Kutuz

Tarihî önemi ve başarıları

Kutuz, 1249-1250 yılları arasında Mısır'ı işgal etmeye çalışan Yedinci Haçlı Seferi'ni engellemede öncü rol oynamıştır. İktidara geldikten sonra Moğollara karşı cihat ilan eden Kutuz, kendisine biat eden birçok gücü, Baybars liderliğindeki Bahrî Memlûkler'i de dahil olmak üzere, ordusuna katmıştır. Savaşa girmeden önce Akka ve civarındaki Haçlı kontlukları ile anlaşarak ordusunun gerisini güvene almış ve Haçlı kontrolündeki topraklardan güvenli geçiş sağlamıştır.

3 Eylül 1260'da Nablus ile Beysân arasındaki Ayn Calut Mevkisinde gerçekleşen muharebede Kutuz'un ordusu, Moğolları ağır bir yenilgiye uğratmıştır. Bu tarihi dönüm noktası niteliğindeki savaşta Moğol komutanı Ketboğa öldürülmüş ve galibiyet sayesinde Suriye ve civarının büyük bir bölümü Memlük hakimiyetine girmiştir. Kutuz, İslam dünyasında en popüler Memlük sultanlarından biri olarak anılmakta ve İslam tarihinde yüksek bir yere sahiptir.

Dönemi ve bağlam

Kutuz'un adı, Türkçedeki 'Kuduz' kelimesinden gelir ve bu lakabı diğer köle çocuklara karşı vahşi bir şekilde savaştığı için almıştır. Çağdaşı Ebû Şâme El-Makdisî kendisinin Türk olduğunu belirtirken, Zehebî, İbn Haldun, Süyûtî ve Yununî gibi tarihçiler Harezmşah hanedanından olduğunu ifade etmiştir. İbn Tağrıberdî'nin eserinde, Kutuz'un annesinin Harezmşah Mahmud'un kız kardeşi, babasının ise Harezmşahlardan Memdud adında bir hanedan üyesi olduğu bilgisi yer almaktadır.

İlgili olaylar

Muharebe sonrasında yeni ele geçirilen topraklarda idari düzenlemeler yapılmış ve yeni yöneticiler atanmıştır. Muharebenin kazanılmasında önemli rol alan Baybars'a söz verilen Halep naipliğinin verilmemesi, Kutuz ile Baybars arasındaki ilişkilerin bozulmasına neden olmuştur. Kutuz, Kahire'ye dönerken 23 Ekim 1260'da Salihiye'de düzenlenen av partisinde Baybars ve adamları tarafından suikasta uğrayarak öldürülmüştür. Cenazesi Kahire'ye getirilmiş ancak halk tarafından çok ziyaret edilmesinden rahatsız olan Baybars tarafından bilinmeyen bir yere gömülmüştür.

Haritada ve ilgili kayıtlar

• Türk Dünyası Haritası’nda göster
• Memlük Devleti (1250 – 1517)

Benzer / İlgili Türk büyükleri

Aynı alan, dönem, devlet ve bölgeye göre ilgili kayıtlar.