Türk tarihi, Orta Asya bozkırından başlayıp üç kıtaya yayılan kesintisiz bir devlet ve bellek çizgisidir. Bu sayfa, MÖ binlerden günümüze uzanan ana dönemleri ve dönüm noktalarını kronolojik olarak özetler.
Başlangıç: Ön Türkler ve Hun Dönemi
Türkleri oluşturacak toplulukların MÖ 6000’lerde koyun yetiştiriciliğine başladığı düşünülür; bu tarih, atlı göçebe Türk kültürünün başlangıcı sayılır. MÖ 2500–1700 arası Afanasiyevo kültürü, MÖ 1400–700 arası Geyik Taşı kültürü Türk kültürünün kök katmanlarıdır.
Türklerin siyasi bir topluluk olarak ilk kez tarih sahnesine çıkışı Hun (Hiung-nu) hükümdarlığıyla olur. MÖ 209’da Mete Han’ın tahta çıkışı, bozkırın ilk büyük siyasi birliğinin kuruluşu sayılır.
Göktürk Çağı
552’de Bumin Kağan Göktürk Kağanlığı’nı kurdu; “Türk” adı ilk kez bir devlet adı olarak bu dönemde yazıtlara geçti. 8. yüzyılın Orhun Yazıtları (Bilge Kağan, Kül Tigin, Tonyukuk) Türkçenin ilk yazılı belgeleridir. Göktürklerden sonra Uygur Kağanlığı Orta Asya’da söz sahibi oldu.
İslamiyet’e Geçiş ve Büyük Selçuklu
Türklerin İslam’la tanışması Karahanlılar döneminde hızlandı; Gazneliler ve ardından Büyük Selçuklular Türk-İslam medeniyetini kurdu. 1040 Dandanakan Zaferi Selçuklu’nun kuruluşunu, 1071 Malazgirt Zaferi Anadolu’nun kapılarını açtı. Anadolu Selçuklu Devleti, Anadolu’yu Türk yurdu hâline getirdi.
Osmanlı Çağı
1299’da Osman Gazi ile başlayan Osmanlı Devleti, 1453’te İstanbul’un fethiyle cihan devletine dönüştü. 16. yüzyılda üç kıtaya yayıldı; 19. yüzyılda Tanzimat’la Batılılaşma sürecine girdi.
Cumhuriyet ve Modern Türkiye
1919–1922 Türk Kurtuluş Savaşı’nın ardından 29 Ekim 1923’te Türkiye Cumhuriyeti kuruldu. Mustafa Kemal Atatürk önderliğinde gerçekleştirilen inkılaplarla modern bir ulus devlet inşa edildi. 2009’da Türk Keneşi’nin (Türk Devletleri Teşkilatı) kurulması, Türk dünyası arasındaki işbirliğini kurumsallaştırdı.