Sorbitol

Sorbitol
Adlandırmalar
	IUPAC adı D-Glucitol
	Sistematik IUPAC adı (2S,3R,4R,5R)-Hekzan-1,2,3,4,5,6-hekzol
	Diğer adlar D-Sorbitol; Sorbogem; Sorbo
Tanımlayıcılar
CAS numarası	50-70-4 ;
3D model (JSmol)	Etkileşimli görüntü;
ChEBI	CHEBI:17924 ;
ChEMBL	ChEMBL1682 ;
ChemSpider	5576 ;
DrugBank	DB01638 ;
ECHA InfoCard	100.000.056
E numaraları	E420 (yoğunlaştırıcılar, ...)
KEGG	C00794;
MeSH	Sorbitol
PubChem CID	5780;
UNII	506T60A25R ;
CompTox Bilgi Panosu (EPA)	DTXSID5023588 ;
	InChI InChI=1S/C6H14O6/c7-1-3(9)5(11)6(12)4(10)2-8/h3-12H,1-2H2/t3-,4+,5-,6-/m1/s1 [pubchem] Key: FBPFZTCFMRRESA-JGWLITMVSA-N [pubchem]; InChI=1/C6H14O6/c7-1-3(9)5(11)6(12)4(10)2-8/h3-12H,1-2H2/t3-,4+,5-,6-/m1/s1 Key: FBPFZTCFMRRESA-JGWLITMVSA;
	SMILES OC([C@H](O)[C@@H](O)[C@H](O)CO)CO;
Özellikler
Kimyasal formül	C6H14O6
Molekül kütlesi	182,17 g mol−1
Görünüm	beyaz, kristalik toz
Yoğunluk	1.49 g/cm3
Erime noktası	94-96 °C (201-205 °F; 367-369 K)
Çözünürlük (su içinde)	2350 g/L
log P	-4.67
Manyetik alınganlık (χ)	-107.80·10−6 cm3/mol
Farmakoloji
ATC kodu	A06AD18 (DSÖ); A06AG07 (DSÖ) B05CX02 (DSÖ) V04CC01 (DSÖ)
Tehlikeler
NFPA 704; (yangın karosu)	1 1 0
Parlama noktası	> 100 °C (212 °F; 373 K)
Kendiliğinden tutuşma; sıcaklığı	420 °C (788 °F; 693 K)
	Aksi belirtilmediği sürece madde verileri, Standart sıcaklık ve basınç koşullarında belirtilir (25 °C [77 °F], 100 kPa).
	Bilgi kutusu kaynakları

Sorbitol, insan vücudunun yavaş metabolize ettiği, tatlı bir tada sahip şeker alkolü. E420 katkı maddesi koduyla bilinir.. Yüksek dozda kullanımı laksatif etki gösterebilir (kullanıcının yaş, kilo ve metabolizmasına bağlı olarak). Dişte plaka oluşumuna sebep vermediğinden diş dostu olarak kullanılabilir. Çözünme entalpisi ekzotermik olduğundan ağızda ferahlık hissi vermektedir.

Kaynağı

Elma, kuru erik, kiraz ve üzüm gibi taneli ve tanesiz birçok meyvede bulunan doğal bir karbonhidrat alkolüdür. Ticari olarak glukozdan (dekstrozdan) üretilir. Dekstrozun katalitik hidrojenasyonu ile elde edilen bir poliol (şeker alkolu) dür.

Üretim metotları

Katalitik hidrojenasyon, elektrokatalitik hidrojenasyon, enzimatik olmak üzere 3 kategoridir. Ekonomik durum söz konusu olduğunda katalitik hidrojenasyon su an için en kabul görenidir. Dekztrozun yüksek basınç (40-100 bar) ve yüksek sıcaklıkta (100-170 °C) de Raney nikeli veya rutenyum katalizörü eşliğinde hidrojenle doyurulması ile sorbitol elde edilebilir. 2.6 kcal/gr kaloriye sahiptir

Fonksiyon ve özellikleri

Stabilizör, düşük kalorili tatlandırıcı ve hacim arttırıcı özelliktedir. Birçok unlu mamüllerde ve şekerleme ürünlerinde kullanılır.

Kabul edilebilir günlük alım miktarı

E420'nin alımı ile ilgili herhangi bir sınırlama yoktur; ancak, 1 yaşından daha küçük bebekler için kullanımına izin verilmez, çünkü şiddetli bir ishale neden olabilir.^{[kaynak belirtilmeli]}

Sorbitol, yalnızca et yemeyen vejeteryenler ve etin yanı sıra süt ve süt ürünleri de yemeyen vejeteryenler tarafından tüketilebilir.

Yan etkileri

Sorbitol, vücut tarafından kısmen emilir ve fruktoz gibi metabolize edilir; kalan bölümü ise kalın bağırsakta fermente edilir. Fermantasyon boyunca üretilen gazlar, midede gaz toplanmasına ve şişmeye neden olur. Sorbitolü tolere edemeyen insanlarda müshil etkisi görülebilir. Normal olarak kullanılan konsantrasyonlarında herhangi bir yan etkisi yoktur; fakat sorbitolü tolere edemeyen insanlarda, 5 gram alımında dahi gaz oluşumu görülür. Yan etkiler normal olarak tek bir dozda 25- 30 gram sorbitol alımından sonra meydana gelir. Bu miktar, yukarıda sözü geçen gıdalar (unlu mamül, şekerleme) için kullanılan normal miktardan çok yüksektir.^{[kaynak belirtilmeli]}

Kaynakça

^ publications.iupac.org/pac/1996/pdf/6810x1919.pdf
^ ^a ^b ^c ^d ^e Alman İş Güvenliği ve Sağlığı Enstitüsü'nün GESTIS Madde Veritabanındaki [1]
^ "Sorbitol_msds". 29 Ağustos 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Temmuz 2024.

Birincil
alkoller (1°)

İkincil alkoller (2°)

Tersiyer
alkoller (3°)

hidrik alkoller

Amil alkoller

Aromatik alkoller

Doymuş
yağlı alkoller

Dallı ve
doymamış
yağlı alkoller

Şeker alkolü

terpen alkolleri

Dialkoller

Deneme alkolleri

Gliserol

Steroller

Floroalkoller

Hazırlıklar

Tepkiler

[1] ublications.iupac.org/pac/1996/pdf/6810x1919.pdf

[GESTIS-2] Alman İş Güvenliği ve Sağlığı Enstitüsü'nün GESTIS Madde Veritabanındaki [1]

[chemsrc-3] "Sorbitol_msds". 29 Ağustos 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Temmuz 2024.

Adlandırmalar


IUPAC adı D-Glucitol
Sistematik IUPAC adı (2S,3R,4R,5R)-Hekzan-1,2,3,4,5,6-hekzol
Diğer adlar D-Sorbitol; Sorbogem; Sorbo
Tanımlayıcılar
CAS numarası	50-70-4
3D model (JSmol)	Etkileşimli görüntü
ChEBI	CHEBI:17924
ChEMBL	ChEMBL1682
ChemSpider	5576
DrugBank	DB01638
ECHA InfoCard	100.000.056
E numaraları	E420 (yoğunlaştırıcılar, ...)
KEGG	C00794
MeSH	Sorbitol
PubChem CID	5780
UNII	506T60A25R
CompTox Bilgi Panosu (EPA)	DTXSID5023588
InChI InChI=1S/C6H14O6/c7-1-3(9)5(11)6(12)4(10)2-8/h3-12H,1-2H2/t3-,4+,5-,6-/m1/s1^[pubchem] Key: FBPFZTCFMRRESA-JGWLITMVSA-N^[pubchem] InChI=1/C6H14O6/c7-1-3(9)5(11)6(12)4(10)2-8/h3-12H,1-2H2/t3-,4+,5-,6-/m1/s1 Key: FBPFZTCFMRRESA-JGWLITMVSA
SMILES OC([C@H](O)[C@@H](O)[C@H](O)CO)CO
Özellikler
Kimyasal formül	C₆H₁₄O₆
Molekül kütlesi	182,17 g mol⁻¹
Görünüm	beyaz, kristalik toz
Yoğunluk	1.49 g/cm³
Erime noktası	94-96 °C (201-205 °F; 367-369 K)
Çözünürlük (su içinde)	2350 g/L
log P	-4.67
Manyetik alınganlık (χ)	-107.80·10⁻⁶ cm³/mol
Farmakoloji
ATC kodu	A06AD18 (DSÖ) A06AG07 (DSÖ) B05CX02 (DSÖ) V04CC01 (DSÖ)
Tehlikeler
NFPA 704 (yangın karosu)	1 1 0
Parlama noktası	> 100 °C (212 °F; 373 K)
Kendiliğinden tutuşma sıcaklığı	420 °C (788 °F; 693 K)
Aksi belirtilmediği sürece madde verileri, Standart sıcaklık ve basınç koşullarında belirtilir (25 °C [77 °F], 100 kPa).
Bilgi kutusu kaynakları