| Arçil Gürcüce: არჩილი | |
|---|---|
 Aziz Arçil, Mikhail Sabinin tarafından çizildi. | |
| Kartli Erismtavarisi/Kaheti Prensi | |
| Hüküm süresi | 740–761 |
| Önce gelen | Mirian |
| Sonra gelen | İoane ve Cuanşer |
| Önce gelen | III. Stepanoz |
| Sonra gelen | İoane ve Cuanşer |
| Ölüm | 786 |
| Eş(ler)i | Daria |
| Hanedan | Hüsrevî Hanedanı |
| Babası | III. Stepanoz |
| Dini | Gürcü Ortodoks Kilisesi |
Şehit Prens Arçil (Gürcüce: არჩილი) 8. yüzyılda Gürcistan'ın doğusundaki Kaheti bölgesinin Gürcü Ortodoks Hristiyan kraliyet prensidir .
Hayatı
Arçil'in biyografisi, Kartli'nin Hayatı olarak bilinen Gürcü kroniklerinin ortaçağ külliyatında anlatılmaktadır. Bölümlerinden biri, Pseudo-Cuanşeri tarafından yazılan yaklaşık 800 tarihli tarih, Arçil'in prens olarak görev yaptığı döneme dair kısa bir anlatımla sona ererken, bir diğeri – Arçil'in Şehitliği, belirsiz yaşta (9. yüzyılın başları ile 11. yüzyılın sonları arasında) kısa bir metin, Mezmur'dan hemen sonra eklenmiştir. -Cuanşeri'nin kroniği, Arçil'in şehitliğine dar bir şekilde odaklanmaktadır.
Arçil, eski İberya (Kartli ) kraliyet hanedanı olan Hüsrevîlerin bir üyesi ve Kaheti Prensi Stepanoz'ın (685-736) oğludur. Onun yönetimi, Arapların Kafkasya'yı fetihleriyle aynı döneme denk gelmiştir. Mervan bin Muhammed'in 735-737 seferi, Arçil ve kardeşi Mirian'ı batıya, Egrisi üzerinden Abasgia'ya kaçmaya zorlamış; burada yerel hanedan lideri I. Leon'a katılarak Anacopia'yı Arap saldırılarına karşı savunmuşlardır. Arçil, Kaheti'ye döndükten sonra, dağlık bölgedeki putperest tebaasının yeniden inşası ve Hristiyanlaştırılması programını başlatmıştır. Gürcü metinleri ayrıca Arçil döneminde geleceğin kraliyet hanedanı olan Gürcü Bagrationi Hanedanı'nın yükselişini de anlatılmaktadır.[kaynak belirtilmeli]
Yaklaşık 786 yılında, Doğu Gürcistan, bu kez halife Hâdî (h. 785-786) tarafından Arap kontrolündeki Kafkasya'nın (Arminiya) valisi olarak yeniden onaylanan Huzeyme bin Hâzim önderliğinde başka bir Arap seferine maruz kalmıştır. Arçil, içinden çıkılmaz bir durumda, barış için yalvarmıştır. Huzeyme bin Hâzim, Arşil'e İslam'ı kabul etmesi karşılığında hediyeler vereceğine söz vermişti, ancak prens bunu reddetmiş ve hapse mahkum edilmiştir. Ardından vali, Arçil'in, Bizans İmparatoru Herakleios'un 620'lerde Kafkasya'yı boşaltırken sakladığı bir hazinenin yerini bildiği iddia edilen Hüsrevî kralların soyundan geldiği konusunda bilgilendirilmiştir.
Arçil, Gürcü Ortodoks Kilisesi tarafından aziz ilan edilmiş olup, 21 Haziran'da ( Yeni Takvim'e göre 4 Temmuz) anılmaktadır.
Ailesi
Arçil'in ardından Juansher ve İoane (John) adında iki oğlu ve Guarandukht, Mariam, Mirandukht ve Shushan adında dört kızı kalmıştır. Arçil'in ölümü üzerine Iovane Egrisi'ye tahliye edilirken Juansher Kaheti'de kalmış ve daha sonra Bagrationi Hanedanı'ndan Tao-Klarceti Prensesi Latavri ile evlenmiştir.
Kaynakça
- Özel
- ^ In surviving manuscripts the title is given as The Passion of the Holy and Glorious Martyr Archil, King of Kartli (წამებაჲ წმიდისა და დიდებულისა მოწამისა არჩილისი, რომელი ესე იყო მეფე ქართლისაჲ, ts'amebay ts'midisa da didebulisa mots'amisa archilisi, romeli ese ik'o mepe k'art'lisay). Though the title of the work identifies its subject as "the king of Kartli", the text itself does not directly refer to Archil as "king" and this title is not apparently used here in a literary sense. Rapp, p. 471.
- ^ Rapp 2003, s. 474.
- ^ Machitadze, Archpriest Zakaria (2007) Holy Royal Martyrs Archil and Luarsab 2008-05-17 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. The Lives of the Georgian Saints. Retrieved from Pravoslavie.Ru on November 11, 2007.
- ^ Rapp 2003, ss. 474-5.
- Genel
- Rapp, Stephen H. (2003). Studies In Medieval Georgian Historiography: Early Texts And Eurasian Contexts (İngilizce).
- Toumanoff, Cyril (1963). Studies in Christian Caucasian History, pp. 394–95. Washington DC: Georgetown University Press