Bilgi Merkezi / Rehber
Esat Bülkat
Mehmet Esat Bülkat veya Esad Paşa (18 Ekim 1862, Yanya - 2 Kasım 1952, İstanbul), Türk askerdir.
Son gözden geçirme: 22.10.2026
- Doğum
- 18 Ekim 1862
- Vefat
- 2 Kasım 1952
- Alan
- Komutanlar ve kahramanlar
- Dönem
- 20.–21. yüzyıl
- Kabri / türbesi
- Karacaahmet Mezarlığı
- İlgili Türk devletleri
- Osmanlı Devleti, Türkiye Cumhuriyeti
Hayatı

Mehmet Esat Bülkat, 18 Ekim 1862 tarihinde Yanya'da dünyaya geldi. Anılarına göre soyu, Özbekistan'dan Anadolu'ya ve oradan Rumeli'ye göç eden Kaçı veya Kaçın boyuna dayanmaktadır. 1890 yılında Erkan-ı Harbiye Mektebini kurmay yüzbaşı rütbesiyle bitirdi ve aynı yıl askeri görevler için Almanya'ya gitti. Temmuz 1893'te kıdemli yüzbaşı olarak İstanbul'a dönen Bülkat, 5 Kasım 1893'te binbaşı rütbesine yükseldi ve Osmanlı Ordusu'nu düzenlemekle görevli Goltz Paşa'nın yardımcılığına atandı.
1897'de patlak veren Osmanlı-Yunan Savaşı sırasında Yanya Kolordusu kurmay başkanlığına getirildi. Buradaki başarıları nedeniyle 1898'de albaylığa terfi etti. 1899'da Harbiye Mektebinin ders nazırlığı ve kurmay başkanlığı görevlerini üstlendi. 1902'de mirlivalığa, 1906'da ise ferik rütbesine yükseltildi. 1907'de Selanik'teki 3. Ordu komutan yardımcılığına atanan Bülkat, 1909'da çıkarılan Tasfiye-i Rütep kanunu nedeniyle mirliva rütbesine indirildi. 1911 yılında Gelibolu'daki 5. Nizamiye Tümeni, Tekirdağ'daki 2. Kolordu ve İşkodra Müretteb Kuvvetleri komutanlıklarında görev yaptı. İtalya'nın savaş ilan etmesi üzerine Yanya Bağımsız Tümen ve ardından Yanya Kolordusu komutanlığına atandı.
Balkan Savaşları sırasında sayıca üstün Yunan kuvvetlerine karşı Yanya ve çevresini 5 Mart 1913'e kadar savundu. 1913'te Tekirdağ'da 3. Kolordu Komutanlığına, I. Dünya Savaşı'nda ise Gelibolu Yarımadasında 3. Kolordu ve Arıburnu Kuzey Grubu Komutanlığına getirildi. Çanakkale'deki hizmetleri karşılığında 1915'te tekrar ferik rütbesine yükseltildi. 1917'de Almanya'nın cephelerini incelemek üzere Berlin'e gitti. Yurda dönüşünde sırasıyla Bandırma'da 5. Ordu ve Batum'da 3. Ordu komutanlıklarını yürüttü. 2. Ordu Genel Müfettişliği görevinden sonra 22 Kasım 1919'da emekliye ayrıldı. Hulusi Salih Paşa kabinesinde Bahriye Nazırlığı görevinde bulundu. 2 Kasım 1952'de İstanbul'da vefat eden Bülkat, Karacaahmet Mezarlığı'na defnedildi.
Tarihî önemi ve başarıları
Mehmet Esat Bülkat, Balkan Savaşları ve Çanakkale Savaşı'ndaki savunma stratejileriyle tanınan önemli bir komutandır. Kardeşi Mehmet Vehip Kaçı ile birlikte Yanya'da gösterdiği direnişle öne çıkmıştır. Çanakkale Savaşı'nda Arıburnu Kuzey Grubu Komutanı olarak görev yapmış ve İtilaf kuvvetlerinin boğazı geçip İstanbul'a ulaşmasını engelleyen üç önemli komutandan biri olmuştur. Diğer iki komutan Çanakkale Müstahkem Mevkii komutanı Cevat Paşa ve Anafartalar kahramanı Kaymakam Mustafa Kemal'dir.
Çanakkale Kara Muharebeleri sırasında İngiliz ve Fransız birliklerinin Arıburnu'na yönelik taarruzlarını zor şartlar altında geri püskürtmüştür. 6 Ağustos 1915'te başlayan ve Çanakkale Boğazı'nın kilidi sayılan Conkbayırı'nı hedef alan İngiliz taarruzuna karşı emrindeki kuvvetlerle başarılı bir savunma gerçekleştirmiştir. İtilaf kuvvetlerinin Conkbayırı'nı ele geçirememesi, Osmanlı Devleti'ni savaş dışı bırakma hedeflerini suya düşürmüştür. Esat Bülkat, Mustafa Kemal'in Anafartalar kumandanlığına atanmasını sağlayarak onun yeteneklerinin görülmesine ve dünyaca tanınan bir asker olmasına büyük katkı sağlamıştır.
Eserleri ve mirası
Mehmet Esat Bülkat, askeri deneyimlerini ve tarihî olayları aktaran iki önemli eser kaleme almıştır. Bu eserler, dört ciltten oluşan 'Çanakkale Hatıraları' ve '1912-1913 Balkan Harbi' adlı çalışmalardır.
Haritada ve ilgili kayıtlar
- Türk Dünyası Haritası’nda göster
- Osmanlı Devleti (yaklaşık 1299 – 1922)
- Türkiye Cumhuriyeti (1923 – günümüz)
Benzer / İlgili Türk büyükleri
Aynı alan, dönem, devlet ve bölgeye göre ilgili kayıtlar.
Bu sayfa, Vikipedi'deki «Mehmet Esat Bülkat» maddesinden yararlanılarak yapay zekâ destekli editörlük ile özgün cümlelerle yeniden yazılmıştır; Vikipedi metinleri CC BY-SA 4.0 lisanslıdır. Kesin bilgi için resmî ve akademik kaynaklara başvurun; bir hata görürseniz bize bildirin.
Kaynaklar
- Vikipedi: Mehmet Esat Bülkat (sürüm 37838064, CC BY-SA 4.0; yapay zekâ editör desteğiyle özetlenmiş ve uyarlanmıştır, değişiklik yapılmıştır) ↗
- Madde yazarları ve sürüm geçmişi (Vikipedi) ↗
- Lisans: Creative Commons Atıf-AynıLisansla Paylaş 4.0 (CC BY-SA 4.0) ↗
- Vikiveri: Q2081598 (CC0) — tarihler ve konum ↗
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; resmî ve bağlayıcı metin için kaynaklara bakın. Hukuki, mali veya tıbbi tavsiye değildir.