| Ahmet Telli | |
|---|---|
| Doğum | 2 Aralık 1946(1946-12-02) Eskipazar, Karabük, Türkiye |
| Ölüm | 10 Temmuz 2026 (79 yaşında) Ankara, Türkiye |
| Meslek | Şair, yazar |
| Dönem | Cumhuriyet dönemi Türk edebiyatı |
| Edebî akım | Sosyalist gerçekçilik |
Ahmet Telli (2 Aralık 1946, Karabük - 10 Temmuz 2026, Ankara), Türk şair ve yazar.
Yaşamı
2 Aralık 1946'da Çankırı'nın şu an Karabük'e bağlı olan Eskipazar ilçesinde doğan Ahmet Telli, Hasanoğlan ve Kayseri Pazarören, Pınarbaşı öğretmen okullarında eğitim gördü. Öğretmen okulundan sonra dört yıl ilkokul öğretmenliği, daha sonra da Gazi Eğitim Enstitüsü'nü bitirmesinin ardından, Kastamonu, İnebolu, Doğanyurt, Kırıkkale ve Ankara Atatürk Lisesi'nde Türkçe ve Edebiyat öğretmenliği yaptı. 1981'de Gazi Eğitim Enstitüsü'nde öğretmenken, sıkıyönetimce tutuklanarak görevine son verildi. Aynı yıl, TCK'nın (o zamanlar) 141, 142 ve 146. maddelerinden yargılandı. 141 ve 146'dan beraat etti. Cegerxwîn'in şiirleri üstüne yazdığı bir yazısından ötürü 1980 yılında 142. maddeden kısa bir süre hüküm giydi. Tutuklu kaldığı süre boyunca Filistin Askısı’na da maruz kaldı.
Kitapçılık, yayıncılık yaptı, çeşitli yayınevlerinde yönetici ve editör olarak bulundu. 1993'te mahkeme kararıyla öğretmenliğe döndü ve emekli oldu. İlk şiiri 1961'de yayımlandı. 1972'de Cengiz Tuncer'in Kerkenez adlı romanı üstüne yazdığı ilk yazısına Varlık Dergisi Eleştiri Ödülü ikinciliği verildi. 70'li yıllarda daha çok deneme ve kitap tanıtma yazıları yazdı ve kitaplarını 1979'dan sonra yayınlamaya başladı.
1980'de Hüznün İsyan Olur kitabına Ömer Faruk Toprak Şiir Ödülü (Metin Altıok'la birlikte); Saklı Kalan adlı kitabına da 1982 Yazko Şiir Özendirme Ödülü verildi. 2010 yılında yayınlanan Nida kitabına da 2011 Akdeniz Altın Portakal Şiir Ödülü verildi. Özellikle 1972'den sonra, birçok edebiyat dergisinde yazıları, şiirleri yayımlandı. Türkiye Yazıları dergisi (Mart 1983, sayı: 72), Kavram ve Karmaşa dergisi (Ocak - Şubat 2002, sayı:22), Gümüş - Deliler Teknesi eki - (Ocak 2007), Bireylikler dergisi (Mayıs - Haziran 2011, sayı:32) şiiriyle ilgili özel sayılar yayımladılar.
1960 sonrası toplumcu gerçekçi şiirimizin ikinci kuşağında yer alan özgün şairlerden olan Ahmet Telli 10 Temmuz 2026'da Ankara’da 79 yaşında hayatını kaybetti.
Şiir kitapları
- Yangın Yılları (1979)
- Hüznün İsyan Olur (1979)
- Dövüşen Anlatsın (1980)
- Saklı Kalan (1981)
- Su Çürüdü (1982)
- Belki Yine Gelirim (1984)
- Çocuksun Sen (1994)
- Kalbim Unut Bu Şiiri - Seçmeler (1994)
- Barbar ve Şehla (2003)
- Yüzünün Doğusu Gül - Gul e Rojhilata Ruye Te - Şiirlerden seçmeler Türkçe - Kürtçe (2005)
- Nida (2010)
- Bakışın Senin (2016)
- Veda Divanı - Toplu Şiirleri (2018) ISBN 978-605-185-224-9
Diğer eserleri
Yazılar
- Ben Hiçbir Şey Söylemedim (2001)
- Sulara mı Yazıldı (2001)
- Buradayım Sözümde (2005)
- Neylersin (2012)
- Söylesen
- Görsen (2016)
- Dinlersen Anlatırım (2020)
Öykü
- Arkadaşlık Günleriydi
Hakkında yayımlanan eserler
- Yangın Yılları'ndan Nida'ya Ahmet Telli Şiiri, Asuman Susam, 2011, Everest Yayınları
- Nida Odağında Ahmet Telli Şiiri, Sempozyum Kitabı, 2012, Everest Yayınları
Kendi sesinden CD
- Kalmasın, 1994
- Kül ve Kil, 1997
Bestelenen şiirleri
Telli'nin şiirlerinden bazıları farklı besteci ve yorumcular tarafından müziğe uyarlandı.
- Sıyrılıp Gelen, Grup Yorum tarafından Metin Kahraman'ın bestesiyle seslendirildi ve grubun aynı adlı 1987 tarihli albümünde yayımlandı.
- Hüznün İsyan Olur, Grup Yorum tarafından Metin Kahraman'ın bestesiyle seslendirildi.
- Konuğum Ol, Yeni Türkü tarafından Derya Köroğlu ve Murat Buket'in bestesiyle seslendirildi ve Dünyanın Kapıları (1987) albümünde yayımlandı.
- Soluk Soluğa, Grup Yorum tarafından Metin Kahraman ve Kemal S. Gürel'in bestesiyle seslendirildi.
- Gülüşün Eklenir Kimliğime şiiri, Selda Bağcan tarafından Gülüşün Kalır Bende adıyla bestelenip seslendirildi ve Ziller ve İpler (1992) albümünde yayımlandı. Şiir, Mahir Gül tarafından da aynı adla 2024'te yorumlandı.
- Kar Yangını, Tolga Çandar tarafından bestelendi ve seslendirildi; eser aynı adlı 1992 tarihli albümde yayımlandı.
- Hâlâ Koynumda Resmin, Onur Akın tarafından bestelendi ve Aşk Bize Küstü (1997) albümünde seslendirildi.
- Yorgun Çocuklardık, Fazıl Say tarafından bestelendi; Seda Kırankaya'nın solist olduğu kayıt 17 Nisan 2026'da yayımlandı.
Ödülleri
- 1980 Ömer Faruk Toprak Şiir Ödülü Hüznün İsyan Olur kitabı ile (Metin Altıok ile paylaştı)
- 1982 Yazko Şiir Özendirme Ödülü Saklı Kalan kitabı ile
- 2011 Altın Portakal Şiir Ödülü Nida kitabı ile
- 2020 PEN Türkiye Şiir Ödülü
Köşe Yazıları
- Okur Olmak
- 14 Şubat Dünya Sevgililer Günü
- 8 Mart Dünya Kadınlar Günü
- Şiir - Beste Ilişkisi
- Dil - Kişilik Ilişkisi[ölü/kırık bağlantı]
- Haziranda Yitirdiklerimiz
- Acının Islığı
Hakkında yapılan çalışmalar
- Susam, Asuman (2010). Yangın Yılları'ndan Nidâ'ya Ahmet Telli Şiiri. İstanbul: Everest Yayınları. ISBN 978-975-289-681-9.
- Mustafa Koç, (Ed.) (2012). Nidâ Odağında Ahmet Telli Şiiri: 15. Altın Portakal Şiir Ödülü Sempozyumu, 2011. İstanbul: Everest Yayınları. ISBN 978-605-141-004-3.
Kaynakça
- ^ "Ahmet Telli testi -Kitap Haberleri - Radikal". 11 Ekim 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ekim 2013.
- ^ 15. Altın Portakal Şiir Ödülü (2011) Nida / Ahmet Telli[ölü/kırık bağlantı]
- ^ "Usta şair Ahmet Telli hayatını kaybetti". Euronews. 10 Temmuz 2026. 11 Temmuz 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Temmuz 2026.
- ^ a b "Ahmet Telli şiirleri ve müzik: Dizeleri türküye dönüşen şair". Yeni Ankara. 11 Temmuz 2026. 14 Temmuz 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Temmuz 2026.
- ^ "Grup Yorum - Sıyrılıp Gelen". YouTube. Kalan Müzik. 13 Temmuz 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Temmuz 2026.
- ^ "Grup Yorum - Hüznün İsyan Olur". YouTube. Kalan Müzik. 13 Temmuz 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Temmuz 2026.
- ^ "Dünyanın Kapıları – Yeni Türkü". Qobuz. 14 Temmuz 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Temmuz 2026.
- ^ "Grup Yorum - Soluk Soluğa". YouTube. Kalan Müzik. 13 Temmuz 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Temmuz 2026.
- ^ "Gülüşün Kalır Bende – Selda Bağcan". Apple Music. 1 Ocak 1992. 14 Temmuz 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Temmuz 2026.
- ^ "Gülüşün Kalır Bende – Mahir Gül". Apple Music. 1 Mart 2024. 14 Temmuz 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Temmuz 2026.
- ^ "Kar Yangını – Tolga Çandar". YouTube. Bonus Müzik. 1 Haziran 1992. 12 Temmuz 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Temmuz 2026.
- ^ "Hala Koynumda Resmin – Onur Akın". YouTube. Ada Müzik. 16 Ekim 1997. 14 Temmuz 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Temmuz 2026.
- ^ "Yorgun Çocuklardık (Poem by Ahmet Telli)". Fazıl Say resmî internet sitesi. 14 Temmuz 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Temmuz 2026.
- ^ "Yorgun Çocuklardık – Fazıl Say ve Seda Kırankaya". Apple Music. 17 Nisan 2026. 14 Temmuz 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Temmuz 2026.
- ^ "PEN 2020 Şiir Ödülü Ödülü Ahmet Telli'ye". birgun.net. 17 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2021.
