Samuel Morse | |
|---|---|
 | |
| Doğum | 27 Nisan 1791(1791-04-27) Boston, ABD |
| Ölüm | 2 Nisan 1872 (80 yaşında) New York, ABD |
| Milliyet | Amerikalı |
| Kariyeri | |
| Dalı | Mucit, ressam |
| İmza | |
 |
Samuel Finley Breese Morse (27 Nisan 1791, Boston - 2 Nisan 1872, New York), Amerikalı mucit ve ressamdır.
Sanat yaşamına portre ressamı olarak başlamış ve bu alanda önemli bir ün kazanmıştır. Orta yaşlarında bilim ve teknolojiye yönelen Morse, Avrupa'daki telgraf sistemlerinden esinlenerek tek telli telgrafın geliştirilmesine katkıda bulunmuştur.
1837 yılında, daha sonra kendi adıyla anılacak olan Morse alfabesinin geliştirilmesinde rol oynamış ve bu sistemin yaygınlaşmasına öncülük etmiştir. Morse'un çalışmaları, telgrafın pratik ve ticari bir iletişim aracı haline gelmesinde belirleyici olmuş, böylece uzun mesafeli haberleşmede önemli bir dönüm noktası oluşturmuştur.
İlk yılları ve eğitimi
Samuel Morse, coğrafyacı ve papaz Jedidiah Morse ile Elizabeth Ann Breese Morse'un ilk çocuğu olarak Massachusetts'te doğmuştur. Küçük yaşta Phillips Akademisine, 14 yaşında ise yüksekokula başlamıştır. Yale Üniversitesinde öğrenim görürken Benjamin Silliman ve Jeremiah Day'in elektrik üzerine verdikleri derslere katılmıştır. 1810 yılında henüz 19 yaşındayken Yale Üniversitesinden mezun olmuştur.
Portre çalışmaları
Samuel F. B. Morse; başlangıçta portre ressamı olarak ün kazanmış, daha sonraları ise elektrikli telgraf ve Morse alfabesi üzerine çalışmalarıyla tanınmıştır.
Morse, 1811'de Amerika Birleşik Devletleri'nin ilk önemli romantik ressamı olarak tanımlanan Washington Allston Avrupa'ya taşınırken kendisine eşlik etmiştir. Avrupa'dan döndükten sonra portre çizimi revaçta olduğu için ağırlığını portreye vermiştir. Eski Millet Meclisi (The Old House of Represantatives), Louvre Galerisi (The Gallery of The Louvre), Herkül'ün Sonu (The Dying Hercules) ünlü tablolarındandır.
Bir taşı ya da mermeri 3 farklı boyutta yontabilen mermer kesme makinesini icat etmiştir. Morse bunun patentini alamamıştır çünkü 1820'de Thomas Blanchard'ın da benzer bir icadı vardır.
1826 senesinde Millî Güzel Sanatlar Akademisinin kurulmasında rol oynamış ve akademinin ilk başkanı olmuştur. 1830'da Roma'da öğrenim görürken Danimarkalı/İzlandalı heykeltıraş Bertel Thorvaldsen'den eğitim almıştır. Bazen bu iki sanatçı Antik Roma yıkıntılarında yürüyüşe çıkarmıştır. Morse ayrıca Thorvaldsen'in portresini de yapmıştır. 1832 senesinde New York Üniversitesi Resim ve Heykel Bölümü profesörlüğüne getirilmiştir. Telgraf çalışmalarına başlayınca portre çizimine ara vermiştir.[kaynak belirtilmeli]
Telgraf çalışmaları
Morse'un mekanik araştırmalara merakı genç yaşlarında başlamıştır. 1832 senesinde yaptığı okyanus seyahatinde Charles Thomas Jackson'un elektrikle ilgili son gelişmeleri anlatması üzerine New York Üniversitesinde elektromanyetik konularında öğrendikleri, kafasında elektrikli telgraf fikrini doğurmuştur. Morse'un elektrikli telgrafı, bir elektrik devresinde bobinin bir kolu çekmesi ile rulo kâğıdı üzerine izler bırakması esasına dayanmaktaydı. Kısa ve uzun çekmeler, kısa ve uzun izler bırakmaktaydı. 1835 senesinde başlayan bu çalışmaları için destek bulmak amacıyla Avrupa devletlerine başvurularda bulunmuştur. Ancak bir netice elde edememiştir. Bunun üzerine arkadaşı Mellen Chamberlain'i İstanbul'a göndermiştir. Onlar bilime ve bilim insanlarına destek veren Osmanlı Devleti'nden ümitliydiler. Nitekim Chamberlain İstanbul'da büyük bir ilgi ve destek görmüştür. Fakat elindeki alet henüz ilkel bir vaziyettedir. Bu sebeple mevcut aleti Viyana'da iyi bir işçilikle tekrar yapmak ve ondan sonra padişaha takdim etmek üzere geri dönmüştür. Ancak Tuna Nehri yoluyla Viyana'ya hareket eden Chamberlain'in gemisi yolda batarak beş arkadaşıyla birlikte ölmüştür. Sonuç olarak Osmanlı Devleti'nde telgraf kurulması için yapılmak istenen ilk teşebbüs sonuçsuz kalmıştır. Morse'un mekanik araştırmalara merakı genç yaşlarında başlamıştır. 1832 senesinde yaptığı okyanus seyahatinde Charles Thomas Jackson'un elektrikle ilgili son gelişmeleri anlatması üzerine New York Üniversitesinde elektromanyetik konularında öğrendikleri konular, kafasında elektrikli telgraf fikrini doğurmuştur. Morse'un elektrikli telgrafı, bir elektrik devresinde bobinin bir kolu çekmesi ile rulo kâğıdı üzerine izler bırakması esasına dayanmaktaydı. Kısa ve uzun çekmeler, kısa ve uzun izler bırakmaktaydı. 1835 senesinde başlayan bu çalışmalarına destek bulmak için Avrupa devletlerine başvurularda bulunmuştur. Ancak bir netice elde edememiştir. Bunun üzerine arkadaşı Mellen Chamberlain'i İstanbul'a göndermiştir. Onlar bilime ve bilim insanlarına destek veren Osmanlı Devleti'nden ümitliydiler. Nitekim Chamberlain İstanbul'da büyük bir ilgi ve destek görmüştür. Fakat elindeki alet henüz ilkel bir vaziyettedir. Bu sebeple mevcut aleti Viyana'da iyi bir işçilikle tekrar yapmak ve ondan sonra padişaha takdim etmek üzere geri dönmüştür. Ancak Tuna Nehri yoluyla Viyana'ya hareket eden Chamberlain'in gemisi yolda batarak beş arkadaşı ile birlikte ölmüştür. Sonuç olarak Osmanlı Devleti'nde telgraf kurulması için yapılmak istenen birinci teşebbüs sonuçsuz kalmıştır.
Morse, ilk elektrikli telgraf denemesini 1844 senesinde Washington, DC ile Baltimore arasına 65 kilometrelik bir hat çekimiyle yapmıştır. Osmanlı Devleti ilk defa 1855 senesinde Kırım Savaşı esnasında Morse telgraf sistemini kullanmıştır.
Morse, 1837'de elektrikli telgrafı icat etmiştir. Joseph Henry, bugün Princeton Üniversitesinde bulunan çalışan ilk prototipi yapmıştır. Henry ayrıca Morse'un Henry O'Reilly'ye karşı dava açmasına rağmen yayınlayamadığı bilimsel dokümanlara da sahiptir. Patent denemesi sürecinde Morse'un avukatı, Morse'un kendi el yazısıyla yazılmış olan bilimsel dokümanların yakıldığını iddia etmiştir. Joseph Henry zamanının açık kaynaklı teşebbüs sahiplerindendir ve Morse gizlilik avantajlarını elinde bulunduruyordur. 1837'de Morse cihazın patentini almıştır. 1832'de Morse elektromanyetik telgraf ve Charles T. Jackson'la yaptığı telgraf görüşmelerinde kullandığı Morse kodları olarak bilinen sinyal alfabesi fikirlerini geliştirmiştir.
1835 sonbaharında Morse, hareketli kâğıt şerit üstüne kayıt yapan bir telgraf geliştirmiş ve onu sergilemiştir. 1836 başlarında Morse, kayıt yapan telgrafını Dr. Leonard Gale'e sunmuştur. Aynı yıl topladığı 1496 oyla New York belediye başkanlığı seçimlerinde başarısız olmuştur.
1836'da Morse, çalışan ilk telgraf örneğini bitirmiştir. Bu telgraf tek elementli bir pil ve basit bir manyetizma kullanıyordu. Bu örnek 13-14 metre gibi çok kısa mesafelerde çalışıyordu. 1836 kışında Morse ilk örneğini Leonard Gale'e göstermiştir. Gale, Joseph Henry'nin elektromanyetik röleler üzerine çalışmalarından haberdardır. Bu bilgilere dayanarak Gale, Morse'a birkaç gelişme tavsiyesinde bulunmuş ve Henry'nin bu gelişmeleri anlatan 1831 tarihli bilimsel yayınlarını okuması için Morse'u teşvik etmiştir. Bu gelişmelerle birlikte Morse ve Gale 16 kilometrelik bir alandan gelen mesajları kaydedebilecekti. Aynı yılın Eylül ayında Alfred Vail New York Üniversitesinde telgrafın gösteriminde asistanlık yapmıştır. Vail'in babası iyi bağlantıları olan mucit, avukat, topluluk lideri ve teknoloji yatırımcısıydı. Morse'un telgraf üstündeki çalışmalarını finanse etmiştir.
Telgraf alıcısı
1838'de Morse, her harfe bir nümerik kod atanmış olan telgrafik sözlüğünü telgrafik bir şifreyle değiştirmiştir. Alfred Vail, ilk günlerden beri tartışılan bu basit kodların asıl mucididir. Bu konudaki birçok yazıya göre Vail gerçek mucitti, buna karşın Morse ve taraftarları bunun aksini iddia etmiştir.
Morse, telgrafı 24 Ocak'ta yüksekokullarda sergilemiştir. Morse, elektrikli telgrafın ilk halka açık sunuşunu 8 Şubat 1838'de Philadelphia Pensilvanya'da bulunan Franklin Enstitüsünde bir bilim komitesinin karşısında gerçekleştirmiştir (İlk çalışma tarihi 6 Ocak'tır). Morse, 21 Şubat'ta telgrafı başkan Martin Van Buren'e sunmuştur. Kısa bir zaman sonra Birleşik Devletler Ticaret Temsilcileri Komitesi başkanı Francis Ormand Jonathan Smith, Morse'un arkadaşı olmuş ve kongrede 30.000 Amerikan Dolarını geçmeyen telgraf hattı projesini önermiştir. Morse ayrıca bir su kütlesi üstünden, demiryolu altından veya iletken herhangi bir şeyden sinyal gönderebilen radyo telgrafın icadına öncülük etmiştir.
1839'da Samuel Morse (Paris'ten) Louis Daguerre tarafından Daugerreptype Fotoğrafçılığın ilk Amerikan tanımlamasını yayınlamıştır. Morse, Amerikan "daugerreptype"lara öncülük etmiştir. 24 Mayıs 1844'te Morse, Washington DC'de bulunan Yüksek Mahkeme binasından Baltimore, Maryland'te bulunan asistanı Alfred Vail'e şu telgraf mesajını göndermiştir: "What hath God wrought" ("Tanrı neler yaptı!"; Eski Ahit'ten alıntı; Çölde Sayım, 23:23).
1850'lerde Morse Kopenhag'a gitmiş ve heykeltıraşın mezarının da bulunduğu Thorvaldsen Müzesini ziyaret etmiştir. Kral VII. Frederick tarafından kabul edilmiş ve Thorvaldsen'in 1830'da yapmış olduğu portresini vasiyeti gereği kraliyet ailesine bağışlamıştır. Thorvaldsen'in portresi halen Eski Danimarka Kraliçesi II. Margrethe'dedir.
Morse, 1872 yılında 80 yaşında New York 5 West 22. Sokak'taki evinde ölmüş ve Brooklyn'de bulunan Green-Wood Mezarlığına gömülmüştür.
Kaynakça
- ^ "Samuel F. B. Morse - Invention, Telegraph & Facts". Biography (İngilizce). 11 Eylül 2019. 15 Nisan 2026 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Nisan 2026.
- ^ "Samuel F. B. Morse". Encyclopaedia Britannica. Erişim tarihi: 8 Aralık 2025.
- ^ "The Very Ambitious Mellen Chamberlain" (PDF). Vermont History Vol.89, No.1, ss.1-23: Vermont Historical Society21 Şubat 2026.
- ^ "The Very Ambitious Mellen Chamberlain" (PDF). Vermont History Vol.89, No.1, ss.1-23: Vermont Historical Society21 Şubat 2026.
Dış bağlantılar
- Speech of Morse
- Reminiscence
- Samuel Finley Brown Morse Papers, 1911–19693 Şubat 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (Bu madde artık kamu malı olan bir yayından alınan metni içeriyor: Chisholm, Hugh, (Ed.) (1911). "madde adı gerekli". Encyclopædia Britannica (11. bas.). Cambridge University Press.
