Ugarit alfabesi

Ugarit alfabesi
Ugarit alfabesi;
	Ugarit yazı sistemi
Tür	ebced
Diller	Ugaritçe, Hurrice, Akadca
Dönem	y. MÖ. 1400 – y. MÖ. 1190
Aile sistemi	Mısır hiyeroglifleri? Proto-Sinaitik yazı? Ugarit alfabesi; ;
ISO 15924	ltr, Ugaritic
Yön	Soldan sağa
Unicode adı	Ugaritic
Unicode aralığı	U+10380–U+1039F
	Bu sayfa UFA fonetik Unicode semboller içerir. Doğru bir görüntüleme desteğiniz bulunmadığı takdirde, soru işaretleri, kutular veya diğer Unicode karakterleri görebilirsiniz. IPA sembolleri ile ilgili rehberi okumak için, bakınız Yardım:IPA.

Ugarit alfabesi, çivi yazısını yazmak için kullanılan araçlarla (yani, kil tablet üzerine kama şeklindeki bir kalemi bastırarak) yazılan bir ünsüz alfabesi (ebced)dir. Çoğunlukla soldan sağa yazılırdı, ancak her zaman böyle değildi. y. MÖ. 1400 veya 1300'de, artık kullanılmayan bir Kuzeybatı Sami dili olan Ugaritçeyi yazmak için ortaya çıktı ve y. MÖ. 1190'da Geç Bronz Çağı'nın çöküşüyle birlikte kullanımdan kalktı. Bulunan yazıtlar, tarihte bir alfabetik yazı sisteminin sistematik ve geniş ölçekli idari kullanımına dair en eski kanıtları sunmaktadır.

Ugarit alfabesiyle yazılmış abecedarilerin keşfi, sadece "abc" alfabetik sırasının değil, aynı zamanda "hlḥm" sırasının da en eski doğrudan kanıtını sunmaktadır. Bunları kullanan yazı sistemlerine örnek olarak, "abc" sıralaması için Fenike, Paleo-İbrani, Arami kare yazı, Süryani, Yunan ve Latin alfabeleri ile "hlḥm" sıralaması için Amharca'nın uyarlandığı Geʽez yazısı verilebilir. Günümüzde kullanılan alfabelerin çoğu olmasa da birçoğu, harflerini bu iki gelenekten birine göre sıralamaktadır.

Ugarit alfabesi 30 harften oluşur. Arapça, Eski Kuzey Arapça ve Eski Güney Arapça yazıları, yaygın olarak yeniden yapılandırılan 29 Proto-Semitik ünsüz foneminin tamamı veya neredeyse tamamı için harfleri barındıran diğer tek Semitik alfabelerdir. Diğer diller, özellikle de Hurrice, Ugarit çevresindeki bölgede zaman zaman Ugarit yazısıyla yazılırdı, ancak başka yerlerde bu durum söz konusu değildi. Bu yazı sistemi, Akadca'yı alfabetik olarak yazmak için de nadiren kullanılmıştır. Ugarit alfabesi tamamen deşifre edilmiş sayılsa da, bu alfabeyle yazılmış terimlerin önemli bir kısmı etimolojik açıdan en iyi ihtimalle belirsizliğini korumaktadır ve her zaman herhangi bir Semitik dile ait gibi görünmemektedir.

Bu yazı sistemi, ilk olarak 1928 yılında antik Ugarit'in bulunduğu yerde (günümüz Ras Şamra, Suriye) keşfedilmiştir.

Harfler

Aşağıda, Ugarit harflerinin benzer ve daha iyi bilinen yazı sistemleriyle karşılaştırıldığı bir tanıtım tablosu yer almaktadır. Bu karşılaştırma yöntemi tam olarak kesin değildir, ancak bu konuyu ilk kez inceleyen okuyucular için yararlı olabilir. Tablonun, Ugarit'te bulunan (ve bu makalenin ilerleyen bölümlerinde ele alınacak olan) alfabetik sıralamalardan hiçbirine göre düzenlenmediğine dikkat edin. Ayrıca, Akkad çivi yazısı karşılıklarını gösteren kısmi abecedariler dışında, Ugarit harflerinin isimlerine dair doğrudan bir kanıt bulunmadığını da unutmayın.

Ugarit Harf	Fonem	IPA	... alfabesinde karşılık gelen harf
Fenike	OSA	Arami	İbrani	Arap
𐎀	ả (ʾa)	[ʔa]	𐤀	𐩱	𐡀	א	ا
𐎁	b	[b]	𐤁	𐩨	𐡁	ב	ب
𐎂	g	[ɡ]	𐤂	𐩴	𐡂	ג	ج
𐎃	ḫ	[x]	𐤇	𐩭	𐡇	ח	خ
𐎈	ḥ	[ħ]	𐩢	ح
𐎄	d	[d]	𐤃	𐩵	𐡃	ד	د
𐎏	ḏ	[ð]	𐤆	𐩹	ז	ذ
𐎇	z	[z]	𐩸	𐡆	ز
𐎅	h	[h]	𐤄	𐩠	𐡄	ה	ه
𐎆	w	[w]	𐤅	𐩥	𐡅	ו	و
𐎉	ṭ	[tˤ]	𐤈	𐩷	𐡈	ט	ط
𐎑	ẓ	[θˤ]	𐤑	𐩼	צץ	ظ
𐎕	ṣ	[sˤ]	𐩮	𐡑	ص
𐎊	y	[j]	𐤉	𐩺	י	𐤉	ي
𐎋	k	[k]	𐤊	𐩫	𐡊	כך	ك
𐎒	s	[s]	𐤎	𐩯	𐡎	ס	س
𐎌	š	[ʃ]	𐤔	𐩪	𐡔	ש
𐎘	ṯ	[θ]	𐩻	𐡕	ث
𐎚	t	[t]	𐤕	𐩩	ת	ت
𐎍	l	[l]	𐤋	𐩡	𐡋	ל	ل
𐎎	m	[m]	𐤌	𐩣	𐡌	מם	م
𐎐	n	[n]	𐤍	𐩬	𐡍	נן	ن
𐎓	ʿ	[ʕ]	𐤏	𐩲	𐡏	ע	ع
𐎙	ġ	[ɣ]	𐩶	غ
𐎔	p	[p]	𐤐	𐩰	𐡐	פף	ف
𐎖	q	[q]	𐤒	𐩤	𐡒	ק	ق
𐎗	r	[r]	𐤓	𐩧	𐡓	ר	ر
𐎛	ỉ (ʾi)	[ʔi]
𐎜	ủ (ʾu)	[ʔu]
𐎝	s₂	[su]
𐎟	kelime ayırıcı		𐤟

Köken

Ugarit yazısının kullanıldığı dönemde (y. MÖ. 1300 – y. 1190), Ugarit şehri, büyük bir imparatorluk merkezi olmasa da, Mısır, Anadolu, Kıbrıs, Girit ve Mezopotamya arasında, okuryazar dünyanın coğrafi merkezinde yer alıyordu. Bu nedenle şehir, alfabetik sıra, harf adlandırma kuralları, yazma yönü veya harflerin telaffuzları da dahil olmak üzere, her biri kendine özgü özelliklere sahip çok sayıda farklı yazı sistemiyle temas halindeydi.

Çivi yazısı hipotezi

Ugarit'te birçok standart, alfabetik olmayan Akad çivi yazısı metni ortaya çıkarılmıştır. Ugarit alfabesinin çivi yazısı ile yazılmış olması ve diğer çivi yazısı sistemleriyle büyük ölçüde aynı yazma yönünü izlediği gerçeği, Ugaritçenin Akad çivi yazısı gibi bir çivi yazısı sisteminden doğrudan esinlendiği hipotezini desteklemektedir. Dahası, aşağıdaki tabloda örneklendiği gibi, Ugarit gliflerinin yaygın Akadca "karşılıklarıyla" kolayca karşılaştırılabileceği savunulabilir.


Akad			Ugarit
la	𒆷	𐎅	l
ḫu	𒄷	𐎈	ḥ
ma	𒈠	𐎎	m
qu	𒄣	𐎖	q
pa	𒉺	𐎔	p
-a	𒀀	𐎀	a
-u	𒌋	𐎓	ʿ
za	𒍝	𐎇	z
za	𒍝	𐎕	ṣ

Proto-Sinaitik köken hipotezi

Bazıları, Ugarit alfabesinin Proto-Sinaitik yazının bir biçimini temsil ettiğini öne sürmüştür, harf biçimlerinin ise bir kazma ile kil üzerine yazmaya uyum sağlamak amacıyla deforme olduğunu belirtmiştir. Bu bağlamda, çivi yazısındaki iki temel şeklin, 𐎂'deki gibi doğrusal bir kama ve 𐎓'deki gibi köşeli bir kama, doğrusal Semitik alfabelerindeki çizgiler ve dairelere karşılık gelebileceği öne sürülmüştür: Yunancada korunmuş, daire içeren üç Semitik harf Θ, O ve Latin Q'da yer alan daire içeren üç Semitik harf, Ugaritçe'de köşe kama karakterleriyle yazılmıştır: 𐎉 ṭ, 𐎓 ʕ ve 𐎖 q. Diğer harfler de benzerlik gösterir: 𐎅 h, varsayılan Yunan eşanlamlısı E'ye benzemektedir; 𐎆 w, 𐎔 p ve 𐎘 θ ise yan çevrilmiş Yunan Y, Π ve Σ harflerine benzemektedir.

Diğer hipotezler

Uygulamada ve Ugarit karakterlerinin basit ve son derece soyut doğası nedeniyle, o dönemin diğer birçok yazı sistemiyle grafiksel benzerlikler ve fonolojik eşleşmeler bulmak kolaydır. Buna bir örnek, hiyeratik 𓇌’deki "y" harfinin Ugarit 𐎊 ile eşleşmesidir. Başkaları^[kim?] ise bu karakterin görünümünü Kıbrıs-Minos yazısı ile karşılaştırmıştır. Ayrıca, yakınlardaki Biblos'ta kanıtlanmış olan ve henüz tam olarak anlaşılamamış Biblos hece yazısından da bir dereceye kadar etki olmuş olabilir.

Jared Diamond, en az vuruşa sahip harflerin aynı zamanda en sık kullanılanlar olabileceği olasılığını kanıt olarak göstererek, alfabenin bilinçli bir şekilde tasarlandığına inanmaktadır.

Fransız-İngiliz yazılım mühendisi Hugo Cartwright, Ugarit dilindeki hece sıkıştırmasının Ugarit harflerinin tasarımında bir kural olabileceğini düşünmekle birlikte, bunun yerine alfabetik sırayı analiz etmeye odaklanmaktadır.

Abecedariler

Ugarit alfabesinde iki tür abecedari (alfabe kitabı) bulunmuştur; bunlar ilk olarak birbirlerinin kuzeyinde ve güneyinde keşfedildikleri için bazen "Kuzey ve Güney Semitik" olarak adlandırılmıştır.

"abc" veya "abg"

"abc" veya "abg" sıralaması, Fenike, İbrani ve Arap dillerinde görülen sıralamaya, daha eski olan ve ʾabjadī olarak adlandırılan sıralamaya ve daha uzak bir şekilde de Yunan ve Latin alfabelerine daha yakındır. Aşağıdaki tablo, bulunmuş olan abecedari türlerini göstermektedir ve bu abecedariler önce soldan sağa, ardından yukarıdan aşağıya doğru okunur. Harfler çivi yazısı ile verilmiş olup, bunların transliterasyon karşılıkları da altlarında yer almaktadır. Alfabe tabloları, genellikle bu şekilde yazıldıklarını göstermek amacıyla iki boyutlu olarak düzenlenmiştir.

𐎀	𐎁	𐎂	𐎃	𐎄	𐎅	𐎆	𐎇	𐎈	𐎉
ʾa	b	g	ḫ	d	h	w	z	ḥ	ṭ

𐎊	𐎋	𐎌	𐎍	𐎎	𐎏	𐎐	𐎑	𐎒
y	k	š	l	m	ḏ	n	ẓ	s

𐎓	𐎔	𐎕	𐎖	𐎗	𐎘	𐎙	𐎚
ʿ	p	ṣ	q	r	ṯ	ġ	t

𐎛
ʾi

𐎜
ʾu

𐎝
s₂

"hlḥm"

Bu tablo da önce soldan sağa, ardından yukarıdan aşağıya doğru okunur. Bu tablo, söz konusu tabletlerden birini (RS 88.2215 olarak adlandırılan) temsil etmek üzere hazırlanmıştır. Bu alfabe tablosunda b, ʾi, ʾu ve s₂ harflerinin bulunmadığına dikkat edin; oysa bu tür sıralamalarda genellikle b harfinin yer alması beklenir.

𐎅	𐎍	𐎈	𐎎	𐎖	𐎆	𐎌	𐎗
h	l	ḥ	m	q	w	š	r

	𐎚	𐎒	𐎋	𐎐	𐎃	𐎔	𐎀	𐎓	𐎑
(b)	t	s	k	n	ḫ	p	ʾa	ʿ	ẓ

𐎂	𐎄	𐎙	𐎉	𐎇	𐎏	𐎊	𐎘	𐎕
g	d	ġ	ṭ	z	ḏ	y	ṯ	ṣ

Alfabetik sıra

Ugarit'te bulunan ve yukarıda listelenen alfabetik örneklerin ötesinde, bir Mısır mezarında bulunan hiyeratik bir ostrakonun, aslında "abg" ve "hlḥm" çift alfabetik sisteminin daha eski ancak çok kısmi bir örneği olabileceğinden bahsetmek gerekir; ancak bu konu hâlâ araştırma konusudur.

Her iki alfabetik sıra arasındaki sıralama yakınlığının yanı sıra, henüz sınıflandırılmamış Safaitik abecedarilerle karşılaştırmalar da yapılmıştır.

"abg" and "hlḥm" karşılaştırması

Cartwright, biri "abg" dizisi, diğeri ise "hlḥm" dizisi olarak kabul edilen iki Ugaritçe olmayan alfabetik dizinin permütasyon uzayındaki yakınlığını açıklamaktadır. Bunu, sıra yakınlığını ölçerek ve dizileri boşluk tamponlu iki boyutlu nesneler olarak ele alarak başarmaktadır.

Mağribi ebced dizisinin boustrophedon okunuşu
A	B	G
W	H	D
H.	Z	T.
L	K	Y
M	N	S.
D.	P	O
Q	R	S
SH	TH	T
KH	Z.	DH
		GH

Yukarıdan aşağıya ve soldan sağa okunduğunda, bu Mağribi ebced sıralaması, Teyma vahasında bulunan Tay 19 alfabesi ile karşılaştırılabilir.

"abg" ve **"hlḥm"** karşılaştırması
mod. Mağribi ebcedi	A	W	H.	L	M	D.	Q		SH	GH	B	H	Z	K	N	P	R		TH				Z.	G	D	T.	Y	S.	O	S	T	DH	KH
Tay 19	A		L	H.	M		Q	W	SH	R	B	T1	S	K	N		GH	[S.]	S3	[P]	[H]	[O]	D.	G	D	T2							KH

Bu durum, Tay 19 yazıtında S., P, H ve O harflerinin çizilerek silinmiş olmasıyla daha da pekiştirilmektedir.

Safaitik sıralamalarıyla yakınlık

RWQ 67

Cartwright, sıralı kümelerin karşılaştırılmasına ilişkin ön baskısında, Safaitik abecedari RWQ 67'deki sıralamanın da Ugarit'te bulunan sıralamaya ne kadar benzediğine dikkat çekmektedir.

RWQ 67 şöyledir: l m g ʿ n t b ḫ ḏ q d h ḍ y ẓ ġ f s² r w ṯ ṣ ṭ ḥ s¹ z ʾ k

Aşağıdaki, "sesli harfsiz" RWQ 67ye benzer, boşluklarla ayrılmış tablo ilk olarak yukarıdan aşağıya doğru okunabilir. Aynı tabloyu soldan sağa doğru okuduğunuzda, yine sesli harf içermeyen bir Ugarit benzeri alfabe tablosu ortaya çıkar. Bu durum, "GH" bölümünü "S Z P H. S. T." bölümleriyle değiştirdiğinizde en belirgin şekilde görülür.

Hem RWQ 67’ye hem de Ugarit alfabesine benzeyen Tablo 1
		G	B	KH	D	Z	H.	T.		SH	K
L	M
		N	DH	Z.	S	P	S.	Q	R	TH	GH	S2
		T

Hem RWQ 67'ye hem de Ugarit alfabesine benzeyen Tablo 2
		G	B	KH	D			SH	K	Z	H.	T.
L	M
		N	DH	Z.	GH	Q	R	TH	S	P	S.	S2
		T

MISSA2 ve Amorit dili

Cartwright ayrıca, Safaitik alfabe kitabı MISSA2''nin alfabetik sıralamasının, RWQ 67'nin kendisi de dahil olmak üzere çeşitli sıralamalarla ve "abg" Ugarit alfabesi ile ne kadar yakın olduğunu ele almaktadır. Nehmé, MacDonald ve Al Muʾazzin'in, MISSA2'yi Safaitik harfleri görsel olarak da gruplandıran bir eser olarak tanımladıkları ve bunu eğik çizgiler kullanarak gösterdikleri belirtilebilir:

MISSA2 şöyledir: t /ṯ y ʾ ṣ\ /b r m\ /l n ḫ h z k\ /ḥ s¹\ /s² ġ f\ /ḍ ṭ\ /ʿ w g\ ḏ d ẓ q

Cartwright, MISSA2 ile Krebernik ve George tarafından yayınlanan "Amorite Bilinguals" adlı çalışmada kullanılan Amorit dilinin ünsüz sıklığı arasında yüksek bir permütasyon yakınlığı olduğunu vurgulamaktadır. Ayrıca MISSA2 ile Ugaritçe ve Fenike dillerinin sıkıştırılmış hece temelli rekonstrüksiyonları arasında da yüksek bir permütasyon yakınlığı tespit etmiştir.

MISSA2'nin ilk karakterlerinin (t ṯ y ʾ ṣ b r) özel bir rol oynayabileceğini öne sürmekte ve bunları, Tay 19 ile yapılan bustrofedon Mağribi ebced karşılaştırmasında altı çizili olan y ṣ ʿ s t ile karşılaştırmaktadır.

BES20 592 ve akrostiş olarak okunan "Amorite Bilinguals"

Krebernik ve George, Amorite Bilinguals metninin kısmi bir akrostiş yorumunu yayınladılar; bu yorum, metnin AN = Anum listelerine benzer bir tür sözlükbilimsel envanter işlevi de görmüş olabileceğini ortaya koymaktadır. Bu hipotezden bağımsız olarak, Cartwright, 3'er adımlık aralıklarla okunan akrostiş "Amorite Bilinguals" sıralaması ile tersine çevrildiğinde Safaitik alfabe tablosu BES20 592 arasında yüksek derecede bir korelasyon bulmuştur.

Ad	Ortaya çıkan abecedari
BES20592	ṯ rh ḅn mʿgs¹kḥmlḏrtfġʾṣlnḫ ys²wẓhd/yṭḍ
Tekrarlayanlar hariç BES20592	TH, H, B, N, O, G, S, K, H., M, DH, R, T, P, GH, A, S., L, KH, Y, SH, W, Z. ,D/Y, T, D.
Tekrarlayanlar hariç ve ters sırayla BES20592	D., T., D/Y, Z., W, SH, Y, KH, L, S., A, GH, P, T, R, DH, M, H., K, S, G, O, N, B, H, TH
3'erlik adımlarla "Amorite Bil."	D,Y,GH,SH,T.,L,S.,W, A, M, P, T, H., DH, N, K, R, O, G, Q, S, H
"Amorite Bil." akrostiş olarak okunur	D, K, A, Y, R, M, GH, O, P, SH, G, T, T., Q, H., L, S, DH, S., H, N, W

Ugarit kısa alfabesi

Ugarit alfabesinin, buluntu yerleri çoğunlukla Ugarit bölgesi dışında kalan iki daha kısa varyantı mevcuttur. Buluntu yerleri arasında Tel Beit Shemesh, Sarepta ve Tiryns sayılabilir. Bu alfabe, standart Ugarit alfabesinin kullanıldığı tabletlerin aksine genellikle yazıtlı nesneler üzerinde bulunur ve standart versiyondan farklı olarak genellikle sağdan sola yazılır. Sadece Tell Sukas, Tell Ta'annek ve Beth Shemesh'te üç tablet bulunmuştur. Bir varyant 27 harften, diğeri ise 22 harften oluşuyordu. Farklı Ugarit alfabelerinin birbirlerine göre kronolojik sıralamalarının ne olduğu bilinmemektedir.

Fonksiyon

Ugarit yazı sistemi, genişletilmiş bir ebced sistemiydi. Çoğu hecede, çift sesli harflerin /w/ ve /j/ sesleri de dahil olmak üzere yalnızca ünsüzler yazılırdı. Ugarit alfabesi, gırtlak vuruşundan sonra gelen ünlüleri de gösterdiği için erken dönem ebcedler arasında sıra dışı bir yere sahipti. /ʔa/ hecesini temsil eden harfin, diğer Semitik ebcedlerde alef harfinin yaptığı gibi, başlangıçta /ʔ/ ünsüzünü temsil ettiği ve daha sonra alfabenin sonuna /ʔi/ ve /ʔu/ harflerinin eklenmesiyle /ʔa/ ile sınırlandırıldığı düşünülmektedir.

Alfabenin son ünsüz harfi olan s₂'nin kökeni, her iki "eklenmiş" gırtlaksı sesle birlikte tartışmalı olsa da, "[s₂] olarak transliterasyon yapılan Ugarit sembolü ile daha sonraki Kuzeybatı Sami yazısının s harfi arasındaki biçim açısından bariz benzerlik, ortak bir köken olasılığını güçlendirmektedir; ancak bu işaretin Ugarit alfabesine eklenme nedeni belirsizdir (bkz. Segert 1983: 201–218, Dietrich ve Loretz 1988). İşlev açısından [s₂], Ugaritçe s harfine benzer, ancak yalnızca belirli kelimelerde – diğer s ile başlayan kelimeler hiçbir zaman [s₂] ile yazılmaz."

s₂ şeklini gösteren kelimeler ağırlıklı olarak alıntılardır; bu nedenle bu harfin, yerli /s/ sesiyle yaklaşık olarak ifade edilebilen yabancı bir sesi temsil eden, alfabeye sonradan eklenen bir harf olduğu sıklıkla düşünülür. Huehnergard ve Pardee ise bunu /ts/ affrikatı olarak tanımlar. Segert ise bunun hece karakteri /su/ olabileceğini öne sürer ve bu nedenle diğer hece karakterleri /ʔi/ ve /ʔu/ ile aynı grupta değerlendirir.

Muhtemelen alfabenin son üç harfi, başlangıçta Ugaritçe dışındaki dilleri yazıya dökmek için geliştirilmişti (Akkad dili ve Hurri dili metinlerinin Ugarit alfabesiyle yazılmış olduğu tespit edilmiştir) ve daha sonra Ugaritçeyi yazmak için kullanılmaya başlandı. Gırtlak vuruşu ile sesli harf kombinasyonlarını ifade eden bu üç harf, diğer dilleri yazarken basit sesli harfler olarak kullanıldı.

Kullanılan tek noktalama işareti, genellikle kullanılmayan bir kelime ayırıcıdır.^{[kaynak belirtilmeli]}

Unicode

Ugarit alfabesi, Nisan 2003’te 4.0 sürümünün yayınlanmasıyla Unicode Standardı'na eklenmiştir.

Ugarit için Unicode bloğu U+10380–U+1039F'dir:

Ugarit Official Unicode Consortium code chart (PDF)
	0	1	2	3	4	5	6	7	8	9	A	B	C	D	E	F
U+1038x	𐎀	𐎁	𐎂	𐎃	𐎄	𐎅	𐎆	𐎇	𐎈	𐎉	𐎊	𐎋	𐎌	𐎍	𐎎	𐎏
U+1039x	𐎐	𐎑	𐎒	𐎓	𐎔	𐎕	𐎖	𐎗	𐎘	𐎙	𐎚	𐎛	𐎜	𐎝		𐎟
Notlar: 1.^Unicode 17.0 sürümünden itibaren 2.^Gri alan, atanmamış kod noktasını gösterir.

Unicode 12.0 sürümünün yayınlanmasıyla birlikte Mart 2019'da Latin Extended-D bloğuna transliterasyon amaçlı altı harf eklendi:

U+A7BA Ꞻ LATIN CAPITAL LETTER GLOTTAL A
U+A7BB ꞻ LATIN SMALL LETTER GLOTTAL A
U+A7BC Ꞽ LATIN CAPITAL LETTER GLOTTAL I
U+A7BD ꞽ LATIN SMALL LETTER GLOTTAL I
U+A7BE Ꞿ LATIN CAPITAL LETTER GLOTTAL U
U+A7BF ꞿ LATIN SMALL LETTER GLOTTAL U

Ayrıca bakınız

Eski Fars çivi yazısı – çok daha sonraki bir dönemde, bununla hiçbir ilgisi olmayan bir çivi yazısı yarı-alfabesi denemesi.

Kaynakça

^ William M. Schniedewind, A Primer on Ugaritic, p. 32
^ Ugaritic, in The Ancient Languages of Syria-Palestine and Arabia
^ "See Damascus Museum, RS 19.159". Charles Virolleaud, Royal Palace of Ugarit II, Textes en cunéiforme alphabétique des archives est, ouest et centrales, N. 189 (Damascus Museum, RS 19.159). 3 Temmuz 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Temmuz 2026.
^ Daniels, Peter T.; Bright, William, (Ed.) (1996). "Epigraphic Semitic Scripts". The World's Writing Systems. Oxford University Press, Inc. s. 92. ISBN 978-0-19-507993-7.
^ Kogan, Leonid (2011). "Tab. 6.2: Regular correspondences of the Proto-Semitic consonants". Weninger, Stefan (Ed.). The Semitic Languages: An International Handbook. Walter de Gruyter. s. 55. ISBN 978-3-11-025158-6.
^ "Ugaritic, in The Ancient-Languages of Syria-Palestine and Arabia". 19 Eylül 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Temmuz 2026.
^ ^a ^b "Brian Colless, Cuneiform alphabet and picto-proto-alphabet". 24 Ekim 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Temmuz 2026.
^ Stanislav Segert (1985), A Basic Grammar of the Ugaritic Language: With Selected Texts and Glossary, University of California Press, s. 19, ISBN 9780520039995
^ Jared Diamond (Haziran 1994). "Writing Right". DISCOVER Magazine. Human Origins / Senses. 11 Şubat 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi.
^ ^a ^b ^c Cartwright, Hugo. "Permutation Space Closeness of Ordered Sets". 16 Haziran 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Temmuz 2026.
^ Bordreuil, Pierre; Pardee, Dennis (1995). "Un abécédaire du type sud-sémitique découvert en 1988 dans les fouilles archéologiques françaises de Ras Shamra-Ougarit - Comptes rendus des séances de l'Académie des Inscriptions et Belles-Lettres Année 1995 139-3 pp. 855-860". 3 Temmuz 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Temmuz 2026.
^ Hawley, 2008. Apprendre à écrire à Ougarit : une typologie des abécédaires.
^ Macdonald, 1986
^ "OCIANA Tay 19". 16 Haziran 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Temmuz 2026.
^ A. Al-Jallad; M.C.A. Macdonald. "OCIANA RWQ 67". 17 Haziran 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Temmuz 2026.
^ Macdonald; Al Muʾazzin; Nehmé (1996). "Les inscriptions safaïtiques de Syrie, cent quarante ans après leur découverte". Comptes rendus des séances de l'AIBL. ss. 435-494.
^ "OCIANA". 17 Haziran 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Temmuz 2026.
^ [1] 21 Mayıs 2024 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Fossé, Cécile, et al., "Archaeo-Material Study of the Cuneiform Tablet from Tel Beth-Shemesh", Tel Aviv 51.1, pp. 3-17, 2024
^ [2] 2 Ağustos 2025 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Töyräänvuori, Joanna, "Cuneiform Alphabetic Texts Outside of Ugarit: Evidence for an Overland Trade Network in the LBA Levant?", Studia Antiqua et Archaeologica 30.2, pp. 243-279, 2024
^ [3] 7 Aralık 2025 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Ferrara, Silvia, "A ‘top-down’ re-invention of an old form: Cuneiform alphabets in context", Understanding Relations Between Scripts II, pp. 15-51, 2020
^ Bordreuil, P., "Cunéiformes alphabétiques non canoniques", I. La tablette alphabétique sénestroverse RS 22.03’, Syria 58 (3–4), pp. 301–311, 1981
^ Dietrich, M. and Loretz, O., "Die Keilalphabete. Die phönizisch kanaanäischen und altarabischen Alphabete in Ugarit", Münster, 1988
^ Coulmas, Florian (1991). The writing systems of the world. Wiley. ISBN 978-0-631-18028-9.
^ Schniedewind, William; Hunt, Joel (2007). A primer on Ugaritic. Cambridge University Press. ISBN 978-1-139-46698-1. 13 Eylül 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Temmuz 2026.
^ "Ugaritic, in The Ancient Languages of Syria-Palestine and Arabia". 15 Eylül 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Temmuz 2026.
^ Huehnergard, An Introduction to Ugaritic (2012), s. 21; Pardee, Ugaritic alphabetic cuneiform in the context of other alphabetic systems in Studies in ancient Oriental civilization (2007), s. 183.
^ Stanislave Segert, "The Last Sign of the Ugaritic Alphabet" in Ugaritic-Forschugen 15 (1983): 201–218
^ Healey, John F. (1990). "The Early Alphabet". Reading the Past: Ancient Writing from Cuneiform to the Alphabet. University of California Press. s. 216. ISBN 0-520-07431-9.
^ Suignard, Michel (9 Mayıs 2017). "L2/17-076R2: Revised proposal for the encoding of an Egyptological YOD and Ugaritic characters" (PDF). 30 Mart 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 3 Temmuz 2026.

Dış bağlantılar

Download a Ugaritic font (includes Unicode font)
Ugaritic cuneiform characters from the Unicode Ugaritic cuneiform script
Ugaritic cuneiform Omniglot entry on the subject
Ugaritic script (ancientscripts.com)
Ugaritic writing 13 Temmuz 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
GNU FreeFont Unicode font family with Ugaritic range in its sans-serif face.

Logogramlar

[1] William M. Schniedewind, A Primer on Ugaritic, p. 32

[2] Ugaritic, in The Ancient Languages of Syria-Palestine and Arabia

[3] "See Damascus Museum, RS 19.159". Charles Virolleaud, Royal Palace of Ugarit II, Textes en cunéiforme alphabétique des archives est, ouest et centrales, N. 189 (Damascus Museum, RS 19.159). 3 Temmuz 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Temmuz 2026.

[4] Daniels, Peter T.; Bright, William, (Ed.) (1996). "Epigraphic Semitic Scripts". The World's Writing Systems. Oxford University Press, Inc. s. 92. ISBN 978-0-19-507993-7.

[5] Kogan, Leonid (2011). "Tab. 6.2: Regular correspondences of the Proto-Semitic consonants". Weninger, Stefan (Ed.). The Semitic Languages: An International Handbook. Walter de Gruyter. s. 55. ISBN 978-3-11-025158-6.

[6] "Ugaritic, in The Ancient-Languages of Syria-Palestine and Arabia". 19 Eylül 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Temmuz 2026.

[colless-7] "Brian Colless, Cuneiform alphabet and picto-proto-alphabet". 24 Ekim 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Temmuz 2026.

[8] Stanislav Segert (1985), A Basic Grammar of the Ugaritic Language: With Selected Texts and Glossary, University of California Press, s. 19, ISBN 9780520039995

[9] Jared Diamond (Haziran 1994). "Writing Right". DISCOVER Magazine. Human Origins / Senses. 11 Şubat 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi.

[:0-10] Cartwright, Hugo. "Permutation Space Closeness of Ordered Sets". 16 Haziran 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Temmuz 2026.

[11] Bordreuil, Pierre; Pardee, Dennis (1995). "Un abécédaire du type sud-sémitique découvert en 1988 dans les fouilles archéologiques françaises de Ras Shamra-Ougarit - Comptes rendus des séances de l'Académie des Inscriptions et Belles-Lettres Année 1995 139-3 pp. 855-860". 3 Temmuz 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Temmuz 2026.

[12] Hawley, 2008. Apprendre à écrire à Ougarit : une typologie des abécédaires.

[13] Macdonald, 1986

[14] "OCIANA Tay 19". 16 Haziran 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Temmuz 2026.

[15] A. Al-Jallad; M.C.A. Macdonald. "OCIANA RWQ 67". 17 Haziran 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Temmuz 2026.

[16] Macdonald; Al Muʾazzin; Nehmé (1996). "Les inscriptions safaïtiques de Syrie, cent quarante ans après leur découverte". Comptes rendus des séances de l'AIBL. ss. 435-494.

[17] "OCIANA". 17 Haziran 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Temmuz 2026.

[18] [1] 21 Mayıs 2024 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Fossé, Cécile, et al., "Archaeo-Material Study of the Cuneiform Tablet from Tel Beth-Shemesh", Tel Aviv 51.1, pp. 3-17, 2024

[19] [2] 2 Ağustos 2025 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Töyräänvuori, Joanna, "Cuneiform Alphabetic Texts Outside of Ugarit: Evidence for an Overland Trade Network in the LBA Levant?", Studia Antiqua et Archaeologica 30.2, pp. 243-279, 2024

[20] [3] 7 Aralık 2025 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Ferrara, Silvia, "A ‘top-down’ re-invention of an old form: Cuneiform alphabets in context", Understanding Relations Between Scripts II, pp. 15-51, 2020

[21] Bordreuil, P., "Cunéiformes alphabétiques non canoniques", I. La tablette alphabétique sénestroverse RS 22.03’, Syria 58 (3–4), pp. 301–311, 1981

[22] Dietrich, M. and Loretz, O., "Die Keilalphabete. Die phönizisch kanaanäischen und altarabischen Alphabete in Ugarit", Münster, 1988

[23] Coulmas, Florian (1991). The writing systems of the world. Wiley. ISBN 978-0-631-18028-9.

[24] Schniedewind, William; Hunt, Joel (2007). A primer on Ugaritic. Cambridge University Press. ISBN 978-1-139-46698-1. 13 Eylül 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Temmuz 2026.

[25] "Ugaritic, in The Ancient Languages of Syria-Palestine and Arabia". 15 Eylül 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Temmuz 2026.

[26] Huehnergard, An Introduction to Ugaritic (2012), s. 21; Pardee, Ugaritic alphabetic cuneiform in the context of other alphabetic systems in Studies in ancient Oriental civilization (2007), s. 183.

[27] Stanislave Segert, "The Last Sign of the Ugaritic Alphabet" in Ugaritic-Forschugen 15 (1983): 201–218

[The_Early_Alphabet'_1990-28] Healey, John F. (1990). "The Early Alphabet". Reading the Past: Ancient Writing from Cuneiform to the Alphabet. University of California Press. s. 216. ISBN 0-520-07431-9.

[L217076-29] Suignard, Michel (9 Mayıs 2017). "L2/17-076R2: Revised proposal for the encoding of an Egyptological YOD and Ugaritic characters" (PDF). 30 Mart 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 3 Temmuz 2026.