Açlık

Açlık, karaciğerdeki glikojen miktarı belirli bir seviyenin altına düştüğünde hissedilen ve genellikle beraberinde yeme arzusu da getiren his veya duruma verilen isimdir. Bu his genellikle hipotalamus tarafından kontrol edilir ve karaciğerdeki reseptörlerden gelen sinyallerle tetiklenir.

Ayrıca açlık sözcüğü mecazi olarak diğer türlü özlem veya arzular için de kullanılabilir; zafer açlığı - zafere aç olmak gibi.

Açlık, TDK'ya göre aç olma durumu ve aşırı istek anlamlarına gelir.

Tarihteki en eski kaynak; Aç "aç, açlık (isim ve sıfat)" [ Orhun Yazıtları (735) : Türük bodın aç érti [Türk boyları aç idi] ]. Bu kaynak kayıtlara geçmiş ve bu kelimenin kullanıldığı yazılı ilk kaynaktır. Kullanımı daha öncesinde sözlü olarak veya günlük hayatta yaygın olabilir.Kelime kökeni, Eski Türkçe āç sözcüğünden evrilmiştir.

Açlık hissi, mide, yağ dokusu ve merkezi sinir sistemi arasındaki hormonal bir iletişim ağı tarafından düzenlenir. Midenin fundus bölgesinden salgılanan ghrelin hormonu, dolaşım yoluyla hipotalamusa ulaşarak buradaki nöropeptit Y (NPY) ve aguti ilişkili peptit (AgRP) salgılayan nöronları uyarır ve açlık sinyalini güçlendirdiği için "açlık hormonu" olarak da adlandırılır. Yağ dokusundan salgılanan leptin hormonu ise hipotalamusta NPY/AgRP etkisini baskılarken proopiomelanokortin (POMC) ve kokain-amfetamin düzenleyici transkript (CART) salgılayan nöronları harekete geçirerek tokluk hissi oluşturur; böylece ghrelin ve leptin hipotalamus düzeyinde birbirine zıt yönde çalışan bir denge oluşturur. Ghrelin düzeyi vücut kitle indeksi ile ters orantılıdır ve mideden salınımı, vücudun enerji dengesindeki değişimlere bağlı olarak artıp azalır.