Kabaddi

Kabaddi

Birlik	Uluslararası Kabaddi Federasyonu World Kabaddi
İlk oynanış	Modern biçimi: 1921, Hindistan
Özellikleri
Temas	Evet, tam temas
Takım üyeleri	7
Kategori	Takım sporu

Kabaddi, yedişer oyuncudan oluşan iki takım arasında oynanan bir temas sporudur. Oyunda hücum eden takımdan bir oyuncu, rakip yarı sahaya geçerek savunma oyuncularına dokunmaya ve yakalanmadan kendi sahasına dönmeye çalışır. Savunma takımı ise hücum oyuncusunu durdurarak sayı kazanmayı amaçlar.

Kabaddinin başlıca iki biçimi vardır. Uluslararası organizasyonlarda kullanılan standart kabaddi dikdörtgen bir sahada oynanırken, Punjabi kabaddi veya dairesel kabaddi olarak bilinen biçim dairesel bir alanda oynanır. Spor özellikle Güney Asya'da yaygın olmakla birlikte dünyanın farklı bölgelerinde de oynanmaktadır.

Kabaddiye benzeyen oyunların geçmişi eski dönemlere kadar uzansa da modern kurallar 1920'lerde Hindistan'da oluşturuldu. Spor, 1936 Yaz Olimpiyatları'nda gösteri sporu olarak tanıtıldı ve 1990 Asya Oyunları'ndan itibaren Asya Oyunları'nın resmî madalya programında yer aldı. Kadınlar müsabakaları ise 2010 Asya Oyunları'nda programa eklendi. Kabaddi, Bangladeş'in millî sporudur.

Kabaddi sözcüğünün kökeni kesin olarak bilinmemektedir. Sözcüğün Tamilcedeki kai (el) ve pidi (tutmak) sözcükleriyle bağlantılı olduğu yönünde yaygın bir görüş bulunmakla birlikte Kannada, Hintçe, Bengalce ve Pencapçayla ilişkilendirilen farklı köken açıklamaları da vardır.

Oyun, Hint alt kıtasının farklı bölgelerinde çeşitli adlarla bilinir. Andhra Pradesh'te chedugudu, Bengal'de ha-du-du, Tamil Nadu'da sadugudu, Batı Hindistan'da hu-tu-tu gibi adlar kullanılmaktadır.

Kabaddinin kesin olarak nerede ve ne zaman ortaya çıktığı bilinmemektedir. Sporun Hint alt kıtasında çok eski dönemlerden beri oynanan çeşitli fiziksel mücadele oyunlarından geliştiği düşünülmektedir. Bazı araştırmacılar kabaddinin kökenini Vedik döneme kadar götürürken, başka görüşlerde eski Tamilakam veya İran'daki benzer oyunlarla bağlantı kurulmaktadır.

Eski Hint destanı Mahabharatada Abhimanyu'nun düşman kuvvetlerinin arasına girmesi ve kuşatılması, modern kabaddideki hücum oyuncusunun rakip savunmanın arasına girmesine benzetilmiştir.

Modern kabaddinin kuralları 1921 yılında günümüzde Maharashtra sınırları içinde kalan bölgede oluşturuldu ve 1923'te yeniden düzenlendi. Aynı yıl Baroda'da ilk ulusal turnuvalardan biri gerçekleştirildi.

Kabaddi, Berlin'de düzenlenen 1936 Yaz Olimpiyatları sırasında bir Hint spor kuruluşu tarafından gösteri sporu olarak tanıtıldı. 1938'de Kalküta'daki All-India Olympic Championships programında yer aldı.

All India Kabaddi Federation 1950'de kuruldu. Erkekler ulusal şampiyonaları 1952'den, kadınlar ulusal şampiyonaları ise 1955'ten itibaren düzenlenmeye başladı. Kabaddi, 1951'de Yeni Delhi'de gerçekleştirilen ilk Asya Oyunları'nda da gösteri sporu olarak yer aldı.

Amateur Kabaddi Federation of India 1972'de kuruldu. Aynı dönemde kabaddi Bangladeş'in millî sporu olarak kabul edildi. Asian Amateur Kabaddi Federation'ın kurulmasının ardından ilk Asya Kabaddi Şampiyonası 1980'de düzenlendi.

Kabaddi, 1990 Asya Oyunları'nda ilk kez resmî madalya sporu oldu. Geleneksel olarak toprak zeminde oynanan spor, uluslararasılaşma sürecinde giderek sentetik minderler üzerinde oynanmaya başladı.

Uluslararası Kabaddi Federasyonu (IKF) 2004'te kuruldu ve aynı yıl Mumbai'de ilk IKF Kabaddi Dünya Kupası'nı düzenledi. İlk Kadınlar Asya Kabaddi Şampiyonası 2005'te Haydarabad'da gerçekleştirildi ve kadınlar kabaddisi 2010'da Asya Oyunları programına dahil edildi.

2010'lu yıllarda Pro Kabaddi League gibi profesyonel liglerin kurulması, özellikle Hindistan'da sporun görünürlüğünü ve seyirci ilgisini önemli ölçüde artırdı.

Kabaddi geleneksel olarak açık havada oynanmasına rağmen modern müsabakalar genellikle minder kaplı sahalarda gerçekleştirilir. Standart sahada erkekler için oyun alanı 13 × 10 metre, kadınlar için 12 × 8 metredir.

Saha orta çizgiyle iki eşit bölüme ayrılır. Her yarı sahada hücum oyuncusunun belirli durumlarda geçmesi gereken baulk çizgisi ile bunun bir metre ilerisinde bonus çizgisi bulunur. Yan kenarlardaki birer metrelik bölümler ise lobi alanı olarak kullanılır.

Standart kabaddide iki takım yedişer oyuncuyla sahaya çıkar. Takımlarda ayrıca yedek oyuncular bulunur. Her hücumda takımlardan bir oyuncu, raider olarak adlandırılan hücum oyuncusu rolüyle rakip yarı sahaya girer; rakip takımın sahadaki oyuncuları ise savunmacı olarak görev yapar.

Bir karşılaşmada genel olarak beş oyuncu değişikliğine izin verilir. Karşılaşmanın görevlileri bir başhakem, iki hakem, bir sayı görevlisi ve iki yardımcı sayı görevlisinden oluşur.

Her hücumda bir oyuncu rakip yarı sahaya girerek mümkün olduğunca fazla savunmacıya dokunmaya ve yakalanmadan kendi sahasına dönmeye çalışır. Hücum oyuncusunun dokunduğu her savunmacı için hücum takımı bir sayı kazanır. Savunmacılar hücum oyuncusunu yere indirir, saha dışına çıkarır veya kendi yarı sahasına dönmesini engellerse savunma takımı sayı elde eder.

Rakip yarı sahada en az altı savunmacı bulunması hâlinde hücum oyuncusu bonus çizgisini kurallara uygun biçimde geçerek ek bir bonus puanı kazanabilir.

Geleneksel kurala göre hücum oyuncusu rakip sahadayken tek nefeste sürekli olarak kabaddi sözcüğünü tekrarlar. Bu sesleniş, hücumun oyuncunun nefes almadan tamamlandığını göstermeyi amaçlar.

Oyun dışı kalan oyuncular, takımlarının daha sonra kazandığı sayılarla sırayla yeniden oyuna dönebilir. Bonus ve ceza sayıları oyuncu geri getirme hakkı sağlamaz. Bir takım rakibin sahadaki yedi oyuncusunun tamamını oyun dışı bırakırsa iki ek sayı kazanır ve rakip takımın bütün oyuncuları yeniden sahaya döner.

Standart bir karşılaşma iki devreden oluşur ve devre arasında beş dakikalık ara verilir. Erkeklerde her devre 20 dakika, kadınlarda ise 15 dakikadır. Takımlar devre arasında saha değiştirir.

Normal sürenin sonunda daha fazla sayı toplayan takım karşılaşmayı kazanır. Eleme maçlarında eşitlik bozulmazsa iki takıma da beşer hücum hakkı verilen eşitlik bozma sistemi uygulanabilir. Eşitliğin devam etmesi durumunda karşılaşma altın hücum ile sonuçlandırılabilir.

Kabaddide sportmenlik dışı hareketler için yeşil, sarı ve kırmızı kart uygulanır. Yeşil kart uyarı niteliğindedir. Sarı kart oyuncunun iki dakika süreyle oyundan uzaklaştırılmasına, kırmızı kart ise karşılaşmadan ihraç edilmesine yol açar.

Hücumun süresi içinde başlatılmaması, hücum oyuncusunun rakip sahaya girişinin engellenmesi, tehlikeli müdahaleler, saç veya kıyafetten çekme, hakemlere yönelik saldırgan davranışlar ve sportmenliğe aykırı hareketler ceza gerektirebilir.

Kabaddinin farklı bölgelerde gelişmiş çeşitli biçimleri bulunmaktadır.

Standart kabaddi, uluslararası şampiyonalarda ve Asya Oyunları'nda kullanılan dikdörtgen saha biçimidir.

Punjabi kabaddi veya dairesel kabaddi, yaklaşık 22 metre çapındaki dairesel bir alanda oynanır. Her hücum sırasında bir hücum oyuncusu ile bir savunmacı doğrudan karşı karşıya gelir.

Sanjeevani kabaddide oyun dışı kalan bir rakibe karşılık aynı takımdan bir oyuncu yeniden oyuna dönebilir. Gaminee biçiminde ise oyuncular, bir takımın bütün oyuncuları oyun dışı kalıncaya kadar geri dönemez.

Plaj kabaddisi, kum zeminde ayakkabısız olarak dörder oyunculu takımlarla oynanır ve Asya Plaj Oyunları programında da yer almıştır.

Salon kabaddisinde ise daha küçük bir sahada beşer oyunculu takımlar mücadele eder. Bu biçim bazı Asya Salon ve Dövüş Sanatları Oyunları organizasyonlarında kullanılmıştır.

Uluslararası Kabaddi Federasyonu (IKF), sporun uluslararası düzeyde yönetilmesi amacıyla 2004'te kuruldu. Bunun dışında World Kabaddi Federation ve 2018'de kurulan World Kabaddi adlı farklı uluslararası kuruluşlar da faaliyet göstermektedir.

Asya'daki kıtasal organizasyonlardan Asian Kabaddi Federation sorumludur ve kuruluş Asya Olimpiyat Konseyi ile bağlantılıdır.

Uluslararası Kabaddi Federasyonu tarafından düzenlenen ilk Kabaddi Dünya Kupası 2004 yılında Mumbai'de gerçekleştirildi. Daha sonraki organizasyonlar 2007'de Panvel'de ve 2016'da Ahmedabad'da düzenlendi.

İlk Kadınlar Kabaddi Dünya Kupası 2012 yılında Patna'da düzenlendi. Kadınlar Dünya Kupası'nın bir başka organizasyonu 2025'te Dakka'da gerçekleştirildi.

Gençler Kabaddi Dünya Kupası'nın ilk organizasyonu 2019'da Kiş Adası'nda, ikinci organizasyonu ise 2023'te Urmiye'de düzenlendi. 2023 turnuvasında Hindistan finalde İran'ı yenerek şampiyon oldu.

World Kabaddi tarafından ayrı bir Dünya Kupası organizasyonu da düzenlenmektedir. Bu organizasyonun ilk turnuvası 2019'da Malakka'da, ikincisi ise 2025'te İngiltere'nin East Midlands bölgesinde gerçekleştirildi.

Kabaddi, 1951 Asya Oyunları ve 1982 Asya Oyunları'nda gösteri sporu olarak yer aldı. 1990 Asya Oyunları'ndan itibaren resmî madalya sporu hâline geldi. Kadınlar turnuvası ise ilk kez 2010 Asya Oyunları'nda düzenlendi.

Hindistan, Asya Oyunları kabaddi tarihinde en başarılı ülke konumundadır. 2018 Asya Oyunları'nda ise İran hem erkekler hem de kadınlarda altın madalya kazanarak Hindistan'ın uzun süreli üstünlüğünü kırdı.

İlk Erkekler Asya Kabaddi Şampiyonası 1980 yılında Kalküta'da düzenlendi. 2023'te Busan'da gerçekleştirilen dokuzuncu organizasyonda Hindistan sekizinci şampiyonluğunu kazandı.

İlk Kadınlar Asya Kabaddi Şampiyonası 2005'te Haydarabad'da yapıldı. 2025'te Tahran'da düzenlenen altıncı organizasyonda Hindistan beşinci kez şampiyon oldu.

Avrupa Kabaddi Şampiyonası'nın ilk organizasyonu 2019 yılında İskoçya'da gerçekleştirildi ve Polonya finalde Hollanda'yı yenerek şampiyon oldu.

Kabaddi, Güney Asya Oyunları programında ilk kez 1985 yılında yer aldı.

2018'de Dubai'de altı takımın katılımıyla ilk Kabaddi Masters turnuvası düzenlendi. Hindistan finalde İran'ı mağlup ederek şampiyon oldu.

Pro Kabaddi League, Hindistan'ın farklı kentlerini temsil eden profesyonel franchise takımlarının mücadele ettiği ve 2014 yılında kurulan bir ligdir. Sekiz takımla başlayan lig, 2017 sezonu öncesinde 12 takıma genişledi.

Lig, Hindistan'da yüksek televizyon izlenme oranlarına ulaşarak kabaddinin profesyonelleşmesinde önemli rol oynadı.

Pro Kabaddi League'de standart kurallara ek olarak hücum oyununu teşvik eden bazı özel kurallar uygulanmaktadır. İki boş hücumun ardından gelen hücum, hücum oyuncusunun sayı almak zorunda olduğu do-or-die raid hâline gelir. Tek hücumda üç veya daha fazla sayı kazanılması super raid, üç veya daha az savunmacının başarılı müdahalesi ise super tackle olarak adlandırılır.

Pakistan'da franchise sistemiyle düzenlenen Super Kabaddi League'in ilk organizasyonu 2018 yılında gerçekleştirildi. Hindistan'da Indo International Premier Kabaddi League 2019'da, Nepal Kabaddi League ise 2025'te başladı.

Kabaddi, uzun süre ağırlıklı olarak Hint alt kıtasının kırsal bölgelerinde oynanan geleneksel bir spor olarak kaldı. Modern kuralların standartlaştırılması ve uluslararası organizasyonların yaygınlaşmasıyla 20. yüzyılın sonlarından itibaren daha geniş bir seyirci kitlesine ulaştı.

21. yüzyılda profesyonel liglerin kurulması, televizyon yayınları ve uluslararası turnuvaların artmasıyla kabaddiye yönelik ilgi önemli ölçüde yükseldi. Özellikle Hindistan'da en fazla takip edilen spor dallarından biri hâline geldi.

Kabaddi, Bangladeş'in millî sporudur ve Hindistan'ın Andhra Pradesh, Bihar, Maharashtra, Pencap, Tamil Nadu ve Telangana gibi bazı eyaletlerinde önemli bir geleneksel spor dalıdır. Malezya hükûmeti de kabaddiyi ülkenin somut olmayan kültürel miras unsurları arasında listelemiştir.

Spor, Güney Asya diasporası aracılığıyla Birleşik Krallık gibi ülkelere de yayıldı. Güney Kore ve Çin Taipeisi gibi Asya ülkeleri de 21. yüzyılda uluslararası kabaddi organizasyonlarında önemli başarılar elde etmeye başladı.

• Kho kho
• Sepak takraw
• Sumo

• Uluslararası Kabaddi Federasyonu
• World Kabaddi
• Asian Kabaddi Federation
• Amateur Kabaddi Federation of India