
Taç küre (veya Güneş tacı), Güneş atmosferinin en dış katmanıdır. Güneş'in manyetik alanı tarafından biçimlendirilen, görece sıcak ve düşük yoğunluklu bir plazma bölgesidir.
Taç küre, fotosfer (ışık küre) ile kromosferin üzerinde yer alır ve Güneş atmosferinin dış sınırına kadar uzanarak burada Güneş rüzgârı ile birleşir. Kromosfer ile taç küre, ince ve son derece dinamik bir geçiş bölgesi ile birbirinden ayrılır. Tacın Güneş rüzgârına dönüştüğü dış atmosfer sınırı, ışık kürenin yaklaşık 10 ila 20 Güneş yarıçapı üzerindeki yüksekliklerde Güneş'in etrafında düzensiz biçimli bir sınır oluşturan Alfvén yüzeyi ile tanımlanır.
Taç ışığı, dağınık gökyüzü radyasyonu ve Güneş diskinden kaynaklanan parlaklık nedeniyle genellikle gözden kaçar. Buna karşın tam Güneş tutulması sırasında çıplak gözle veya özel bir koronagraf yardımıyla kolayca gözlemlenebilir. Spektroskopik ölçümler, taç katmanında güçlü bir iyonlaşma ve Güneş yüzeyinden çok daha yüksek olacak şekilde 1.000.000 Kelvini aşan bir plazma sıcaklığı olduğunu göstermektedir.
Taç kürede uzantılar, taç küre bukleleri ve helmet streamer gibi çeşitli yapılar bulunur.
Güneş Fırtınası
2003'ün Ekim ve Kasım aylarında iki hafta boyunca, SOHO adlı uzay aracıyla videolar alınmıştır. SOHO'daki farklı aparatlar kullanılarak aynı anda resimler de alınmıştır. Magnetogram üreten MDI, Güçlü morötesi bölgede taç küre fotoğraflaması yapan EIT ve büyük açıda spektrometrik taç küre fotoğraflaması yapan LASCO.
Ek olarak, EIT, farklı sıcaklıklardaki plazma bölgelerini seçerek, farklı dalga boylarına hassas olan kendisindeki 4 filtre ile olayı videoya dönüştürebilir.
Bütün ekipmanlar fırtınayı SOHO tarafından gözlemlenen en büyük güneş aktivitesi olarak kayıtlara geçti. Belki de uzay tabanlı güneş gözlemlerinde de ilkti. Kasırga, kromosferden taç küreye kadar bütün güneş atmosferindeki plazmayı içeriyor, filmlerden de görülebildiği gibi. Taç küre SOHO ve LASCO'ya görünürdür. Taç küre fotoğraflama aletleri, Güneş'in parlak diskini kapatır. Böylece daha sönük olan taç küre görünür hale gelir. Videoları oynattıkça, Güneş'in aktif bölgelerindeki oluşumları gözlemleyebiliriz. Güneş'ten uzun akarsular gibi ışıma dışarı çıkar. Güneş rüzgarlarıyla birlikte yavaşça dalgalanır. Gözlemciye doğru fotosferden çıkan ışığı saçan yüksek yoğunluktaki serbest elektrondan dolayı parlak beyaz bölgeler görünür halde gelir. Protonlar ve diğer iyonize edilmiş atomlar da bu bölgelerde bulunur. Ancak elektronlar kadar fotonlarla etkileşime geçmedikleri için görünür değillerdir.
Ayrıca bakınız
Kaynakça
- ^ Liberatore, Alessandro; Capobianco, Gerardo; Fineschi, Silvano; Massone, Giuseppe; Zangrilli, Luca; Susino, Roberto; Nicolini, Gianalfredo (March 2022). "Sky Brightness Evaluation at Concordia Station, Dome C, Antarctica, for Ground-Based Observations of the Solar Corona". Solar Physics. 297 (3): 29. arXiv:2201.00660
. Bibcode:2022SoPh..297...29L. doi:10.1007/s11207-022-01958-x. PMC 8889400
. PMID 35250102.
- ^ Aschwanden, Markus J. (2005). Physics of the Solar Corona: An Introduction with Problems and Solutions. Chichester, UK: Praxis Publishing. ISBN 978-3-540-22321-4.
Tam/hibrit tutulmalar
→ sıradaki tutulma
- 1560
- 1598
- 1652
- 1654
- 1673
- 1699
- 1706
- 1715
- 1724
- 1776
- 1778
- 1780
- 1806
- 1816
- 1824
- 1842
- 1851
- 1853
- 1857
- 1858
- 1860
- 1865
- 1867
- 1868
- 1869
- 1870
- 1871
- 1874
- 1875
- 1878
- 1882
- 1883
- 1885
- 1886
- 1887
- Oca 1889
- Ara 1889
- 1893
- 1896
- 1898
- 1900
- 1901
- 1903
- 1904
- 1905
- 1907
- 1908
- 1908
- 1909
- 1910
- 1911
- Nis 1912
- Eki 1912
- 1914
- 1916
- 1918
- 1919
- 1921
- 1922
- 1923
- 1925
- 1926
- 1927
- 1928
- 1929
- Nis 1930
- Eki 1930
- 1932
- 1934
- 1936
- 1937
- 1938
- 1939
- 1940
- 1941
- 1943
- 1944
- 1945
- 1947
- 1948
- 1950
- 1952
- 1954
- 1955
- 1956
- 1957
- 1958
- 1959
- 1961
- 1962
- 1963
- 1965
- 1966
- 1967
- 1968
- 1970
- 1972
- 1973
- 1974
- 1976
- 1977
- 1979
- 1980
- 1981
- 1983
- 1984
- 1985
- 1986
- 1987
- 1988
- 1990
- 1991
- 1992
- 1994
- 1995
- 1997
- 1998
- 1999
- 2001
- 2002
- 2003
- 2005
- 2006
- 2008
- 2009
- 2010
- 2012
- 2013
- 2015
- 2016
- 2017
- 2019
- 2020
- 2021
- → 2023
- 2024
- 2026
- 2027
- 2028
- 2030
- 2031
- 2033
- 2034
- 2035
- 2037
- 2038
- 2039
- 2041
- 2042
- 2043
- 2044
- 2045
- 2046
- 2048
- 2049
- 2050
- 2052
- 2053
- 2055
- Oca 2057
- Ara 2057
- 2059
- 2060
- 2061
- 2063
- 2064
- 2066
- 2067
- 2068
- 2070
- 2071
- 2072
- 2073
- 2075
- 2076
- 2077
- 2078
- 2079
- 2081
- 2082
- 2084
- 2086
- 2088
- 2089
- 2090
- 2091
- 2093
- 2094
- 2095
- 2096
- 2097
- 2099
- 2100
- 2114
- 2117
- 2126
- 2132
- 2150
- 2150
- 2168
- 2178
- 2186
Halkalı tutulmalar
→ sıradaki tutulma
- 1820
- 1854
- 1879
- 1889
- 1901
- 1903
- 1904
- 1905
- 1907
- 1908
- 1911
- 1914
- Şub 1915
- Ağu 1915
- 1916
- 1917
- 1918
- 1919
- 1921
- 1922
- 1923
- 1925
- 1926
- 1927
- 1929
- 1932
- Şub 1933
- Ağu 1933
- 1934
- 1935
- 1936
- 1937
- 1939
- 1940
- 1941
- 1943
- 1944
- 1945
- 1947
- 1948
- 1950
- Mar 1951
- Eyl 1951
- 1952
- Oca 1954
- Ara 1954
- 1955
- 1957
- 1958
- 1959
- 1961
- 1962
- 1963
- 1965
- 1966
- 1969
- 1969
- 1970
- 1972
- 1973
- 1973
- 1976
- 1977
- 1979
- 1980
- 1981
- 1983
- 1984
- 1987
- 1988
- 1990
- 1991
- 1992
- 1994
- 1995
- 1998
- 1999
- 2001
- 2002
- 2003
- 2005
- 2006
- 2008
- 2009
- 2010
- 2012
- 2013
- 2014
- 2016
- 2017
- 2019
- 2020
- 2021
- → 2023
- 2024
- 2026
- 2027
- 2028
- 2030
- 2031
- 2032
- 2034
- 2035
- 2036
- Oca 2038
- Tem 2038
- 2039
- 2041
- 2042
- 2043
- 2044
- 2045
- 2046
- 2048
- 2049
- 2052
- 2053
- Oca 2056
- Tem 2056
- 2057
- 2059
- 2060
- 2061
- 2063
- 2064
- 2064
- 2067
- 2070
- 2071
- Oca 2074
- Tem 2074
- 2075
- 2077
- 2078
- 2079
- 2081
- 2082
- 2084
- Haz 2085
- Ara 2085
- 2088
- 2089
- Şub 2092
- Ağu 2092
- 2093
- 2095
- 2096
- 2097
- 2099
- 2100
- 2101
- Oca 2168
- Ara 2168
- 2191
- 2200
Parçalı tutulmalar
→ sıradaki tutulma
- 1639
- Nis 1902
- May 1902
- 1902
- Şub 1906
- Tem 1906
- Ağu 1906
- 1909
- 1910
- Nis 1913
- Ağu 1913
- Eyl 1913
- 1916
- Oca 1917
- Haz 1917
- Tem 1917
- May 1920
- Kas 1920
- Mar 1924
- Tem 1924
- Ağu 1924
- 1927
- Haz 1928
- Kas 1928
- Nis 1931
- Eyl 1931
- Eki 1931
- Oca 1935
- Şub 1935
- Haz 1935
- Tem 1935
- 1938
- Mar 1942
- Ağu 1942
- Eyl 1942
- Oca 1946
- May 1946
- Haz 1946
- Kas 1946
- Nis 1949
- Eki 1949
- Şub 1953
- Tem 1953
- Ağu 1953
- 1956
- Mar 1960
- Eyl 1960
- Oca 1964
- Haz 1964
- Tem 1964
- Ara 1964
- 1967
- 1968
- Şub 1971
- Tem 1971
- Ağu 1971
- 1974
- May 1975
- Kas 1975
- Nis 1975
- Eki 1978
- Oca 1982
- Haz 1982
- Tem 1982
- Ara 1982
- 1985
- 1986
- Mar 1989
- Ağu 1989
- 1992
- May 1993
- Kas 1993
- Nis 1996
- Eki 1996
- 1997
- Şub 2000
- 1 Tem 2000
- 31 Tem 2000
- Ara 2000
- Nis 2004
- Eki 2004
- Mar 2007
- Eyl 2007
- Oca 2011
- Haz 2011
- Tem 2011
- Kas 2011
- 2014
- 2015
- Şub 2018
- Tem 2018
- Ağu 2018
- Oca 2019
- Nis 2022
- Eki 2022
- → Mar 2025
- Eyl 2025
- Oca 2029
- Haz 2029
- Tem 2029
- Ara 2029
- 2032
- 2033
- Şub 2036
- Tem 2036
- Ağu 2036
- 2037
- May 2040
- Kas 2040
- Oca 2047
- Haz 2047
- Tem 2047
- Ara 2047
- 2050
- Nis 2051
- Eki 2051
- Mart 2054
- Ağu 2054
- Eyl 2054
- 2055
- May 2058
- Haz 2058
- Kas 2058
- Mar 2062
- Eyl 2062
- Şub 2065
- Tem 2065
- Ağu 2065
- Ara 2065
- 2068
- Nis 2069
- May 2069
- Eki 2069
- 2072
- 2073
- Haz 2076
- Tem 2076
- Kas 2076
- Şub 2083
- Tem 2083
- Ağu 2083
- 2084
- 2086
- May 2087
- Haz 2087
- Eki 2087
- 2090
- 2091
- Haz 2094
- Tem 2094
- Ara 2094
- Nis 2098
- Eyl 2098
- Eki 2098
- 2018
- 2195
Kategori
Commons
| Astronomi ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi'ye katkı sağlayabilirsiniz. |
