Bilgi Merkezi / Rehber
II. Osman
II. Osman ya da Genç Osman, divan edebiyatındaki mahlasıyla Farisî, tahttan indirildikten sonraki adıyla Osman Çelebi (3 Kasım 1604, İstanbul - 20 Mayıs 1622…
Son gözden geçirme: 22.10.2026
- Doğum
- 3 Kasım 1604
- Vefat
- 20 Mayıs 1622
- Alan
- Hükümdarlar
- Dönem
- 14.–17. yüzyıl
- Kabri / türbesi
- İstanbul
- İlgili Türk devletleri
- Osmanlı Devleti
Hayatı

II. Osman, 3 Kasım 1604 tarihinde İstanbul'da doğdu ve 20 Mayıs 1622 tarihinde yine İstanbul'da hayatını kaybetti. Babası I. Ahmed, annesi ise Mahfiruz Hatice Sultan'dır. Amcası I. Mustafa'nın tahttan indirilmesi üzerine 13 yaşında Osmanlı tahtına oturdu. Annesinin titiz eğitimiyle Arapça ve Farsça öğrendi; bazı kaynaklarda batı dillerini bildiği iddia edilse de bu bilgi tartışmalıdır. Divan edebiyatında 'Farisî' mahlasını kullanan II. Osman, Osmanlı şehzadeleri arasında en kültürlü kişi olarak nitelendirilir. Yavuz Sultan Selim döneminden beri yapılmayan bir uygulamayla saray dışından, hür Müslüman olan Şeyhülislam Ebuishakzade Mehmed Esad Efendi'nin ve Pertev Paşa'nın kızlarıyla evlendi.
Tarihî önemi ve başarıları
II. Osman, tahta çıkar çıkmaz devlet erkânındaki üst düzey yetkilileri değiştirdi ve müderris ile kadıların atanma yetkilerini şeyhülislamlardan aldı. İran seferinde Pul-i Şikeste'de alınan yenilgiye rağmen, Erdebil'in ele geçirilme tehdidi nedeniyle İranlılar barış istedi ve 26 Eylül 1618'de Serav Antlaşması imzalandı. 1620 yazında Kayserili Halil Paşa komutasındaki donanma Akdeniz'e açılarak İtalya kıyılarında Manfredonia limanını ele geçirdi. Lehistan ile yaşanan gerginlikler üzerine 1621'de Lehistan Seferi'ne çıktı ve Hotin Kalesi önlerinde meydan savaşı yaşandı. Savaşın kesin bir sonuç vermemesi üzerine 29 Eylül 1621'de Hotin Antlaşması yapıldı; bu antlaşma ile iki taraf birbirinin topraklarına saldırmamayı ve Lehistan'ın Kırım Hanı'na vergi vermeyi kabul etti.
Dönemi ve bağlam
II. Osman, yeniçeri ve sipahi ocaklarının bozulduğunu düşünerek askeri alanda yenilikler yapmayı planladı. Kapıkulu Ocakları'nda yaptığı sayımda maaş defterindeki kişi sayısı ile gerçek asker sayısı arasındaki farkı tespit edip fazladan ödemeleri kesti. Yeni bir ordu kurmak, başkenti Anadolu'ya taşımak ve ilmiye sınıfının etkisini kırmak gibi reform düşünceleri olduğu iddia edilmekle birlikte, bu planların çoğu devrin kaynaklarında yer almamaktadır. Halep, Erzurum, Şam ve Mısır beylerbeylerine gizli irade ile asker yazdırma girişimi saraydaki yeniçeriler tarafından öğrenildi.
İlgili olaylar
Arpalıkları kesilen ulema ve geleceklerini tehdit altında hisseden yeniçeriler, Süleyman Ağa ile Hoca Ömer Efendi'nin idamını talep ettiler. Taleplerin reddedilmesi üzerine 19 Mayıs 1622'de isyan başladı ve isyancılar I. Mustafa'yı padişah ilan ettiler. Yeniçeri Ağası Ali Ağa'nın ikna çabaları başarısız oldu ve Ali Ağa isyancılar tarafından parçalandı. II. Osman, Yedikule Zindanları'na götürülerek burada yeniçeriler tarafından boğularak öldürüldü. Öldürülmesi 'Haile-i Osmaniye' olarak adlandırılan olaylar zincirinin bir parçasıdır ve ölümü büyük bir infiale yol açtı. Ölümünün ardından Abaza isyanları patlak verdi ve devlet, IV. Murad'ın mutlak saltanatına kadar sürecek bir anarşi dönemine girdi. Nef'i, II. Osman'ın ölümü üzerine 1622 yılında ünlü mersiyesini kaleme aldı.
Haritada ve ilgili kayıtlar
- Türk Dünyası Haritası’nda göster
- Osmanlı Devleti (yaklaşık 1299 – 1922)
Benzer / İlgili Türk büyükleri
Aynı alan, dönem, devlet ve bölgeye göre ilgili kayıtlar.
Bu sayfa, Vikipedi'deki «II. Osman» maddesinden yararlanılarak yapay zekâ destekli editörlük ile özgün cümlelerle yeniden yazılmıştır; Vikipedi metinleri CC BY-SA 4.0 lisanslıdır. Kesin bilgi için resmî ve akademik kaynaklara başvurun; bir hata görürseniz bize bildirin.
Kaynaklar
- Vikipedi: II. Osman (sürüm 38163323, CC BY-SA 4.0; yapay zekâ editör desteğiyle özetlenmiş ve uyarlanmıştır, değişiklik yapılmıştır) ↗
- Madde yazarları ve sürüm geçmişi (Vikipedi) ↗
- Lisans: Creative Commons Atıf-AynıLisansla Paylaş 4.0 (CC BY-SA 4.0) ↗
- Vikiveri: Q172056 (CC0) — tarihler ve konum ↗
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; resmî ve bağlayıcı metin için kaynaklara bakın. Hukuki, mali veya tıbbi tavsiye değildir.