Zirkon
Pakistan'ın Gilgit bölgesinden, kalsit matris üzerine yerleştirilmiş parlak bir zirkon kristali.
Genel
KategoriNesosilikatlar
Formül
(tekrarlayan birim)
Zirkonyum silikat (ZrSiO
4
)
IMA sembolüZrn
Strunz sınıflandırması9.AD.30
Kristal sistemiTetragonal
Kristal sınıfıDitetragonal dipiramidal (4/mmm)
H-M sembolü: (4/m 2/m 2/m)
Kristal ikizlenmeI41/amd (No. 141)
Kristal yapıa = 6,607(1), c = 5,982(1) [Å]; Z = 4
Kimyasal Özellikler
RenkKırmızımsı kahverengi, sarı, yeşil, mavi, gri, renksiz; ince kesitte renksiz ila soluk kahverengi
Kristal biçimiTabular ila prizmatik kristaller, düzensiz taneler, masif
İkizlenme{101}'de. Meteor çarpmasıyla şok olan kristaller {112}'de polisentetik ikizler gösterir.
Dilinim{110} ve {111}
KırıkKonkoidal ila düzensiz
Özgül dayanımKırılgan
Mohs sertliği7,5
LusterCamsı ila adamantin; metamikt olduğunda yağlı.
Çizgi rengiBeyaz
SaydamlıkŞeffaf ila opak
Bağıl yoğunluk4,6–4,7
Optik özelliklerTek eksenli (+)
Kırılma indisinω = 1,925–1,961
nε = 1,980–2,015,
metamikt olduğunda 1,75
Çift kırılmaδ = 0,047–0,055
PleokroizmaZayıf
Kaynaşabilirlik2.550 °C'ye yakın, Hf, Th, U, H vb. konsantrasyonlarına bağlıdır.
ÇözünürlükÇözünmez
DiğerFloresan ve radyoaktif,
Pleokroik halolar oluşturabilir,
Rafinaj: yüksek
Kaynakça

Zirkon, Zirkonyum'un doğal durumunda bulunan en önemli birleşiği (ZrSiO4); renksiz, sarı, yeşil, kahverengi türleri olan doğal ve saydam, değerli taştır.

Sinterleme sonucu mono kristal fazdan polikristalin kübik forma dönüşen, kübik zirkonya (CZ), kuyumculukta terminoloji hatası olarak zirkon tabiri yerleşmiştir. Hâlbuki zirkonyum oksit yani zirkonya (ZrO2) türevidir.

Nezosilikat grubuna ait bir mineraldir. Felsik karakterdeki magmada bolca bulunur. Bünyesinde Hafniyum izotopunun yanı sıra radyoaktif uranyum ve radyojenik kurşun izotoplarını da bulundurur. Bu sebeple mineral, radyometrik yaşlandırma yöntemlerinde kullanılır. Batı Avustralya'da bulunan Narryer Gnays bölgesinden alınan örneklerden çıkan zirkon minerallerinden ölçülen U-Pb izotop oranıyla Dünya'nın yaşı 4.404 milyar yıl olarak belirlenmiştir. Bu bölgeden elde edilen zirkonlar, Dünya'nın en yaşlı zirkonları olarak yorumlanmıştır. Bu yorum iz element ölçümleriyle de desteklenmiştir.

Kaynakça

  1. ^ Warr, L.N. (2021). "IMA–CNMNC approved mineral symbols". Mineralogical Magazine. 85 (3): 291-320. Bibcode:2021MinM...85..291W. doi:10.1180/mgm.2021.43 Özgürce erişilebilir. 
  2. ^ Anthony, John W.; Bideaux, Richard A.; Bladh, Kenneth W.; Nichols, Monte C., (Ed.) (1995). "Zircon" (PDF). Handbook of Mineralogy. II (Silica, Silicates). Chantilly, VA, US: Mineralogical Society of America. ISBN 978-0962209710. 
  3. ^ "Zircon: Mineral information, data and localities". Mindat.org. 9 Mayıs 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Ekim 2021. 
  4. ^ "Zircon Mineral Data". Webmineral. 24 Aralık 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Ekim 2021. 
  5. ^ Hurlbut, Cornelius S.; Klein, Cornelis (1985). Manual of Mineralogy (20th bas.). Wiley. ISBN 0-471-80580-7. 
  6. ^ Erickson, Timmons M.; Cavosie, Aaron J.; Moser, Desmond E.; ve diğerleri. (2013). Abstract. "Correlating planar microstructures in shocked zircon from the Vredefort Dome at multiple scales: Crystallographic modeling, external and internal imaging, and EBSD structural analysis" (PDF). American Mineralogist. 98 (1): 53-65. Bibcode:2013AmMin..98...53E. doi:10.2138/am.2013.4165. 29 Temmuz 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF)16 Eylül 2025.