026'dan beri Bulgaristan Başbakanı olan eski Bulgaristan Hava Kuvvetleri subayı ve Bulgar siyasetçidir. Daha önce 2017'den 2026'daki istifasına kadar Bulgaristan Cumhurbaşkanı olarak görev yapmıştır ve Bulgaristan'ın komünizm sonrası tarihinde istifa eden ilk devlet başkanı olmuştur.

Dimitrovgrad'da doğdu. Siyasete girmeden önce Bulgar Hava Kuvvetleri Komutanı olarak görev yapmış ve tümgeneral rütbesine ulaşmıştır. 2016 cumhurbaşkanlığı seçimlerini Bulgar Sosyalist Partisi (BSP) tarafından desteklenen bir bağımsız aday olarak kazanmış ve ikinci turda GERB adayı Cecka Caçeva'yı yenmiştir. 2021 genel seçimlerinde ikinci turda oyların %66'sını alarak ikinci dönemini garantilemişti.

İkinci döneminde, beş yıllık Bulgaristan siyasi krizi sırasında devlet başkanlığı görevini yürütmüştür. Ocak 2026'da istifasının ardından, 2026 Parlamento Seçimlerine katılmak üzere İlerici Bulgaristan (PB) partisini kurmuştur. İlerici Bulgaristan, oyların %44,6'sını ve mutlak çoğunluğu alarak siyasi krizi fiilen sona erdirmiştir. 8 Mayıs 2026 tarihinde hükûmeti kurarak Bulgaristan başbakanı oldu. Bulgaristan'ın komünizm sonrası tarihinde hem cumhurbaşkanlığı hem de başbakanlık görevini yürüten ilk kişidir.

18 Haziran 1963'te Bulgaristan Halk Cumhuriyeti döneminde Dimitrovgrad'da doğdu. Ailesi Hasköy bölgesindeki Slavyanovo'dandır. 1982'de Haskovo Matematik Okulu'ndan altın madalya ile mezun oldu. 1980'lerde Bulgar Komünist Partisi'ne (BKP) katıldı. Daha sonra, katılmasının asıl nedeninin süpersonik bir jetle uçmak olduğunu ve geçmişinden utanmadığını belirtti. 1990 yılında, ülkenin silahlı kuvvetleri mensuplarının siyasi partilere üye olmasını yasaklayan yeni bir yasa yürürlüğe girdiğinde partiden ayrıldı. 2026'da İlerici Bulgaristan'ı kurana kadar hiçbir siyasi partiye üye olmamıştı. 2016 seçimlerindeki adaylığı, herhangi bir partinin resmi aday göstermesi yerine, BSP'ye bağlı bağımsız bir girişim komitesi tarafından desteklendi.

1987 yılında Georgi Benkovski Bulgar Hava Kuvvetleri Üniversitesi'nden birincilikle mezun oldu. 1992 yılında Maxwell Hava Kuvvetleri Üssü'ndeki Amerika Birleşik Devletleri Hava Kuvvetleri Filo Subay Okulu'ndan mezun oldu. 1994-1996 yılları arasında Rakovski Savunma ve Kurmay Koleji'nde eğitim gördü ve burada da birincilikle mezun oldu. Uçuş ekiplerinin taktik eğitiminin iyileştirilmesi ve hava muharebesi simülasyonu alanında Askeri Bilimler Doktorası derecesine sahiptir. 2003 yılında Maxwell Hava Kuvvetleri Üssü'ndeki Hava Harp Koleji veya Hava Üniversitesi'nden Stratejik Çalışmalar Yüksek Lisansı derecesini onur derecesiyle aldı.

Ağustos 2016'da, iki muhalefet partisi olan Bulgar Sosyalist Partisi ve Bulgaristan'ın Yeniden Doğuşu için Alternatif (ABR) tarafından 2016 Bulgaristan cumhurbaşkanlığı seçimi için resmen aday gösterildi. Kasım 2016'da ABR, Radev'in cumhurbaşkanlığı adaylığını geri çekti ve İvaylo Kalfin'in seçilmesini tercih etti. 6 Kasım'daki seçimlerin ilk turunda, oyların %25,44'ünü alarak birinci oldu. 13 Kasım'daki ikinci turda GERB adayı Tsetska Tsaçeva ile karşılaştı. Onu yenerek oyların %59,37'sini aldı.

Göreve seçilmesinden sonra, "dikkatsiz bir liderlik tarzı" ile yolsuzluğa izin verdiğini ve siyasi muhalefetini boğmaya çalıştığını düşündüğü Bulgaristan Başbakanı Boyko Borisov'u sık sık eleştirdi. Bu durum, GERB'in (Borisov'un partisi) Ulusal Meclis'e sunduğu yasama tekliflerini sık sık veto etmesine yol açtı ve başkanlığının ilk iki buçuk yılında toplam 19 veto kullandı. Borisov, Radev'i "hükûmetin çalışmalarını sabote etmekle" ve seçim kampanyaları sırasında muhalefetteki BSP'yi desteklemekle suçladı. 2019 Yeni Yıl konuşmasında, üçüncü Borisov hükûmetinin yolsuzlukla mücadelede başarısız olduğunu, fiyat artışları ve düşük ücretlerle ülkeyi ekonomik durgunluğa sürüklediğini, seçimlerin adilliğini baltaladığını ve hukuk ve adaletten geri adım attığını düşündüğünü belirtti.

Cumhurbaşkanlığının büyük çoğunluğunda olumlu onay oranlarına sahipti. 2016'da oyların yaklaşık %60'ını alarak seçildikten sonra, bu oranı 2018'e kadar korumayı başardı. Onay oranı Mayıs 2018'e kadar %67'ye yükseldi, ancak 2019 sonbaharına kadar yaklaşık %56'ya düştü; yine de popülaritesindeki bu düşüşe rağmen, hala en popüler ve onaylanan Bulgar siyasetçi olarak kabul ediliyordu ve onay oranı onaylanmama oranından daha yüksek olan iki Bulgar siyasetçiden biriydi (diğeri Maya Manolova). Nisan 2020'ye gelindiğinde Radev'in onay oranları yaklaşık %49'du.

1 Şubat 2021'de, İliyana Yotova ile birlikte ikinci bir dönem için aday olacağını resmen açıkladı. 2021 Bulgaristan cumhurbaşkanlığı seçimi 14 Kasım'da yapıldı. Seçimden önce, aralarında Böyle Bir Halk Var (ITN), Değişime Devam Ediyoruz (PP) ve Bulgaristan için BSP (BSPzB) partilerinin de bulunduğu birçok parti desteklerini açıkladı. İlk turda 1.322.385 oy alarak oyların %49,42'sini elde etti. Bu durum, ilk turda oyların %22,83'ünü alan GERB destekli aday Anastas Gercikov ile ikinci tura yol açtı. İkinci turda oyların %66,7'sini alarak kazandı ve cumhurbaşkanı olarak ikinci dönemine başladı. Gallup anketine göre, ikinci dönemine %58,5'lik bir onay oranıyla başladı. Daha sonra popülaritesi kamuoyu anketlerinde düşüş gösterdi ve Haziran 2023'te Alpha Research anketinde %33 ile en düşük seviyesine ulaştı. onay oranı 2024 ve 2025 boyunca toparlandı ve Ocak 2026'daki istifasından önce ortalama %40 civarında seyretti.

18 Şubat 2026'da Cumhurbaşkanı İliyana Yotova, Başbakan Andrey Gyurov liderliğinde geçici bir hükûmet atadı ve 19 Nisan 2026'da parlamento seçimlerinin yapılmasını şart koştu. Gyurov hükûmeti, Rusya'nın sosyal medya ve propaganda web siteleri aracılığıyla seçimlere müdahalesini engellemek için AB'den yardım istedi. Radev ise bunun, partisinin kazanması durumunda tıpkı 2024 Romanya cumhurbaşkanlığı seçiminde olduğu gibi seçimlerin iptal edilmesini sağlamak için bir plan olduğunu söyledi.

Mart 2026'da, popülist ve merkez sol bir parti ve seçim koalisyonu olan İlerici Bulgaristan'ı (PB) kurdu ve önemli değişiklikler ve yolsuzlukla mücadele önlemleri vaat etti. Siyasi projesini Bulgarların devlete olan güvenini geri kazandıracak "güçlü bir siyasi alternatif" ve "herkes için açık kurallar" olarak tanımladı. Yolsuzluk karşıtı protestoları desteklemiş ve ayrıca "oligarşik yönetim modelini" sona erdireceğine söz vermişti. Kampanya mitinglerinde, "yolsuz, oligarşik yönetim modelini siyasi iktidardan kaldıracağına" yemin etmişti. 2026 Bulgaristan parlamento seçimlerinde PB, oyların %43,9'unu alarak ve mutlak çoğunluğu elde ederek ezici bir zafer kazandı. PB'nin zaferi sonucunda başbakan olması kesinleşti. 7 Mayıs'ta ilk hükûmet yetkisini aldıktan sonra, 8 Mayıs 2026'da resmen Başbakan olarak yemin etti.

2014 yılında boşanmayla sonuçlanan ilk evliliğinden Ginka Radeva ile iki çocuğu vardır: 2001 doğumlu kızı Darina ve 2003 doğumlu oğlu Georgi. Daha sonra, daha önce BSP milletvekili Georgi Svilenski ile evli olan Desislava Gencheva ile evlendi. Radev, Bulgarca'nın yanı sıra Rusça, Almanca ve İngilizce dillerini de akıcı bir şekilde konuşmaktadır. Radev'in babası 3 Nisan 2020'de vefat etti.

Radev, Bulgar Ortodoks Kilisesi üyesidir. Bulgar kilisesinin Bulgar okullarında dini eğitim verilmesi yönündeki çabalarına destek verdiğini belirtmiş ve "Bulgar Ortodoks Kilisesi'nin desteği ve inananların manevi refahı Devlet için birinci öncelik olmaya devam etmektedir" demiştir.

• 1987 - 1988: 15.Deniz uçağı alayında Pilot – Ravnets Hava Üssü
• 1989 - 1990: 15.Deniz uçağı alayında Birim Komutanı Yardımcısı – Ravnets
• 1990 - 1994: 15.Deniz uçağı alayında Birim Komutanı – Ravnets
• 1996 - 1998: Beşinci Hava Üssünde MiG-29 Bölük Komutanı – Ravnets
• 1998 - 1999: Beşinci Hava Üssünde uçuş hazırlığı görevini yürüten Komutan Yardımcısı – Ravnets
• 1999 - 2000: Üçüncü Hava Üssünde uçuş eğitimi Komutanı Yardımcısı – Graf Ignatievo Hava Üssü
• 2000 - Bulgaristan hava savunma çalışması – NATO, Brüksel
• 2000 - 2005: Üçüncü Hava Üssü Kurmay Başkanı – Graf Ignatievo
• 2005 - 2009: Üçüncü Hava Üssü Komutanı – Graf Ignatievo
• 2009 - 2014: Bulgar Hava Kuvvetleri Komutan Yardımcısı
• 2014 - 2016: Bulgar Hava Kuvvetleri Komutanı

• L-29, L-39 savaş uçakları ve MiG-15UTI, MiG-17, MiG-21, MiG-29 uçuş deneyimi.
• F-15, F-16, F/A-18 Hornet, Eurofighter Typhoon, SAAB Gripen eğitim uçuşları.
• 1400 saatten fazla uçuş.

• 1987 – Teğmen
• 1990 – Üsteğmen
• 1994 – Yüzbaşı
• 1997 – Binbaşı
• 2000 – Yarbay
• 2003 – Albay
• 2007 – Tuğgeneral
• 2014 – Tümgeneral

"Bayraklar Altında Sadakatli Hizmet" Nişanı - III. Derece ve Savunma Bakanlığı Onursal Nişanı "Aziz Georgios" - II. Derece dahil olmak üzere çok sayıda madalya ve ödül almıştır.

• Balkan Dağları Nişanı Büyük Üstadı
• Aziz Kiril ve Metodius Nişanı Büyük Üstadı
• Sivil Liyakat Nişanı Büyük Üstadı
• Askeri Liyakat Nişanı Büyük Üstadı
• |Madara Süvarisi Nişanı Büyük Üstadı

•  Yunanistan:
  • Kurtarıcı Nişanı Büyük Haçı (2017)
•  İtalya:
  • İtalyan Cumhuriyeti Liyakat Nişanı Yakalı Şövalye Büyük Haçı (10 Nisan 2024)
•  Malta
  • Ulusal Liyakat Nişanı Onur Arkadaşları (5 Şubat 2018)
•  Portekiz:
  • Aviz Nişanı Büyük Haçı (30 Ocak 2019)
  • Prens Henry Nişanı Büyük Yakası (12 Nisan 2022)
• Malta Egemen Askerî Düzeni:
  • Order pro Merito Melitensi Yakası (13 Aralık 2019)