| Kabul Edilmemiş Vezir Gambiti | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Hamleler | 1.d4 d5 2.c4 e6 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ECO kodu | D30-D69 |
Kabul Edilmemiş Vezir Gambiti, Vezir Gambiti'nin ana devam yollarından biri olan ve şu hamlelerle başlayan bir satranç açılışıdır:
- 1. d4 d5
- 2. c4 e6
Beyazın c4 karesinde feda ettiği piyonu almak (Kabul Edilmiş Vezir Gambiti) yerine siyah, d-piyonunu 2...e6 ile destekler (Ortodoks Kabul Edilmemiş Vezir Gambiti). "Kabul Edilmemiş Vezir Gambiti" terimi genellikle 2...e6 hamlesini ifade eder; beyazın piyon fedasını reddeden diğer devam yolları için "Siyah için diğer ikinci hamle seçenekleri" bölümüne bakınız.
En yaygın devam yolu 3.Ac3 Af6'dır (ECO kodları D35–D69). Bu hamlelerin ardından beyaz 4.Fg5 ile Klasik Varyant ve diğer devam yollarına, 4.cxd5 ile Değişim Varyantı'na veya 4.Af3 ile Üç At Varyantı'na girebilir. Siyah için 3...c6, 3...c5 ve 3...Fe7 de sıklıkla tercih edilen yanıtlarken beyaz için 3.Af3 popüler bir alternatiftir.
Kabul Edilmemiş Vezir Gambiti'ne farklı hamle sıralarından transpozisyon yoluyla da ulaşılabilir. Yaygın bir örnek, beyazın Nimzo-Hint Savunması'ndan (3.Ac3 Fb4) kaçındığı 1.d4 Af6 2.c4 e6 3.Af3 d5 sırasıdır. Diğer örnekler arasında 1.d4 e6 2.c4 d5 (Fransız-Hint Savunması'ndan), 1.c4 e6 2.Ac3 d5 3.d4 (İngiliz Açılışı'ndan) ve 1.Af3 d5 2.c4 e6 3.d4 (Réti Açılışı'ndan) sayılabilir.
Açılışın oldukça köklü bir geçmişi vardır ve özellikle 20. yüzyılın başlarında büyük popülerlik kazanmıştır. Aleksandr Alehin ile José Raúl Capablanca arasında oynanan 1927 Dünya Satranç Şampiyonası'ndaki 34 maçın, birinci ve üçüncü oyunlar hariç tamamı Kabul Edilmemiş Vezir Gambiti ile başlamıştır.
Genel kavramlar
2...e6 hamlesi siyahın siyah kare filinin önünü açarken beyaz kare filini içeride bırakır. Beyazın geçici piyon fedasını reddeden siyah, d5 ve e6 piyonları sayesinde merkezde sağlam bir dayanak noktası oluşturur. Kabul Edilmemiş Vezir Gambiti, 1.d4 hamlesine karşı siyahın en güvenilir savunmalarından biri olarak kabul edilir. Bu yapıda beyaz, siyahın pasif kalan beyaz kare filinden faydalanmaya çalışır. Siyah ise bu fili özgürleştirmeyi, değişmeyi veya pasif kalsa bile savunmada yararlı bir rol üstlenmesini sağlamayı hedefler.
Siyahın ilerleyen aşamalarda yapacağı erken bir ...dxc4 alışı merkezi beyaza bırakır. Bu nedenle siyah, beyazdan bir taviz koparmadığı sürece (genellikle beyazın önce Fd3 oynamasını bekleyip ardından c4'ü alarak tempo kazanmak gibi) bu alıştan kaçınır. Ortodoks devam yolundaki tempo mücadelesi, beyazın Fd3 oynamadan önce diğer tüm faydalı gelişim hamlelerini tamamlama çabası etrafında döner. Siyah bu açılışta sıklıkla ...c5 piyon yarmasını hedefler; bu durum genellikle dinamik bir oyun karşılığında taraflardan birinin izole piyon veya asılı piyonlar yapısını kabul etmesiyle sonuçlanır.
Geleneksel devam yolu: 3.Ac3 Af6 4.Fg5
| a | b | c | d | e | f | g | h | ||
| 8 | 8 | ||||||||
| 7 | 7 | ||||||||
| 6 | 6 | ||||||||
| 5 | 5 | ||||||||
| 4 | 4 | ||||||||
| 3 | 3 | ||||||||
| 2 | 2 | ||||||||
| 1 | 1 | ||||||||
| a | b | c | d | e | f | g | h |
Günümüzde 4.cxd5 (Değişim Varyantı) daha sık tercih edilse de 4.Fg5 20. yüzyılın en popüler hamlesiydi. Siyahın en yaygın yanıtı 4...Fe7'dir ve oyun genellikle 5.e3 0-0 6.Af3 (veya 5.Af3 0-0 6.e3) ile devam eder. Bu konuma çoğunlukla Üç At Varyantı üzerinden 4.Af3 Fe7 5.Fg5 hamle sırasıyla da ulaşılır; ancak bu sıra beyaza Harrwitz Saldırısı'na (5.Ff4) girme seçeneği de tanır.
Siyahın 6...h6 ile devam etmesi Neo-Ortodoks Varyantı olarak adlandırılır ve oyunu Tartakower, Lasker veya Anti-Tartakower varyantlarına taşır. Bu devam yollarına sıklıkla 5...h6 6.Fh4 0-0 7.Af3 (veya Af3 daha önce oynanmışsa 7.e3) hamle sırasıyla da ulaşılır. Buna karşın doğrudan 4...h6 oynamak zayıf bir hamledir; çünkü 5.Fxf6 hamlesinin ardından siyah ya 5...gxf6 6.cxd5 exd5 ile duble izole piyonlara razı olmak ya da 5...Vxf6 6.cxd5 exd5 7.Axd5 sonrasında bir piyon kaybetmek zorunda kalır. ...h6 sürüşünü ertelemek Klasik Varyant'ın temel özelliğidir.
Klasik Varyant: 4...Fe7 5.e3 0-0 6.Af3 Abd7
| a | b | c | d | e | f | g | h | ||
| 8 | 8 | ||||||||
| 7 | 7 | ||||||||
| 6 | 6 | ||||||||
| 5 | 5 | ||||||||
| 4 | 4 | ||||||||
| 3 | 3 | ||||||||
| 2 | 2 | ||||||||
| 1 | 1 | ||||||||
| a | b | c | d | e | f | g | h |
Ortodoks Savunması olarak da bilinen Klasik Varyant, genellikle 7.Kc1 c6 ile sürer ve beyazın en yaygın yanıtı 8.Fd3 olur. 8...dxc4 9.Fxc4 alışının ardından siyah merkezi beyaza bırakır ve biraz sıkışık bir konumda kalır. Buna karşılık, beyazın c4 piyonunu almadan önce Fd3 oynamasını sağlayarak rakibine bir tempo kaybettirmeyi başarmıştır. Beyaz alan üstünlüğünü saldırı için kullanmaya çalışırken siyah ise merkezden karşı oyun üreterek beyazı dizginlemeyi amaçlar.
José Raúl Capablanca, siyahın konumunu rahatlatan şu sadeleştirme manevrasını satranç literatürüne kazandırmıştır: 9...Ad5 10.Fxe7 Vxe7 11.0-0 Axc3 12.Kxc3 e5 13.dxe5 Axe5 14.Axe5 Vxe5 15.f4 Ve7. Bu hamle dizisi merkezde taş değişimlerine yol açsa da siyahın sadeleşmenin ardından bile dikkatli oynaması gerekir. Bu devam yolu bir dönem o kadar sık oynanmıştır ki ECO'da kendisine ait ayrı bir kodu (D69) bulunur. Ancak siyahın aktif karşı şanslar yaratmakta zorlanması nedeniyle Ortodoks Savunması'nın ana devam yolu modern pratikte eski popülerliğini yitirmiştir.
Siyahın alternatifleri arasında, beyazın filini sorgulayıp ...Fb7 ile vezir filini uzun çaprazdan geliştirmeye (fianchetto) olanak tanıyan 9...b5 ve 7...a6 hamleleri yer alır. Beyaz için 7.Kc1 c6 8.Fd3 ana devam yolundan sapan en yaygın seçenekler, Akiba Rubinstein tarafından sıklıkla tercih edilen 7.Vc2 ve 8.Vc2 hamleleridir. Doğrudan 7.Fd3 oynamak da mümkündür; ancak bu durumda siyah, ...c6 hazırlığına gerek kalmadan doğrudan ...c5 sürüşünü gerçekleştirebilme avantajını elde eder. 7.cxd5 hamlesi ise genellikle 7...exd5 sonrası Değişim Varyantı'nın bilindik konumlarına dönüşür, fakat siyaha 7...Axd5 ile alma seçeneği de tanır.
Tartakower Varyantı: 6...h6 7.Fh4 b6
| a | b | c | d | e | f | g | h | ||
| 8 | 8 | ||||||||
| 7 | 7 | ||||||||
| 6 | 6 | ||||||||
| 5 | 5 | ||||||||
| 4 | 4 | ||||||||
| 3 | 3 | ||||||||
| 2 | 2 | ||||||||
| 1 | 1 | ||||||||
| a | b | c | d | e | f | g | h |
Tartakower Varyantı veya Tartakower–Makogonov–Bondarevsky Sistemi (TMB Sistemi), siyahlar için en sağlam devam yollarından biri olarak kabul edilir.
Lasker Varyantı: 6...h6 7.Fh4 Ae4
| a | b | c | d | e | f | g | h | ||
| 8 | 8 | ||||||||
| 7 | 7 | ||||||||
| 6 | 6 | ||||||||
| 5 | 5 | ||||||||
| 4 | 4 | ||||||||
| 3 | 3 | ||||||||
| 2 | 2 | ||||||||
| 1 | 1 | ||||||||
| a | b | c | d | e | f | g | h |
Lasker Varyantı da oldukça sağlam bir devam yoludur ve genellikle iki hafif taş çiftinin değişimiyle sonuçlanır. Viswanathan Anand, 2010 Dünya Satranç Şampiyonası'nın son oyununda Veselin Topalov'u mağlup ederek dünya şampiyonluğu unvanını korumak için bu varyantı tercih etmiştir. Oyun tipik olarak 8.Fxe7 Vxe7 ile devam eder.
Anti-Tartakower Varyantı: 6...h6 7.Fxf6
Anti-Tartakower–Makogonov–Bondarevsky (Anti-TMB) olarak da bilinen bu devam yolu, 1980'lerdeki Kasparov–Karpov maçlarında kapsamlı biçimde test edilmiştir. En üst düzeyde oynanmasına karşın siyahlar bu varyantta günümüzde de herhangi bir sorun yaşamamaktadır. Daha yakın dönemde Boris Gelfand, şampiyonlukla tamamladığı 2011 Adaylar Turnuvası'nda bu varyantı siyah taşlarla başarıyla savunmuştur. Örneğin final maçının üçüncü turunda, güçlü bir açılış yeniliğiyle beyazı 14 hamlede beraberliğe zorlamıştır.
Cambridge Springs Savunması: 4...Abd7 5.e3 c6 6.Af3 Va5
| a | b | c | d | e | f | g | h | ||
| 8 | 8 | ||||||||
| 7 | 7 | ||||||||
| 6 | 6 | ||||||||
| 5 | 5 | ||||||||
| 4 | 4 | ||||||||
| 3 | 3 | ||||||||
| 2 | 2 | ||||||||
| 1 | 1 | ||||||||
| a | b | c | d | e | f | g | h |
4...Abd7 hamlesi Fil Tuzağı'nı kurar; ancak beyaz bu tuzaktan kaçınırsa yaygın devam yolu olan 5.e3 c6 6.Af3 sonrasında siyah, 6...Va5 ile Cambridge Springs Savunması'na (ECO D52) girebilir. Kayıtlara geçen ilk kullanımı 1892'de Emanuel Lasker'e ait olan bu varyant, adını Pensilvanya'nın Cambridge Springs şehrinde düzenlenen ve açılışın defalarca oynandığı 1904 turnuvasından almıştır. Aleksandr Alehin, 1927 Dünya Satranç Şampiyonası'nda José Raúl Capablanca'yı bu savunmayla mağlup etmiştir. Magnus Carlsen de 2013 Adaylar Turnuvası'nda Boris Gelfand karşısında aldığı galibiyette bu açılışı tercih etmiştir.
Siyah, 6...Va5 ile h4-d8 çaprazındaki açmazdan kurtulurken c3'teki beyaz atı şaha açmaza alır. İlerleyen hamlelerde siyahın ...dxc4 oynaması hâlinde beyazın g5'teki filine yönelik açarak saldırı taktikleri doğabilir. Siyah, ...Fb4 ve muhtemelen ...Ae4 hamleleriyle a5-e1 çaprazındaki baskıyı artırmayı hedefler. Bu baskıya karşı beyazın en yaygın yanıtı 7.Ad2 hamlesidir. Merkezdeki gerilimi çözen 7.cxd5 de bir diğer seçenektir ve oyun genellikle 7...Axd5 8.Vd2 Fb4 9.Kc1 dizisiyle sürer. File yönelik olası taktikleri baştan önleyen 7.Fxf6 da tercih edilebilir.
Bu varyant beyaz için dikkat edilmesi gereken birkaç tuzak barındırır. Örneğin 7.Ad2 Fb4 8.Vc2 0-0 sonrasında beyazın 9.Fd3?? oynaması hatadır; çünkü 9...dxc4! (...Vxg5 tehdidiyle) 10.Fxf6 cxd3! (bir ara hamle) 11.Vxd3 Axf6 devam yolu siyaha net bir taş kazandırır.
Beyaz, 5.cxd5 exd5 veya 6.cxd5 exd5 oynayarak Değişim Varyantı'na girebilir ve Cambridge Springs Savunması'ndan tamamen kaçınabilir. Capablanca'nın da tercih ettiği 6.a3 hamlesi ise bir diğer alternatiftir.
Değişim Varyantı: 4.cxd5
| a | b | c | d | e | f | g | h | ||
| 8 | 8 | ||||||||
| 7 | 7 | ||||||||
| 6 | 6 | ||||||||
| 5 | 5 | ||||||||
| 4 | 4 | ||||||||
| 3 | 3 | ||||||||
| 2 | 2 | ||||||||
| 1 | 1 | ||||||||
| a | b | c | d | e | f | g | h |
4.cxd5 hamlesinden sonra standart devam yolu 4...exd5 5.Fg5 şeklindedir. Ortaya çıkan yapıda beyazın merkezde, siyahın ise vezir kanadında piyon çoğunluğu bulunur. Bu piyon yapısı beyaza iki temel stratejik plan sunar: Ya Age2 ve f2-f3 hazırlığının ardından e2-e4 sürüşüyle merkezden ilerlemek ya da Kb1 ve b2-b4-b5-bxc6 hamleleriyle azınlık akını başlatarak c6'da zayıf bir piyon yaratmak. Siyah buna ...cxb5 oynayarak veya c6 karesini bir taşla alarak yanıt verebilir; bu seçenekler ideal olmasa da açık c-hattında geri kalmış bir piyona katlanmaktan daha iyidir. Siyah açısından d5 karesindeki piyon değişimi beyaz kare filinin önünü açar ve e-hattını serbest bırakır. Böylece siyah, e4 karesini merkez ve şah kanadı operasyonları için bir sıçrama noktası olarak kullanabilir. Konum dengeli olsa da oyun sonuna yönelik uzun vadeli piyon yapısı beyazın lehinedir; bu durum siyahı elde ettiği taş aktivitesini beyaz şaha yönelik bir saldırıya dönüştürmeye zorlar. Beyazın iki ana planını gösteren örnek oyunlar şunlardır:
- Merkez piyon sürüşü: Carlsen–Jakovenko, Nanjing 2009
- Azınlık akını: Evans–Opsahl, Dubrovnik 1950
Siyah, beşinci hamlesinde beyazın 6.Fxf6 Vxf6 7.Axd5 ile piyon kazanma veya 6...gxf6 ile duble izole piyon yaratma tehdidine önlem almalıdır. En sık tercih edilen 5...c6 ve 5...Fe7 hamleleri çoğunlukla aynı konuma dönüşür. 5...Fb4+, 5...Abd7 ve 5...Fe6 ise dikkate değer diğer alternatiflerdir. 5...c6 sonrasında ana devam yolu 6.e3 Fe7 7.Fd3 Abd7 8.Vc2 0-0 (veya 8...Ah5) ve ardından 9.Af3 ya da 9.Age2 ile ilerler. Beyaz dokuzuncu hamlede hangisini seçerse seçsin, oyun genellikle 9...Ke8 10.0-0 Af8 ile devam eder ve beyaz 11.h3 (9.Af3 oynandıysa) veya 11.f3 (9.Age2 oynandıysa) ile yanıt verir. Bu iki konuma erken rok gibi farklı hamle sıralarıyla da sıklıkla ulaşılır. Bu aşamadan sonra tek bir ana devam yolu yoktur; birçok farklı devam yolu pratikte yaygın olarak oynanır.
Ana devam yolundan sapan iki önemli seçenek mevcuttur: Genellikle ana yola geri dönen Reshevsky Varyantı (6.Vc2) ve 7.Vf3 Fg6 8.Fxf6 Vxf6 9.Vxf6 gxf6 dizisiyle oyunu doğrudan oyun sonuna taşıyan 6...Ff5 hamlesi. Siyahın bir aşamada ...h6 sürmesi de yaygındır. Farklı hamle sıralarıyla da ulaşılabilen en popüler devam yolu 5...c6 6.e3 h6 7.Fh4 Fe7 8.Fd3 0-0 9.Age2 Ke8 10.0-0 Abd7 11.Vc2 şeklindedir. Bu konumda siyah, ...h6 oynanmayan varyantlardaki gibi 11...Af8'i seçebileceği gibi 11...Ah5, 11...Ae4 ve 11...a5 hamlelerini de sıklıkla tercih eder.
Siyah ayrıca daha yaygın olan 4...exd5 yerine 4...Axd5 de oynayabilir. Bu tercih genellikle 5.e4 Axc3 6.bxc3 c5 7.Af3 sonrasında oyunu Yarı Tarrasch Savunması'na dönüştürür; ancak beyazın 7.Kb1 veya 7.a3 gibi alternatifleri de vardır.
Af3 ile ana devam yolu: 4.cxd5 exd5 5.Fg5 c6 6.e3 Fe7 7.Fd3 Abd7 8.Vc2 0-0 9.Af3 Ke8 10.0-0 Af8 11.h3
|
Age2 ile ana devam yolu: 4.cxd5 exd5 5.Fg5 c6 6.e3 Fe7 7.Fd3 Abd7 8.Vc2 0-0 9.Age2 Ke8 10.0-0 Af8 11.f3
|
...h6 ile ana devam yolu: 5.Fg5 c6 6.e3 h6 7.Fh4 Fe7 8.Fd3 Abd7 9.Age2 0-0 10.0-0 Ke8 11.Vc2
|
Oyun sonu devam yolu: 5.Fg5 c6 6.e3 Ff5 7.Vf3 Fg6 8.Fxf6 Vxf6 9.Vxf6 gxf6
|
Üç At Varyantı: 4.Af3
| a | b | c | d | e | f | g | h | ||
| 8 | 8 | ||||||||
| 7 | 7 | ||||||||
| 6 | 6 | ||||||||
| 5 | 5 | ||||||||
| 4 | 4 | ||||||||
| 3 | 3 | ||||||||
| 2 | 2 | ||||||||
| 1 | 1 | ||||||||
| a | b | c | d | e | f | g | h |
Kabul Edilmemiş Vezir Gambiti'nin Üç At Varyantı'na çoğunlukla 1.d4 Af6 2.c4 e6 3.Af3 d5 4.Ac3 hamle sırasıyla ulaşılır; beyaz bu sırayı Nimzo-Hint Savunması'ndan, siyah ise Değişim Varyantı'ndan kaçınmak amacıyla tercih eder. Bu konumda siyahın birkaç seçeneği vardır. 4...Fe7 sonrasında 5.Fg5 oyunu geleneksel devam yoluna taşırken beyaz bundan kaçınmak için çoğunlukla 5.Ff4 oynar.
Ragozin Varyantı: 4...Fb4
| a | b | c | d | e | f | g | h | ||
| 8 | 8 | ||||||||
| 7 | 7 | ||||||||
| 6 | 6 | ||||||||
| 5 | 5 | ||||||||
| 4 | 4 | ||||||||
| 3 | 3 | ||||||||
| 2 | 2 | ||||||||
| 1 | 1 | ||||||||
| a | b | c | d | e | f | g | h |
Ragozin Varyantı (ECO kodu D37–D39), Üç At Varyantı'nda siyahın 4...Fb4 oynamasıyla ortaya çıkar. Beyazın ana seçenekleri 5.Fg5, 5.cxd5 ve Alehin Varyantı olarak bilinen 5.Va4+ hamlesidir. 5.Va4+'a karşı oyun genellikle 5...Ac6 6.e3 0-0 ve ardından 7.Vc2 veya 7.Fd2 ile sürer.
5.Fg5 sonrasında siyahın 5...h6, 5...Abd7 ve 5...dxc4 seçenekleri bulunur. 5...dxc4 hamlesi oyunu Viyana Varyantı'na dönüştürür ve standart devam yolu 6.e4 c5 7.Fxc4 cxd4 8.Axd4 şeklindedir. 5...h6 sonrasında ise oyun genellikle 6.Fxf6 (6.Fh4 hamlesine 6...dxc4 ile güçlü bir yanıt verilir) Vxf6 7.e3 (veya 7.Va4+ Ac6 8.e3 0-0) 0-0 8.Kc1 dxc4 9.Fxc4 c5 10.0-0 cxd4 11.Ae4 (veya 11.Axd4) Ve7 dizisiyle ilerler. 5...Abd7 hamlesi de çoğunlukla Westphalian Varyantı olan 6.e3 c5'e veya piyon değişiminin ardından aynı konuma çıkan 6.cxd5 exd5 7.e3 c5 devam yoluna götürür.
5.cxd5 tercih edildiğinde ise standart devam yolu 5...exd5 6.Fg5 h6 7.Fh4 0-0 8.e3 Ff5 şeklindedir. Bu hamle sırası oyunun Viyana Varyantı'na dönüşmesini engeller.
Yarı Slav Savunması: 4...c6
Yarı Slav Savunması, Üç At Varyantı'nda siyahın 4...c6 oynamasıyla oluşur.
Yarı Tarrasch Savunması: 4...c5
Yarı Tarrasch Savunması, Üç At Varyantı'nda siyahın 4...c5 oynamasıyla oluşur.
Bu varyantta 5.cxd5 cxd4 6.Vxd4 exd5 7.e4 dxe4 8.Vxd8+ Şxd8 hamleleriyle ulaşılan oyun sonu devam yolu kritik bir öneme sahiptir; vezirlerin erken değişilmesiyle Berlin Savunması'ndaki oyun sonuna benzer, beraberlik eğilimi oldukça yüksek bir konum ortaya çıkar. Bu devam yolu Wesley So, Anish Giri ve Magnus Carlsen gibi üst düzey büyükustalar tarafından beraberlik amacıyla sıklıkla tercih edilmiştir. Ayrıca 5.cxd5 Axd5 6.e4 Axc3 7.bxc3 cxd4 8.cxd4 ile ilerleyen Değişim Varyantı da mevcuttur ve Ding Liren, Anish Giri, Vladimir Kramnik ile Magnus Carlsen gibi oyuncular tarafından kullanılmıştır.
Harrwitz Saldırısı: 4...Fe7 5.Ff4
| a | b | c | d | e | f | g | h | ||
| 8 | 8 | ||||||||
| 7 | 7 | ||||||||
| 6 | 6 | ||||||||
| 5 | 5 | ||||||||
| 4 | 4 | ||||||||
| 3 | 3 | ||||||||
| 2 | 2 | ||||||||
| 1 | 1 | ||||||||
| a | b | c | d | e | f | g | h |
Oldukça popüler olan bu devam yolunda beyaz, Fg5 yerine Ff4 oynayarak siyahın (Lasker Savunması'ndaki Af6-e4 manevrası gibi) taş değişerek rahatlama ve fil çiftini ele geçirme olanaklarını kısıtlamayı hedefler. Oyun genellikle 5...0-0 6.e3 c5 7.dxc5 Fxc5 ile devam eder. Genellikle 1.e4 oyuncusu olarak bilinen Peter Leko, 2004 Dünya Satranç Şampiyonası maçında Vladimir Kramnik'i beyaz taşlarla mağlup ederken bu varyantı kullanmıştır. Bobby Fischer de 1972 Dünya Satranç Şampiyonası'nda Boris Spassky'ye karşı oynadığı 14. maçta bu devam yolunu tercih etmiştir.
Viyana Varyantı: 4...dxc4
Viyana Varyantı, Üç At Varyantı'nda siyahın 4...dxc4 oynamasıyla oluşur ve ana devam yolu 5.e4 Fb4 6.Fg5 şeklindedir. Beyaz, uzun vadeli piyon yapısı zayıflıklarını göze alarak merkez karelerde güçlü bir piyon ve taş hâkimiyeti kurar. Bu varyantın üst düzeydeki en bilinen örneklerinden biri, AVRO 1938 turnuvasında oynanan Fine–Euwe karşılaşmasıdır. Varyantın "Sessiz" devam yolu ise 5.e3 hamlesiyle başlar.
Siyahın üçüncü hamle alternatifleri
3.Ac3 hamlesinin ardından siyahın 3...Af6 dışındaki başlıca alternatifleri şunlardır:
- 3...c5 (Tarrasch Savunması): Merkeze erken aşamada meydan okuyan bu hamle, genellikle siyahın izole bir d-piyonunu kabul etmesiyle sonuçlanır.
- 3...Fe7 (Alatortsev Varyantı): Çoğu zaman 3...Af6 ile ulaşılan konumlara dönüşse de siyah açısından 3...Af6 4.cxd5 exd5 5.Fg5 ile başlayan Değişim Varyantı'nın ana devam yolundan kaçınma avantajı sağlar. Oyun genellikle 4.Af3 Af6 5.Fg5 sonrasında geleneksel devam yoluna girer. Alternatif olarak beyaz 4.cxd5 exd5 5.Ff4 c6 6.e3 oynayabilir. Buradaki 6...Ff5 7.g4 devam yolu, Mihail Botvinnik'in 1963 Dünya Şampiyonası maçında Tigran Petrosyan'a karşı kullanmasının ardından popülerlik kazanmıştır; 6.Vc2 de sıkça görülür. Üst düzey pratikte bu taş değişimli devam yolları, oyunun geleneksel yollara dönmesine kıyasla daha çok tercih edilir.
- 3...c6: Genellikle siyahın 4.Af3 dxc4 ile Noteboom Varyantı'na ya da 4...Af6 ile Yarı Slav Savunması'na girme niyetini gösterir. Beyazın 4.Af3 yerine Marshall Gambiti olan 4.e4 ya da siyahın ...f5 yanıtı sonrası oyunu Taş Duvar Hollanda Savunması'na (veya Yarı Slav'a) taşıyabilecek 4.e3 gibi seçenekleri bulunur.
- 3...Fb4 (Hızlandırılmış Ragozin): Oyunu Ragozin Varyantı'na dönüştürmeyi amaçlar; ancak beyazın bundan kaçınmak için çeşitli yolları vardır. Bu hamlenin temel sakıncalarından biri, 4.a3 Fxc3+ 5.bxc3 Af6 6.e3 sonrasında beyazın (AVRO 1938'deki Botvinnik–Capablanca maçında görülen) kendisine hafif bir üstünlük sağlayan piyon yapısına ulaşmasına izin vermesidir.
- 3...a6 (Janowski Varyantı): 2021 yılında Dünya Şampiyonu Magnus Carlsen tarafından tercih edilmesinin ardından yeniden ilgi görmüştür. Siyah ...dxc4 ve ardından ...b5 oynayarak aldığı piyonu elinde tutma tehdidinde bulunur; bu nedenle beyaz genellikle öncelikle cxd5 oynamayı tercih eder.
Beyazın üçüncü hamle alternatifleri
Beyazın 3.Af3 hamlesi de oldukça yaygındır; bu tercih genellikle 3...Af6 4.Ac3 sonrasında Üç At Varyantı'na veya 3...Af6 4.g3 ile Katalan Açılışı'na dönüşür. 3...Af6 4.Fg5 devam yolu da çoğunlukla 4...Fe7 5.Ac3 veya 4...Fe7 5.e3 0-0 6.Ac3 üzerinden geleneksel devam yoluna transpoze olur. Siyah ayrıca 3...c6 ile hızlandırılmış Yarı Slav Savunması'na, 3...c5 ile Sahte Tarrasch Savunması'na, 3...dxc4 ile Kabul Edilmiş Vezir Gambiti'ne girebilir ya da 3...a6 oynayabilir.
Beyazın diğer üçüncü hamle seçeneklerine daha nadir rastlanır:
- 3.g3: Çoğunlukla 3...Af6 sonrasında Katalan Açılışı'na dönüşse de siyaha bağımsız devam yollarına girme fırsatı tanır. Oyun tipik olarak 3...dxc4 4.Fg2 c5 5.Af3 (veya 4.Af3 ve 5.Fg2) Ac6 6.Va4 cxd4 7.Axd4 Vxd4 8.Fxc6+ Fd7 9.Fe3 Fxc6 (veya 9...Vd6) 10.Vxc6+ bxc6 (veya 10...Vd7 11.Vxc4) 11.Fxd4 Fb4+ dizisiyle ilerler.
- 3.e3: Beyazın vezir filini piyon zincirinin gerisinde bıraktığı sakin bir devam yoludur. Siyah ...c6 ile yanıt verirse oyun Yarı Slav Savunması'na dönüşebilir.
- 3.cxd5: Değişim Varyantı'nın nadiren tercih edilen erken bir versiyonudur. Olağan 3...exd5 4.Ac3 hamlelerinin ardından siyah, 4...Af6 ile standart Değişim Varyantı'na dönebileceği gibi bundan kaçınmak adına sıklıkla 4...c6 hamlesini de tercih edebilir.
Siyah için diğer ikinci hamle seçenekleri
En geniş tanımıyla Kabul Edilmemiş Vezir Gambiti, siyahın 2...dxc4 (Kabul Edilmiş Vezir Gambiti) oynamadığı tüm Vezir Gambiti devam yollarını kapsar. Bununla birlikte, 2...e6 dışındaki yanıtların kendine özgü isimleri vardır ve bu devam yolları genellikle bağımsız birer açılış olarak değerlendirilir:
- 1.d4 d5 2.c4 c6 – Slav Savunması
- 1.d4 d5 2.c4 e5 – Albin Karşı Gambiti
- 1.d4 d5 2.c4 Ac6 – Çigorin Savunması
- 1.d4 d5 2.c4 Ff5 – Baltık Savunması
- 1.d4 d5 2.c4 c5 – Avusturya Savunması
- 1.d4 d5 2.c4 Af6 – Marshall Savunması
Ayrıca bakınız
Kaynakça
- ^ "ChessOps – QGAM-03A". 14 Eylül 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Haziran 2024.
- ^ "WCC Index [Alekhine–Capablanca 1927]". Chessgames.com. 22 Ekim 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Nisan 2009.
- ^ de Firmian, Nick (2008). Modern Chess Openings (15 bas.). Random House Puzzles & Games. ISBN 978-0-8129-3682-7. OCLC 903510584.
- ^ Hooper & Whyld (1996), s. 270. Neo-orthodox Variation.
- ^ Hooper & Whyld (1996), s. 81. Classical Variation.
- ^ De Firmian, Nick (1999). Modern Chess Openings (14. bas.). Random House. ISBN 0-8129-3084-3.
- ^ Hooper & Whyld (1996), s. 414. Tartakower Variation.
- ^ Hooper & Whyld (1996), s. 219. Lasker Variation.
- ^ "Grischuk vs. Gelfand, Elista 2011". Chessgames.com. 7 Aralık 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Eylül 2026.
- ^ Schiller, Eric (1984). Cambridge Springs Defense. Chess Enterprises. ISBN 0931462320.
- ^ Panczyk, Krzysztof; Ilczuk, Jacek (2002). The Cambridge Springs. Gambit Publications. ISBN 1901983684.
- ^ "Capablanca vs. Alekhine". 26 Haziran 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Eylül 2026.
- ^ "Gelfand vs. Carlsen". 23 Eylül 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Eylül 2026.
- ^ "Carlsen vs. Jakovenko, Nanjing 2009". Chessgames.com. 13 Kasım 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Eylül 2026.
- ^ "Evans vs. Opsahl, Dubrovnik 1950". Chessgames.com. 6 Ocak 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Eylül 2026.
- ^ Swapnil Dhopade. Semi-Tarrasch Endgame Line. 23 Mart 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Eylül 2026.
- ^ Sadler, Matthew (2000). Queen's Gambit Declined. Londra: Everyman Chess. s. 161. ISBN 1857442563.
- ^ Janjgava, Lasha (2000). The Queen's Gambit & Catalan for Black. Gambit Publications Ltd. s. 24. ISBN 1901983374.
- ^ "Fine vs. Euwe, AVRO 1938". Chessgames.com. 7 Haziran 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Eylül 2026.
- ^ Cornette, Matthieu (2017). The Complete Ragozin. Chess Evolution. ISBN 978-615-80713-0-7.
- ^ WGM Sgîrcea, IM Castellanos (7 Nisan 2022). "QGD Janowski Variation: Complete Guide". The Chess World. 17 Mayıs 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Temmuz 2022.
- ^ "ChessOps The Queen's Gambit – Overview". 2 Ocak 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Eylül 2026.
Bibliyografya
- Kasparov, Garry; Keene, Raymond (1994) [1989]. Batsford Chess Openings 2. Henry Holt. ISBN 0-8050-3409-9.
- Hooper, David; Whyld, Kenneth (1996). The Oxford Companion to Chess (2. bas.). Oxford University Press. ISBN 0-19-280049-3.
Konuyla ilgili yayınlar
- Lalic, Bogdan (2000). Queen's Gambit Declined: Bg5 Systems
. Everyman Chess. ISBN 978-1-857-44240-3. - Ward, Chris (2002). Unusual Queen's Gambit Declined. Everyman Chess. ISBN 1-857-44218-0.
- McDonald, Neil (2006). Starting Out: Queen's Gambit Declined. Everyman Chess. ISBN 978-1-857-44426-1.
- Rizzitano, James (2007). Chess Explained: The Queen's Gambit Declined. Gambit Publications. ISBN 978-1-904-60080-0.
- Komarov, Dmitry; Djuric, Stefan; Pantaleoni, Claudio (2009). Chess Opening Essentials, Vol. 2: 1.d4 d5 / 1.d4 various / Queen's Gambits. New In Chess. ISBN 978-9-056-91269-7.
- Güçlü satranç turnuvalarının listesi
- Satranç Olimpiyatı
- Dünya Satranç Şampiyonası
- Diğer dünya şampiyonaları
- Bilgisayar satranç şampiyonası
- Caïssa
- Satranç estetiği
- Sanatta satranç
- erken edebiyat
- film
- eserler
- tablolar
- şiir
- kısa hikayeler
- Satranç kitapları
- Satranç kütüphaneleri
- Satranç gazete köşe yazıları
- Satranç süreli yayınları
- Hakem
- Satranç boksu
- Satranç kulübü
- Satranç bestecisi
- Satranç motoru
- Satranç problemi
- Satranç dahisi
- Simultane oyun
- Satranç çözme
- Satranç karşılaşması
- Satranç programlama
- Amerikalı satranç büyükustaları
- Arjantinli satranç büyükustaları
- Ermeni satranç büyükustaları
- Avustralyalı satranç büyükustaları
- Azeri satranç büyükustaları
- Azeri kadın satranç büyükustaları
- Kanadalı satranç büyükustaları
- İngiliz satranç büyükustaları
- Türk satranç büyükustaları
- Fransız satranç büyükustaları
- İzlandalı satranç büyükustaları
- Hint satranç büyükustaları
- Hint kadın satranç büyükustaları
- Norveçli satranç büyükustaları
- Meksikalı satranç büyükustaları
- Polonyalı satranç büyükustaları
- İtalyan satranç büyükustaları
- Sırp satranç büyükustaları
- Sırp kadın satranç büyükustaları
- Singapurlu satranç büyükustaları
- İsviçreli satranç büyükustaları
- Çin'de satranç
- Uluslararası satranç şampiyonatları
- Satranç ulusal şampiyonatları
- Satranç taşları
- Satranç taşları kenar kutusu
- Satranç turnuvaları
- Satranç türevleri
- Satranç Dünya Kupaları
- FIDE Grand Prix serisi
- Grand Slam Satranç
- FIDE'nin ulusal üyeleri
- Satranç Olimpiyatları
- Tata Steel Satranç Turnuvası
- En İyi Satranç Motoru Şampiyonası
- Universiade Satranç
- SSCB Satranç Şampiyonası
- Kadınlar Dünya Satranç Şampiyonası
- Dünya Satranç Şampiyonası
