Tokelau
Tokelau
Slogan
Tokelau Mo Te Atua
Yüce olanlar için Tokelau
Tokelau haritadaki konumu
Tokelau konumu
BaşkentYok
En büyükAtafu
Resmî dil(ler)Tokelauca, İngilizce
DemonimTokelaulu
HükûmetMonarşi
• Monarşi
III. Charles
• Yönetici
Ross Ardern
• Hükûmet Başkanı
Kelihiano Kalolo
Tarihçe 
• Himaye
Haziran 1889
• Britanya kolonisi
29 Şubat 1916
• Yeni Zelanda'ya bağlanma
11 Şubat 1926
• Yeni Zelanda egemenliği
1 Ocak 1949
• Su (%)
önemsiz miktar
Nüfus
• Temmuz 2009 tahminî
1,425 (220..)
• 2006 sayımı
1.466
GSYİH (SAGP)1993 tahminî
• Toplam
1,5 milyon $ (227.)
• Kişi başına
1.035 $
Para birimiYeni Zelanda doları (NZD)
Zaman dilimiUTC+13
Trafik akışısol
Telefon kodu690
İnternet alan adı.tk

Tokelau, Polinezya ada öbeği içerisinde, Büyük Okyanus'un güneyinde, Yeni Zelanda'ya tam bağımlı bir bölgedir. Birçok küçük Okyanusya ülkesi gibi mercan adalardan oluşur. Tokelau resmî olarak bir başkente sahip olmayıp, her üç mercan adasının merkezî yerleşim yerleri bulunmaktadır.

Tokelau, hem Yeni Zelanda hükûmeti hem de Tokelau hükûmeti tarafından ulus olarak kabul edilmektedir. Tokelau her üç yılda bir seçim gerçekleştiren özgür ve demokratik bir yapı olarak kabul edilmektedir. Birleşmiş Milletler Genel Kurulu, Tokelau'u Birleşmiş Milletler kendi kendini yönetemeyen bölgeler listesi'nde göstermektedir.

Etimoloji

Ülke ismi Polinezyacada kuzey rüzgârı anlamına gelmektedir. Ada kâşifler tarafından keşfedildiği süreçlerde Birleşik Adalar ya da Birleşik Grup olarak adlandırılmıştır. 1946 yılında Tokelau Adası adını alan bölge, 9 Aralık 1976 tarihinde da isminde güncelleme yaparak günümüzde de kullanılan ismi olan Tokelau ismini resmî ismi olarak kabul etmiştir.

Coğrafya

Toplam üç mercan adasından oluşan Tokelau, en kuzeydeki Atafu mercan adası ile güneydeki Fakaofo adası arasındaki mesafe 200 km'nin altındadır. Her üç adanın oluşturduğu toplam yüzölçümü ise 10,8 km²'dir. Tokelau, bağlı bulunduğu Yeni Zelanda'nın kuş uçuşu yaklaşık 3700 km kuzeyinde yer almaktadır. Tokelau ile en yakın adatakımı olan Samoa'nın arasında 480 km bulunmaktadır. Tokelau coğrafî olarak, Samoa Adaları'nın kuzeyinde, Tuvalu'nun doğusunda, Phoenix Adaları'nın güneyinde, daha uzak mesafede bulunan Line Adaları'nın güneybatısında ve Cook Adaları'nın ise kuzeybatısında yer almaktadır. Swain adası kültürel olarak Tokelau ile birlikte Birleşik Adalar takımadalarına dahil edilen bir ada olmasına rağmen günümüzde siyasi olarak Amerika Birleşik Devletleri'nin denizaşırı bölgelerinden olan Amerikan Samoası'nın bir parçası konumundadır.

Adanın en yüksek noktasını herhangi bir ismi olmayan 5 m'lik yükselti oluşturmaktadır. Tokelau şu üç mercan adasından oluşmaktadır:

Resim Mercan Adası Yüzölçümü
km² 		Lagun
km² 		Nüfus
(2016) 		Sayımda
bulunan
Atafu 3,5 17 541 413
Nukunonu 4,7 98 452 385
Fakaofo 4,0 50 506 399
Tokelau 12,2 165 1499 1197

Nüfus

Tokelau nüfusu, ikisi Fakaofo'da, birer tanesi de Atafu ve Nukunonu'da olmak üzere toplam dört köyde yaşamaktadır. Tokelau'da yaşayanlar, bağlı oldukları Yeni Zelanda vatandaşı olarak kabul edilmektedir. Tokelau'da son olarak 2016 yılında yapılan resmî sayım sonuçlarına göre 1499 nüfus tespit edilmiştir. 2016 yılında yapılan sayımın ardından Tokelau'da 2011'de yapılan sayım sonuçlarına göre nüfusun %6,2 oranında artış sağlandığı gözlemlenmiştir. Bu artış ile adada yıllardır yaşanan nüfus azalma süreci kesintiye uğramıştır.

Kaynakça

  1. ^ Tokelau resmî olarak bir başkente sahip değildir. Tokelau'yu oluşturan üç mercan adasının merkezî yerleşim yerleri bulunmaktadır.
  2. ^ "www.cia.gov - Tokelau hakkında bilgiler". 24 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Mayıs 2020. 
  3. ^ "Tokelau hakkında bilgiler". 19 Ocak 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Eylül 2019. 
  4. ^ "Tokelau'a dair bilgiler". 14 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Mayıs 2020. 
  5. ^ "Atafu atoll profile: 2016 Tokelau Census of Population and Dwellings" (PDF). Government of Tokelau – Tokelau National Statistics Office (İngilizce). 2017-03-13. s. 8.  11 Şubat 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. "Arşivlenmiş kopya" (PDF). 11 Şubat 2018 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Ekim 2020. 
  6. ^ "Nukunonu atoll profile: 2016 Tokelau Census of Population and Dwellings" (PDF). Government of Tokelau – Tokelau National Statistics Office (İngilizce). 2017-03-13. s. 8.  27 Ocak 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. "Wayback Machine" (PDF). 27 Ocak 2020 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Nisan 2022. 
  7. ^ "Fakaofo atoll profile: 2016 Tokelau Census of Population and Dwellings" (PDF). Government of Tokelau – Tokelau National Statistics Office (İngilizce). 2017-03-13. s. 8.  27 Ocak 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. "Arşivlenmiş kopya" (PDF). 27 Ocak 2020 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Nisan 2022. 
  8. ^ "Tokelau 2016 resmî sayım sonuçları" (PDF). 2 Mayıs 2019 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Mayıs 2020. 

Dış bağlantılar

Wikimedia Commons'ta Tokelau ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

Wikimedia Atlas'da Tokelau

Vikigezgin'de Tokelau ile ilgili gezi rehberi bulunmaktadır.
  • 1Newfoundland, 1907'de koloni olmaktan çıkarak dominyon statüsüne geldi. 1934'te özerklik kazansa da 1949'da Kanada'ya katılana kadar hukuken dominyon olarak kaldı.
  • 2 1686'da New England Dominyonu'nun bir parçası olan Plymouth Kolonisi, 1689'da bu yapının varlığının sonlandırılmasıyla tekrar kuruldu. 1691'de ise Massachusetts Körfezi Kolonisi'ne dahil edildi.
  • 3 Maine, 1658'de Massachusetts Körfezi'nin bir parçası oldu.
  • 4 Barbados, Grenada, Saint Vincent, Tobago ve Trinidad: 1833'te kurulan Rüzgârüstü Adaları kolonisinin bir parçası oldu. Dominika ise 1940'ta dahil edildi.
  • 5 Antigua, Anguilla, Barbuda, Montserrat, Nevis, Saint Kitts ve Virjin Adaları; 1671'de oluşturulan Rüzgâraltı Adaları kolonisi altında birleştirildi.
  • 6 Connecticut, Massachusetts Körfezi, New York ve Rhode Island kolonileri; 1686'da kurulan New England Dominyonu'nun bir parçası olsa da 1689'da bu yapının varlığının sona ermesiyle birlikte tekrar kendi yönetimlerine sahip oldu.
  • 7 1641'de Massachusetts Körfezi Kolonisi'ne dahil edilen New Hampshire Kolonisi, 1679'da tekrar ayrı bir yönetime kavuştu. 1686'da New England Dominyonu'nun bir parçası olsa da bu yapının varlığının 1689'da sona ermesiyle bir kez daha ayrı bir yönetim elde etti.
  • 8 Carolina, 1712'de Güney Carolina ve Kuzey Carolina olmak üzere ikiye ayrıldı.
  • 9 Saybrook 1644'te, New Haven ise 1664'te Connecticut'un bir parçası oldu.
  • 10 Brunswick, Kanada ve Yeni İskoçya; 1867'de birleştirilerek Kanada Dominyonu kuruldu.
  • 11 Barbados, Jamaika, Rüzgâraltı Adaları, Rüzgârüstü Adaları ile Trinidad ve Tobago, 1958 yılında kurulan Batı Hint Adaları Federasyonu'na katıldı. Jamaika 1961'de, Trinidad ve Tobago ise 1962'de federasyondan ayrılarak bağımsız oldu.
  • 12 New Jersey, 1675'te Batı New Jersey ile Doğu New Jersey olarak ayrıldı. Bu iki yapı, 1686'da kurulan New England Dominyonu'nun bir parçası olsa da bu yapının varlığının 1689'da sonlanması sonrasında tekrar kendi yönetimlerini elde ettiler. 1702'de ise bir kez daha birleşerek New Jersey tekrar kuruldu.
  • 13 Rüzgâraltı Adaları, 1816'da; Antigua (Antigua, Barbuda ve Montserrat) ile Saint Kitts (Anguilla, Saint Kitts, Nevis ve Virjin Adaları) olmak üzere iki koloniye ayrıldı.
  • 14 Antigua, Dominika (1940'ta Rüzgârüstü Adaları kolonisine dahil oldu) ve Saint Kitts kolonileri, 1871'de tekrar kurulan Rüzgâraltı Adaları kolonisinin bir parçası oldu.
  • 15 Quebec, 1791'de Aşağı Kanada ve Yukarı Kanada olarak ikiye ayrıldı.
  • 16 Aşağı Kanada ile Yukarı Kanada, 1841'de Kanada adı altında birleştirildi.
  • 17 Amerika Birleşik Devletleri ile birlikte hak iddiası mevcut.
  • 18 1931'de Kanada ve diğer Britanya dominyonları özyönetim kurdular.