Bilgi Merkezi / Rehber
Baybars
I. Baybars ya da tam künyesiyle el-Melikü'z-Zâhir Rüknüddîn Baybars el-Bundukdârî, Mısır ve Suriye'de hüküm sürmüş Kıpçak asıllı Memlûk Devleti sultanıdır.
Son gözden geçirme: 22.10.2026
- Doğum
- 1223
- Vefat
- 1277
- Alan
- Hükümdarlar
- Dönem
- 9.–13. yüzyıl
- Vefat yeri
- Şam
- İlgili Türk devletleri
- Deşt-i Kıpçak, Anadolu Selçuklu Devleti, Bahrî Memlûkler, Memlük Devleti
Hayatı
Muhtemelen on dört veya on beş yaşındayken Moğollar tarafından esir alınmış ve Sivas-Halep güzergâhı üzerinden Şam'a götürülerek köle pazarında satılmıştır. İlk olarak Eyyûbî sultanı Salih Eyyub'un memluklarından Aytekin el-Bundukdarî tarafından satın alınmış, daha sonra 1246 yılında zekâsı nedeniyle Salih Eyyub tarafından alınarak askeri eğitime gönderilmiştir. Eğitimini tamamladıktan sonra orduya katılan Baybars, Haçlılarla girilen çatışmalarda gösterdiği başarılarla hızla terfi ederek emirlik rütbesine yükselmiştir.
Mansure Muharebesi'nde komutayı devralarak Haçlı ordusuna karşı önemli bir savunma başarı göstermiş, ardından Eyyûbî Sultanı Turanşah'ın öldürülmesinde rol almıştır. Memlûk Devleti'nin kuruluş sürecinde Bahri Memlûklar ile Aybeg arasındaki gerilimler nedeniyle Suriye'ye geçmek zorunda kalmış ve burada Nasır Yusuf'un himayesine girmiştir. Moğol ilerleyişi karşısında Sultan Kutuz ile anlaşarak Mısır'a dönmüş ve Ayn Calut Muharebesi'nde öncü birlik komutanı olarak görev yapmıştır. Muharebe sonrası Kutuz'un Halep iktası vaadini yerine getirmemesi ve artan husumetler üzerine 22 Ekim 1260'ta Kutuz'u öldürerek tahtı ele geçirmiştir.
Tarihî önemi ve başarıları
Baybars, Mansure Muharebesi'nde Fransa Kralı IX. Louis komutasındaki Haçlı ordusuna karşı kazandığı zaferle ün kazanmış ve Memlûk ordusunun kaderini belirleyen isimlerden biri olmuştur. Ayn Calut Muharebesi'nde uyguladığı vur-kaç taktiği ve pusula stratejisi sayesinde Moğol ordusunun büyük kısmının imha edilmesini sağlamış, bu başarıyla Levant'taki Moğol ilerleyişini durdurmuştur. Devletin gerçek anlamda kurucusu olarak kabul edilen Baybars, pek çok Haçlı kalesini ve kentini ele geçirerek Haçlı varlığını birkaç sahil kentine kadar daraltmıştır. İlhanlılar'ın Kuzey Suriye'deki varlığına son vermiş ve Anadolu Selçuklu Devleti'ni İlhanlı işgalinden kurtarmak amacıyla Anadolu'ya bir sefer düzenlemiştir.
Dönemi ve bağlam
Baybars'ın iktidara gelişi, Memlûk Devleti içindeki Bahri Memlûklar ile Oğuz grupları arasındaki güç mücadelelerinin ve Eyyûbî hanedanının çöküşünün ardından gerçekleşmiştir. Sultan Kutuz'un öldürülmesinin ardından devlet ileri gelenleri tarafından oy birliğiyle sultan seçilmiş ve 26 Ekim 1260 tarihinde Kal'atü'l-Cebel'de tahta oturmuştur. Hükümdarlığı süresince Mısır ve Suriye'de hüküm sürmüş, Memlûk Devleti'nin siyasi ve askeri yapısını güçlendirmiştir.
Haritada ve ilgili kayıtlar
- Türk Dünyası Haritası’nda göster
- Deşt-i Kıpçak (900 – 1241)
- Anadolu Selçuklu Devleti (1077 – 1308)
- Bahrî Memlûkler (1250 – 1382)
- Memlük Devleti (1250 – 1517)
- Elbistan Muharebesi (1277)
- Baybars Camii
Benzer / İlgili Türk büyükleri
Aynı alan, dönem, devlet ve bölgeye göre ilgili kayıtlar.
Bu sayfa, Vikipedi'deki «I. Baybars» maddesinden yararlanılarak yapay zekâ destekli editörlük ile özgün cümlelerle yeniden yazılmıştır; Vikipedi metinleri CC BY-SA 4.0 lisanslıdır. Kesin bilgi için resmî ve akademik kaynaklara başvurun; bir hata görürseniz bize bildirin.
Kaynaklar
- Vikipedi: I. Baybars (sürüm 36809245, CC BY-SA 4.0; yapay zekâ editör desteğiyle özetlenmiş ve uyarlanmıştır, değişiklik yapılmıştır) ↗
- Madde yazarları ve sürüm geçmişi (Vikipedi) ↗
- Lisans: Creative Commons Atıf-AynıLisansla Paylaş 4.0 (CC BY-SA 4.0) ↗
- Vikiveri: Q192960 (CC0) — tarihler ve konum ↗
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır; resmî ve bağlayıcı metin için kaynaklara bakın. Hukuki, mali veya tıbbi tavsiye değildir.