Bacillus cereus

Bacillus cereus
Biyolojik sınıflandırma
Âlem: Bacteria Şube: Bacillota Sınıf: Bacilli Takım: Bacillales Familya: Bacillaceae Cins: Bacillus Tür: Bacillus cereus

Bacillus cereus, Bacillaceae familyasında yer alan, Gram pozitif, çubuk şeklinde, endospor oluşturan ve fakültatif anaerob bir bakteri türüdür. Toprakta, suda, bitki yüzeylerinde ve çeşitli gıda ürünlerinde yaygın olarak bulunur. Endospor oluşturabilmesi sayesinde çevresel koşullara ve yüksek ısıya karşı olağanüstü bir dayanıklılık gösterir. Bazı suşları insanlarda gıda kaynaklı zehirlenmelere neden olabilen toksinler üretir.

Tür içinde yer alan farklı suşlar toksin üretimi ve hastalık oluşturma özellikleri bakımından varyasyon sergiler. Bacillus cereus, insan sağlığında iki temel tipte gıda zehirlenmesi´ne neden olmasıyla bilinir. Emetik (kusma) tipte genellikle kontamine gıdanın tüketilmesinden kısa süre sonra bulantı ve kusma görülürken; diyare tipinde ise inkübasyon süresi daha uzundur ve ishal ile karın ağrısı ortaya çıkar. Bu klinik belirtiler bakterinin canlı hücreleri veya gıdada önceden ürettiği toksinlerle doğrudan ilişkilidir.

Bakteri özellikle pirinç, makarna, süt ürünleri, kurutulmuş baharatlar ve uygun olmayan sıcaklıklarda saklanan hazır gıdalarda çoğalır. Standart pişirme işlemleri bakterinin aktif ve canlı hücrelerini büyük oranda ortadan kaldırabilse de ısıya dirençli endosporlar canlılığını korur. Bu nedenle gıdaların pişirildikten sonra hızla soğutulması, uygun sıcaklıklarda (tercihen 65 °C üzeri veya 4 °C altı) muhafaza edilmesi ve mutfakta hijyen kurallarına uyulması, endosporların çimlenmesini ve toksin oluşumunu engellemede en etkin yöntemlerdir.

Çoğu Bacillus cereus kaynaklı enfeksiyon hafif seyirlidir ve herhangi bir antibiyotik tedavisine gerek kalmadan kısa sürede kendiliğinden düzelir. Ancak bağışıklık sistemi baskılanmış kişilerde, yaşlılarda veya bebeklerde nadiren de olsa daha ciddi lokal ya da sistemik enfeksiyonlar gelişebilir.